Khơi thông khát vọng vươn Đông-tỏa Tây-Kỳ 3: Tỏa Tây-Mở cánh cửa thịnh vượng giữa đại ngàn Trường Sơn

Sau hợp nhất, Quảng Trị sở hữu gần 400km đường biên giới tiếp giáp Lào. Đây không chỉ là đường biên giới hành chính, mà là vành đai phát triển mới, kết nối trực tiếp với thị trường hàng chục triệu dân của Lào, đông bắc Thái Lan và rộng hơn là ASEAN. Nếu biển Đông mở cánh cửa hướng ra thế giới, thì Trường Sơn mở chiều sâu phát triển vào nội địa Đông Nam Á. Đó chính là giá trị chiến lược cốt lõi của định hướng “Tỏa Tây”.

Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo - Ảnh: CTV

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hoàng Nam cho biết: Sau hợp nhất, tỉnh có cơ hội đặc biệt để phát huy vai trò cửa ngõ kết nối ASEAN với biển Đông. "Tỏa Tây" là khai thác hiệu quả Hành lang kinh tế Đông-Tây, biến lợi thế cửa ngõ thành động lực tăng trưởng mới cho Quảng Trị.

Đó không chỉ là thay đổi định hướng phát triển, mà còn là chuyển biến trong tư duy lãnh đạo: Từ “quản lý biên giới” sang “kiến tạo không gian kinh tế biên giới”; từ coi biên giới là “điểm cuối” lãnh thổ trở thành “điểm khởi đầu” của các hành lang kết nối và phát triển.

Trong nhiều thập niên, khu vực phía Tây từng được xem là vùng khó khăn với địa hình chia cắt, hạ tầng hạn chế, khoảng cách phát triển lớn so với đồng bằng và ven biển. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập, tư duy phát triển đã có bước chuyển căn bản: Biên giới không còn là “vành đai bảo vệ” mà trở thành không gian phát triển, cửa ngõ giao thương quốc tế. Từ vùng khó khăn, miền Tây đang được định vị trở thành cực tăng trưởng mới, dựa trên lợi thế cửa khẩu, logistics, kinh tế xanh và du lịch sinh thái. Sự chuyển đổi tư duy ấy đã nhanh chóng đi vào thực tiễn, từng bước biến khu vực biên giới thành không gian phát triển năng động.

Bí thư Đảng ủy xã Lao Bảo Trần Bình Thuận cho biết, thay đổi rõ nét nhất không chỉ là diện mạo đô thị mà còn là nhận thức về vai trò chiến lược của khu vực biên giới. Ông nhấn mạnh: “Trước đây biên giới chủ yếu là khu vực quản lý. Nay đã trở thành không gian phát triển kinh tế. Lao Bảo đang tận dụng lợi thế cửa khẩu để phát triển thương mại, dịch vụ và logistics”.

Phong Nha-Kẻ Bàng - Ảnh: CTV

Lợi thế không chỉ nằm ở vị trí địa kinh tế, mà ở cách tỉnh chủ động biến lợi thế thành động lực phát triển thông qua đầu tư hạ tầng đồng bộ và cải thiện môi trường đầu tư. Nhìn thấy cơ hội đó, anh Nguyễn Thiện Vĩnh, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Lao Bảo Electronics, đã quyết định trở về quê hương khởi nghiệp. Là một đảng viên trẻ, anh cho rằng sức hút của Quảng Trị hôm nay không chỉ đến từ hạ tầng, mà còn từ niềm tin vào môi trường đầu tư ngày càng thông thoáng. Anh chia sẻ: “Tôi chọn lập nghiệp ở quê hương vì thấy rõ cơ hội đang mở ra từ hạ tầng và cửa khẩu. Quê hương bây giờ là nơi để trở về, đầu tư và phát triển”.

Để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển, Quảng Trị đang tập trung nguồn lực đầu tư các công trình động lực như Quốc lộ 15D, đường bộ cao tốc Cam Lộ-Lao Bảo, Quốc lộ 12A cùng hệ thống cảng biển và sân bay, từng bước hình thành mạng lưới giao thông đa phương thức, kết nối thông suốt từ biển đến biên giới.

Minh chứng rõ nét cho sức hút của quy hoạch mới là tại hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh ngày 4/7/2026, Quảng Trị đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 29 dự án với tổng vốn 118.777 tỉ đồng; đồng thời chấp thuận nghiên cứu, khảo sát 4 dự án với tổng vốn 75.803 tỉ đồng, nâng tổng quy mô nguồn vốn đăng ký lên 194.580 tỉ đồng. Những con số này cho thấy tầm nhìn phát triển đã và đang được hiện thực hóa bằng những dòng vốn đầu tư quy mô lớn.

Điện gió miền Tây Quảng Trị - Ảnh: CTV

Trên nền tảng đó, Quảng Trị từng bước khẳng định vai trò là cửa ngõ giao thương đa phương thức, cầu nối chiến lược giữa biển và lục địa. Hệ thống cửa khẩu Lao Bảo, La Lay, Cha Lo được kết nối với các cảng biển nước sâu, sân bay và các trục giao thông huyết mạch, như: Đường bộ cao tốc Bắc-Nam, Quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh, đường sắt Bắc-Nam, mở rộng không gian liên kết với Lào, Thái Lan, Myanmar và các nước ASEAN. Mạng lưới hạ tầng liên hoàn ấy đang tạo nền tảng để hình thành các hành lang kinh tế, trung tâm logistics xuyên biên giới và từng bước hiện thực hóa khát vọng "vươn Đông-tỏa Tây", đưa Quảng Trị trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực.

Trên các trục kết nối ấy, dòng hàng hóa không chỉ mang giá trị thương mại mà còn chuyên chở khát vọng phát triển của một vùng đất. Từ đổi mới tư duy phát triển, Quảng Trị đang chuyển hóa lợi thế địa kinh tế thành động lực tăng trưởng, biến biên giới thành cửa ngõ hội nhập. Trên nền tảng đó, lợi thế địa kinh tế đang từng bước được chuyển hóa thành động lực phát triển, hình thành một không gian kinh tế thống nhất, liên hoàn và mở rộng. “Vươn Đông-tỏa Tây” vì thế không chỉ là định hướng chiến lược, mà đang dần trở thành hiện thực phát triển trong kỷ nguyên mới, nơi Quảng Trị vươn lên như một cực kết nối năng động của khu vực.