Khối lạ dưới da 'biết di chuyển', cảnh báo không nên bỏ qua

Một khối lạ dưới da tưởng vô hại nhưng có thể là dấu vết của ấu trùng sán nhái đang di chuyển trong cơ thể, thậm chí đến mắt hoặc hệ thần kinh. Ảnh: BVCC.

Một nốt bất thường dưới da xuất hiện rồi biến mất, sau đó lại xuất hiện ở vị trí khác có thể không đơn giản là một phản ứng viêm thông thường. Đây có thể là dấu hiệu ấu trùng sán nhái đang di chuyển trong cơ thể.

PGS.TS Lê Trần Anh, Phòng khám Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh ấu trùng sán nhái là một bệnh ký sinh trùng do ấu trùng của sán thuộc giống Spirometra gây ra.

Con người có thể nhiễm ấu trùng khi uống phải nước có chứa các loài giáp xác nhỏ (Cyclops) mang ấu trùng hoặc ăn các vật chủ chứa ấu trùng nhưng chưa được nấu chín.

Một nguy cơ khác đến từ việc sử dụng mô của động vật như ếch, nhái để đắp lên vùng da tổn thương hoặc mắt theo một số tập quán dân gian. Sau khi xâm nhập cơ thể, ấu trùng có khả năng di chuyển qua các mô và đến nhiều vị trí khác nhau. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào vị trí và số lượng ấu trùng.

Mẫu bệnh phẩm ấu trùng sán nhái. Ảnh: BVCC.

Tại mô dưới da và cơ, ấu trùng có thể tạo thành các khối hoặc nốt tổn thương di động. Người bệnh có thể xuất hiện ngứa, sưng, đau hoặc viêm tại chỗ. Tuy nhiên, các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng nên dễ bị bỏ qua.

Đáng lưu ý, bệnh có thể ảnh hưởng đến những cơ quan quan trọng. Nếu ấu trùng ở vùng mắt, người bệnh có thể bị sưng phù mi mắt, đau nhức, chảy nước mắt, tổn thương các cấu trúc của mắt và thậm chí ảnh hưởng đến thị lực.

Trong những trường hợp hiếm gặp, ấu trùng di chuyển vào hệ thần kinh trung ương có thể gây đau đầu, co giật, rối loạn ý thức, yếu liệt hoặc các biểu hiện thần kinh khác.

Theo PGS.TS Lê Trần Anh, một đặc điểm khiến bệnh dễ bị bỏ sót là thời gian từ khi nhiễm đến khi xuất hiện triệu chứng có thể kéo dài. Vì vậy, người bệnh đôi khi không nghĩ đến khả năng nhiễm ký sinh trùng khi phát hiện những tổn thương bất thường trên cơ thể.

Chuyên gia khuyến cáo khi xuất hiện các khối bất thường dưới da, đặc biệt là những khối có tính chất di chuyển, tái xuất hiện hoặc đi kèm ngứa, đau, người dân nên đến cơ sở y tế thăm khám để xác định nguyên nhân, thay vì tự điều trị.

Phương pháp điều trị được lựa chọn tùy thuộc vị trí và mức độ tổn thương của từng người bệnh. Một số vị trí có thể phẫu thuật lấy bỏ ấu trùng. Đây là phương pháp có thể mang lại hiệu quả triệt để và người bệnh thường không cần sử dụng thuốc chống ký sinh trùng.

Trong trường hợp không thể phẫu thuật, chẳng hạn tổn thương xuất hiện ở nhiều vị trí hoặc nằm tại vị trí nguy hiểm, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị bằng thuốc chống ký sinh trùng.

"Để phòng nhiễm ấu trùng sán nhái cũng như các bệnh ký sinh trùng khác, người dân cần sử dụng nguồn nước sạch, uống nước đã được đun sôi hoặc xử lý an toàn. Thịt ếch, nhái, rắn và các loại động vật khác cần được nấu chín kỹ trước khi ăn", vị chuyên gia nói.

Đặc biệt, người dân không nên sử dụng thịt hoặc các bộ phận của động vật sống để đắp lên vết thương hở, vùng da tổn thương hoặc mắt theo các phương pháp dân gian truyền miệng. Những cách làm này có thể tạo điều kiện để ấu trùng ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể.