Khơi thông điểm nghẽn cải cách hành chính

Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Mỹ Thới hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính tại phường Mỹ Thới. Ảnh: HẠNH CHÂU

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Mỹ Thới, không khí làm việc khẩn trương. Hàng chục người dân đến làm thủ tục chứng thực, hộ tịch, đất đai. Dù công chức hướng dẫn liên tục nhưng nhiều người lớn tuổi vẫn bối rối khi thao tác trên điện thoại thông minh để thực hiện thủ tục hành chính (TTHC).

Tại phường Long Xuyên, một trong những địa phương có lượng hồ sơ hành chính lớn nhất tỉnh, áp lực giải quyết công việc mỗi ngày đè nặng. Các lĩnh vực đất đai, hộ tịch, chứng thực, bảo trợ xã hội luôn trong tình trạng quá tải. Bà Đoàn Thị Hương Hà - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Long Xuyên cho biết: “Khó khăn lớn nhất hiện nay là khối lượng hồ sơ tiếp nhận và giải quyết lớn. Một số thủ tục, nhất là lĩnh vực đất đai, bảo trợ xã hội còn phụ thuộc quá trình xác minh liên ngành nên có lúc ảnh hưởng đến mức độ hài lòng của người dân. Dù chuyển đổi số đạt nhiều kết quả nhưng một bộ phận người dân chưa thành thạo kỹ năng số, công chức phải cầm tay chỉ việc. Hạ tầng và phần mềm chuyên ngành đôi lúc chưa đồng bộ làm phát sinh thời gian xử lý”.

Áp lực đối với bộ máy cơ sở tăng khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Công chức cấp xã cùng lúc phải “gánh” nhiều nhiệm vụ mới: Vừa tiếp nhận, số hóa hồ sơ vừa hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến, thanh toán trực tuyến, trả kết quả điện tử và vận hành đồng thời nhiều hệ thống phần mềm chuyên ngành. Trong khi đó, nguồn nhân lực chuyên môn, kỹ năng số, thiết bị, đường truyền tại một số nơi vẫn còn thiếu và yếu.

Nhìn vào những con số thống kê, không thể phủ nhận nỗ lực và quyết tâm rất lớn của tỉnh. Tỉnh công bố 174 quyết định danh mục với 1.968 TTHC; ban hành 46 quyết định về quy trình nội bộ với 697 quy trình. Đáng chú ý, có 1.387 TTHC được cắt giảm 50% thời gian giải quyết và 135 thủ tục giảm 30% thời gian. Phương châm “6 rõ” được quán triệt sâu rộng.

Tuy nhiên, bức tranh cải cách hành chính xuất hiện những khoảng trầm đáng suy ngẫm. Dù tỷ lệ điểm lĩnh vực TTHC đạt cao nhưng chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) của tỉnh vẫn xếp thứ 31/34 và chỉ số hài lòng (SIPAS) xếp 27/34. Sự “lệch pha” này phản ánh thực tế chỉ số định lượng nội bộ chưa đồng điệu với cảm nhận thực tế của người dân và doanh nghiệp.

Phân tích từ Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh cho thấy nguyên nhân một phần đến từ những bất cập kỹ thuật mang tính hệ thống. Khi Cổng Dịch vụ công quốc gia chuyển sang vận hành tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia, dữ liệu cũ trước ngày 31/5/2026 chưa trích xuất đầy đủ khiến công tác theo dõi dữ liệu gặp khó khăn. Các lỗi phát sinh về thanh toán trực tuyến, đồng bộ trạng thái hồ sơ, lỗi kết nối với hệ thống của Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính... gây phiền hà cho người dân và bộ máy vận hành.

Ông Trương Ngọc Hưng - Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết: “Một số khó khăn của doanh nghiệp liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều cấp nên phối hợp xử lý còn mất nhiều thời gian. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ở một số lĩnh vực chồng chéo, thay đổi thường xuyên. Nhiều kiến nghị vượt thẩm quyền địa phương phải xin ý kiến Trung ương khiến thời gian kéo dài. Bên cạnh đó, công tác giải phóng mặt bằng dù khẩn trương tháo gỡ nhưng do phải qua nhiều khâu, nhiều bước theo quy định nên ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công…”.

Nhiều địa phương tại An Giang chủ động tìm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn bằng sự tận tâm với nhân dân. Mô hình “Hỗ trợ người yếu thế thực hiện TTHC” tại phường Mỹ Thới là điểm sáng. Theo bà Vương Mai Trinh - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Mỹ Thới, mô hình hướng đến người cao tuổi, người khuyết tật, gia đình chính sách, những người gặp khó khăn trong đi lại... Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công phường phối hợp lực lượng công an, Đoàn Thanh niên, tổ công nghệ số cộng đồng đến tận nhà hoặc văn phòng khóm để hướng dẫn, hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến VNeID mức độ 2, làm thủ tục chứng thực, hộ tịch, trợ cấp xã hội.

Để giải quyết tận gốc các điểm nghẽn, Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh đưa ra các nhóm giải pháp trọng tâm gồm kiểm soát chặt chẽ hồ sơ quá hạn theo từng ngày, từng đơn vị; gắn trách nhiệm người đứng đầu với phương châm “tiếp nhận nhanh, phân loại đúng, xử lý dứt điểm, trả lời rõ trách nhiệm”; thực hiện nghiêm việc xin lỗi cá nhân, tổ chức khi trễ hạn; khai thác tái sử dụng dữ liệu để tuyệt đối không yêu cầu dân cung cấp lại giấy tờ đã số hóa.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hồ Văn Mừng nhấn mạnh: “Điều tỉnh hướng tới là xây dựng nền hành chính phục vụ, trong đó mọi hoạt động của bộ máy đều hướng đến lợi ích của người dân và doanh nghiệp, lấy mức độ hài lòng của người dân làm thước đo”.

Cải cách hành chính không chỉ đơn thuần là việc áp dụng máy móc, phần mềm hay cắt giảm vài ngày giải quyết trên giấy tờ mà cốt lõi là sự chuyển biến trong tư duy phục vụ của từng cán bộ, công chức. Khi mỗi công chức trong bộ máy công quyền coi khó khăn của dân như khó khăn của mình, khi từng lỗi hệ thống được rà soát và khắc phục triệt để những điểm nghẽn sẽ dần được khơi thông.