Khơi thông các động lực tăng trưởng kinh tế

Thời gian qua, "bức tranh" kinh tế của Lào Cai có nhiều điểm sáng, thể hiện qua các chỉ số tăng trưởng chủ yếu. Trong đó, khu vực công nghiệp nổi bật với chỉ số sản xuất (IIP) tăng 14,46% so với cùng kỳ; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trên 15%, sản xuất và phân phối điện tăng gần 39%. Qua đó cho thấy khu vực sản xuất tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Khu vực dịch vụ giữ nhịp tăng trưởng ổn định với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu đạt trên 15.300 tỷ đồng. Hoạt động vận tải, thương mại tiếp tục sôi động. Du lịch khởi sắc với hơn 2,4 triệu lượt khách, tổng doanh thu gần 8.800 tỷ đồng. Xuất - nhập khẩu qua các cửa khẩu đạt trên 445 triệu USD, tăng gần 10% so với cùng kỳ, tiếp tục là "điểm tựa" quan trọng cho tăng trưởng chung.

Trong khi đó, nông nghiệp duy trì phát triển ổn định, bảo đảm tiến độ sản xuất vụ xuân, từng bước nâng cao giá trị sản xuất hàng hóa. Quy mô GRDP quý I ước đạt khoảng 34.162 tỷ đồng, là bước “chạy đà” cần thiết cho mục tiêu cả năm.

Theo kịch bản điều hành phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 của tỉnh, công nghiệp - xây dựng tiếp tục là trụ cột tăng trưởng; dịch vụ giữ vai trò lan tỏa; nông nghiệp phát triển ổn định theo hướng bền vững. Trong đó, khu vực công nghiệp - xây dựng được kỳ vọng tăng khoảng 13,8%, riêng công nghiệp đạt 14,3%, giữ vai trò động lực chính.

Các khu công nghiệp, đặc biệt là Khu công nghiệp Tằng Loỏng, giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng, là trung tâm sản xuất công nghiệp trọng điểm với các lĩnh vực như hóa chất, luyện kim, phân bón. Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, một số “điểm nghẽn” vẫn đang bộc lộ rõ, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tăng trưởng, nhất là trong lĩnh vực công nghiệp.

Theo ông Vương Trinh Quốc - Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, Khu công nghiệp Tằng Loỏng hiện chiếm khoảng 28% giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh. Theo phản ánh của các doanh nghiệp, dù thị trường tiêu thụ thuận lợi, giá nhiều sản phẩm như đồng, phốt pho, DAP ở mức cao, song nguồn nguyên liệu đầu vào từ quặng apatit, quặng sắt, quặng đồng chưa ổn định, khiến nhiều nhà máy chưa thể vận hành hết công suất, làm giảm hiệu quả sản xuất.

Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến vướng mắc trong khai thác và giải phóng mặt bằng các mỏ. Nếu tháo gỡ được khó khăn này, các nhà máy có thể nâng cao công suất, phát huy hiệu quả sản xuất. Đây không chỉ là khó khăn riêng của doanh nghiệp mà đã trở thành “nút thắt” trực tiếp ảnh hưởng đến động lực tăng trưởng của toàn tỉnh. Khi nguồn nguyên liệu chưa được bảo đảm ổn định, năng lực sản xuất khó được phát huy đầy đủ, kéo theo nguy cơ "hụt" nhịp tăng trưởng.

Bên cạnh đó, ngành khai khoáng có xu hướng giảm (trong 2 tháng đầu năm giảm khoảng 8,28%), tiềm ẩn rủi ro, nếu không có giải pháp bù đắp kịp thời sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng khu vực công nghiệp. Ở khu vực dịch vụ, một số lĩnh vực như lưu trú, ăn uống vẫn chưa đạt kỳ vọng, cho thấy dư địa còn nhưng chưa được khai thác hiệu quả.

Trong bối cảnh đó, đầu tư tiếp tục là “đòn bẩy” quan trọng. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội trong 2 tháng đầu năm đạt trên 11.600 tỷ đồng. Tuy nhiên, hiệu quả của nguồn lực phụ thuộc lớn vào tiến độ giải ngân và khả năng triển khai thực tế của các dự án.

Từ thực tiễn trên, yêu cầu đặt ra là phải tập trung tháo gỡ "điểm nghẽn", khơi thông nguồn lực. Trọng tâm là đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công; kiên quyết điều chuyển vốn khỏi các dự án chậm tiến độ; rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính; chủ động tạo quỹ đất sạch để thu hút đầu tư. Đồng thời, tháo gỡ khó khăn cho các dự án công nghiệp, đẩy nhanh đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp, mở rộng năng lực sản xuất.

Các lĩnh vực nông nghiệp, dịch vụ cũng cần được phát triển theo chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng; mở rộng thị trường tiêu thụ; nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch; phát huy lợi thế kinh tế cửa khẩu, thúc đẩy logistics và thương mại biên giới.

Năm 2026, Lào Cai đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% với quy mô nền kinh tế khoảng 161.700 tỷ đồng. Đây là mục tiêu cao nhưng có cơ sở, khi nền kinh tế đã tạo được đà tăng trưởng tích cực ngay từ đầu năm. Vấn đề cốt lõi không ở việc thiếu động lực, mà ở khả năng khơi thông nguồn lực và xử lý kịp thời các "điểm nghẽn". Khi những “nút thắt” được tháo gỡ, các động lực tăng trưởng sẽ được phát huy, tạo nền tảng cho kinh tế phát triển bền vững.

Trình bày: Thủy Thanh

Nguyễn Văn Thông