Khơi dậy tiềm năng để thực hiện nghị quyết xã vùng cao Văn Phú

Lúa nương theo hướng hữu cơ cùng cảnh đẹp nên thơ ở bản Ngày được xã Văn Phú khơi dậy phát triển du lịch cộng đồng.

Văn Phú được sáp nhập từ 2 xã khó khăn nhất của huyện Lang Chánh cũ là Tam Văn và Lâm Phú nên không có nhiều điều kiện phát triển như những địa phương khác. Cách trung tâm huyện Lang Chánh cũ chừng 20km, nhưng xe của chúng tôi phải mất cả giờ đồng hồ vượt qua những cung đường nhỏ hẹp, uốn lượn quanh co, nhiều đoạn xuống cấp mới đến được trụ sở xã. Nơi đây có cảnh quan núi rừng nguyên sơ xanh mát, có điều kiện phát triển kinh tế lâm nghiệp, du lịch cộng đồng... là tiềm năng lớn được địa phương quyết tâm khơi dậy với kỳ vọng phát triển kinh tế - xã hội cho Nhân dân.

Theo ông Vũ Quang Trung, Chủ tịch UBND xã Văn Phú: “Trên cơ sở phân tích tiềm năng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I đã xác định phát triển nông - lâm nghiệp là một trong 3 nhiệm vụ mũi nhọn, là hướng phát triển kinh tế chủ lực của nhiệm kỳ này. Ngay sau đại hội, UBND xã đã ban hành kế hoạch phát triển nông nghiệp theo hướng tập trung, gắn ứng dụng khoa học công nghệ vào quá trình sản xuất. Bước đầu, xã đã triển khai một số mô hình nông nghiệp mới, nhất là khơi dậy vùng trồng lúa nước sẵn có, hình thành mô hình sản xuất lúa hữu cơ 10ha tại bản Buốc và bản Ngày trong vụ xuân 2026”.

Đầu tháng 5, những thửa ruộng bậc thang đã ngả bông nặng trĩu. Ông Phạm Hồng Thái, hộ dân tham gia trồng 500m2 lúa hữu cơ ở bản Ngày, hồ hởi: “Từ nhiều đời nay, khu ruộng bậc thang của bản đều trồng lúa nước truyền thống. Nay người dân chúng tôi được chính quyền xã gặp gỡ vận động, phổ biến kỹ thuật để trồng lúa ứng dụng khoa học gắn đầu ra cho sản phẩm lúa. Lần đầu chúng tôi nghe nói đến canh tác hữu cơ, sản xuất sạch, nên đã làm theo”. Trong bản, nhiều hộ đã chuyển toàn bộ diện tích trồng lúa thành canh tác hữu cơ, như hộ ông Lương Văn Chuyền với 800m2, Vi Văn Tiến 450m2, Phạm Văn Lá 350m2...

Nguyên là Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh được điều động về làm Chủ tịch UBND xã, ông Vũ Quang Trung cùng Đảng ủy xã đã vận dụng kiến thức để triển khai mô hình. Trước khi triển khai, xã đã đấu mối với Công ty CP Tập đoàn ThaiBinh Seed cung ứng giống lúa lai Thái Xuyên 111 và phân bón trước cho đồng bào mà chưa phải trả tiền. UBND xã đã chủ động ban hành tài liệu và hướng dẫn kỹ thuật canh tác, tổ chức tập huấn và giám sát quá trình canh tác. Đồng thời hợp tác với các đơn vị liên quan cấp tỉnh để chuyển giao kỹ thuật và hướng dẫn quy trình sản xuất, đánh giá công nhận lúa hữu cơ.

“Vùng lúa sinh trưởng tốt, không xuất hiện sâu bệnh. Dự kiến đến 30/5, toàn bộ lúa hữu cơ triển khai vụ đầu của xã sẽ thu hoạch, năng suất hứa hẹn cao hơn hẳn canh tác truyền thống. Bước đầu mô hình nhận được sự hào hứng và hợp tác của 142 hộ đồng bào Thái tham gia. Xã đã có kế hoạch xây dựng nhãn hiệu gạo Suối Đang, tiến tới hoàn thiện các tiêu chí phụ để đề nghị xây dựng thành sản phẩm OCOP”, ông Vũ Quang Trung chia sẻ.

Trong lộ trình phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã đề ra, Văn Phú còn phát triển vùng trồng 30ha tre mai lấy lá tại 7 bản trong xã. Vừa qua, địa phương đã ký được hợp đồng với một doanh nghiệp tại Hà Nội để bao tiêu đầu ra cho sản phẩm. Doanh nghiệp cũng đã đầu tư giống cây, phân bón, kỹ thuật để bà con trồng trên các diện tích rừng sản xuất, vườn đồi theo hợp đồng. Theo ông Trung, xã đã đi tìm hiểu mô hình tương tự ở các xã Yên Khương và Yên Thắng, nghiên cứu kỹ địa chất, điều kiện phát triển, mời gọi doanh nghiệp hợp tác đầu tư vùng trồng. Tại các xã đã triển khai, trồng tre mai lấy lá đang cho thu nhập 120 đến 150 triệu đồng/ha/năm, cao hơn gấp cả chục lần trồng keo, luồng và nhiều cây trồng khác của xã hiện nay. Dự kiến, sau 9 tháng canh tác, cây sẽ cho thu hoạch liên tục trong năm.

Nhiều mô hình có tiềm năng bản địa cũng đang được xã thúc đẩy, trong đó có vực dậy mô hình nuôi vịt bầu Lâm Phú - một giống vật nuôi bản địa chất lượng thịt rất ngon. Xã cũng vừa hỗ trợ 15 hộ đồng bào ở bản Tiên hơn 100 con giống nhằm phát triển đàn dê trên núi. Nhận thấy khí hậu ở nhiều bản rất mát mẻ, đất đai màu mỡ, nhiều đời nay người dân trồng đào phát triển tốt nhưng tự phát nhỏ lẻ. Xã đã tổ chức rà soát diện tích, dự kiến tháng 10 tới sẽ phát triển các vùng đào cảnh 2ha, nhiều vùng chuyên canh na, mận..., làm cơ sở nhân rộng khi có hiệu quả.

Với gần 1.800 hộ dân, trong đó 98% đồng bào Thái sống ở các bản có cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp, Văn Phú đã quyết tâm khởi động chương trình phát triển du lịch cộng đồng theo nghị quyết đại hội đảng bộ xã đề ra. Vùng trồng lúa nương theo hướng hữu cơ, các mô hình cá dốc ven suối Nà Đang là những khởi động ban đầu để phục vụ du lịch. Hiện xã đã thu hút đầu tư được khu Homestay Suối Đang ở bản Ngày với tổng diện tích 5.000m2, 9 bungalow, các nhà sàn cộng đồng và nhiều hạng mục. Không gian văn hóa Thái với khua luống, thổ cẩm, cồng chiêng, các điệu dân vũ đã bước đầu phát huy hiệu quả.

Ngày chúng tôi đến, Bí thư Đảng ủy xã Văn Phú Lê Đức Tiến cũng dẫn đoàn khảo sát để phục vụ mở tuyến đường kết nối du lịch từ bản Buốc sang bản Ngày. Theo ông Tiến, con đường đã trong kế hoạch, nếu hoàn thiện, sẽ đi qua các khu vực rừng già, ruộng bậc thang, dòng thác, con suối với cảnh đẹp không kém Pù Luông. Những kế hoạch đã được vạch sẵn, xã quyết tâm khơi dậy tiềm năng, kỳ vọng đưa du lịch cộng đồng trở thành hoạt động kinh tế mũi nhọn như mục tiêu đại hội đảng bộ đã đề ra.