Khơi thông nguồn lực, đưa kinh tế đất nước bứt phá

Đại biểu Nguyễn Thị Tuyến (Hà Nội) nêu ý kiến tại phiên thảo luận Tổ - Ảnh: VGP/Kim Liên

Bày tỏ đồng tình với nội dung các báo cáo về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030;… do Chính phủ trình, nhiều ý kiến đại biểu cho rằng, trong bối cảnh có nhiều khó khăn, thách thức, những kết quả về kinh tế-xã hội đạt được thời gian qua là rất tích cực, toàn diện.

Theo các đại biểu, chúng ta đã giữ vững được sự ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, kiểm soát tốt lạm phát theo mục tiêu, thực hiện đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ về phát triển y tế, văn hóa, xã hội, giáo dục-đào tạo, bảo đảm an sinh xã hội… Đây là căn cứ nền tảng để đất nước tiếp tục có những bước phát triển bứt phá trong thời gian tới, nhất là đổi mới mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026 và trong các năm tiếp theo của nhiệm kỳ.

Gỡ "nút thắt" để đất đai trở thành nguồn lực đầu tư phát triển

Để đạt được mức tăng trưởng từ 10% trở lên, đại biểu Nguyễn Thị Tuyến (Hà Nội) kiến nghị tập trung vào các lĩnh vực then chốt, đó là khai thác kinh tế biển và không gian phát triển. Với lợi thế bờ biển dài, đại biểu đề xuất các địa phương có biển cần tận dụng không gian "lưng tựa núi, mặt hướng ra biển"; triển khai mạnh mẽ các đề án phát triển kinh tế biển, đặc biệt khai thác hoạt động của 36 cảng biển và hệ thống logistics. Việc này vừa tạo động lực bảo vệ chủ quyền biển đảo vừa phát triển kinh tế, tạo việc làm cho người dân, từ đó góp phần tăng trưởng từ 10% trở lên.

Bên cạnh đó, cần khơi thông nguồn lực đất đai, tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế về đất đai theo hướng phù hợp với quy hoạch, tháo gỡ các nút thắt pháp lý để đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực đầu tư cho phát triển; có giải pháp đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư.

Đồng thời, đào tạo nguồn nhân lực theo "đơn đặt hàng"; chuyển đổi mô hình đào tạo nghề theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp. Ngoài ra, cần đẩy mạnh xây dựng xã hội số, công dân số, Chính phủ số và giảm 50% thủ tục hành chính.

Một giải pháp cấp bách khác được đại biểu đề cập là việc phân loại và xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài bằng cách chia nhóm vướng mắc về đất đai, công nghệ hay giải phóng mặt bằng và có tiêu chí tháo gỡ cụ thể để giải phóng các nguồn lực đang "bị đóng băng".

Đại biểu khẳng định, với việc tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, thu hút FDI chất lượng cao và quyết tâm tháo gỡ các "nút thắt" trong giải ngân đầu tư công, toàn hệ thống chính trị sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp để hoàn thành các mục tiêu kinh tế-xã hội đã đề ra.

Đại biểu Trần Lan Phương (Hải Phòng) nêu ý kiến tại phiên thảo luận tổ - Ảnh: VGP/Đình Hải

Nhấn mạnh sự huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển, đại biểu Trần Lan Phương (Hải Phòng) cho rằng, cần đặc biệt quan tâm phát huy vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam, các khu thương mại tự do thế hệ mới bởi đây là những xung lực cho phát triển, là mắt xích kết nối vốn toàn cầu, là kênh dẫn vốn, kết nối vốn hiệu quả cho nền kinh tế, góp phần tái cấu trúc nguồn vốn, giảm áp lực vốn đối với các ngân hàng thương mại,...

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (Quảng Ninh) đánh giá cao tinh thần chỉ đạo "lựa chọn đúng, triển khai nhanh, làm đến nơi đến chốn và đo lường được kết quả", coi đây là phương châm quan trọng định hướng cho việc xây dựng và thực hiện các giải pháp trong thời gian tới.

Đối với kế hoạch đầu tư công trung hạn, đại biểu cơ bản đồng tình nhưng đề nghị nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, đặc biệt là vốn ODA, tránh lựa chọn công nghệ lạc hậu.

Đồng thời, cần có cơ chế đặc thù cho địa phương, khuyến khích giải ngân tốt, tiết kiệm chi và sử dụng linh hoạt nguồn dự phòng, nhất là trong cải cách tiền lương, nhằm tránh lãng phí nhưng vẫn bảo đảm an toàn tài chính.

Có giải pháp chủ động hơn trong bảo đảm an ninh năng lượng

Trước những biến động, diễn biến phức tạp, khó lường của bối cảnh tình hình cũng như khẳng định tầm quan trọng của việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đại biểu Đặng Ngọc Huy (Quảng Ngãi) đề nghị cần có giải pháp hiệu quả và chủ động hơn trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, cần có sự ưu tiên phát triển hạ tầng năng lượng, hệ thống các kho dự trữ xăng dầu độc lập.

Đại biểu Đặng Ngọc Huy (Quảng Ngãi) nêu ý kiến tại phiên thảo luận tổ - Ảnh: VGP/Đình Hải

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà Quảng Ninh) nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh thế giới biến động, đồng thời thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Để đạt được điều này, cần hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm kiểm soát cung-cầu, ổn định thị trường, tránh đầu cơ, găm hàng.

Đại biểu cũng ghi nhận việc điều hành giá xăng dầu linh hoạt của Chính phủ thời gian qua, đồng thời đề nghị đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, huy động nguồn lực tư nhân và cải cách thủ tục đầu tư để tháo gỡ điểm nghẽn.

Về an sinh xã hội, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà nhận định lĩnh vực này tiếp tục được quan tâm, mở rộng phạm vi và nâng cao mức hỗ trợ. Nhiều địa phương, trong đó có Quảng Ninh, đã chủ động triển khai hiệu quả các chính sách như chương trình sữa học đường, khám sức khỏe định kỳ cho người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Việc lập hồ sơ theo dõi sức khỏe đến từng hộ gia đình và củng cố hệ thống y tế cơ sở trong quá trình sắp xếp mô hình chính quyền hai cấp đã góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần tiếp tục bảo đảm tính đồng đều của chính sách an sinh giữa các địa phương, nhất là ở những khu vực chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh.

Trong lĩnh vực giáo dục, đại biểu đánh giá cao chủ trương đầu tư xây dựng hệ thống trường dân tộc nội trú, liên cấp tại các xã biên giới với nguồn lực rõ ràng. Đồng thời, đề xuất các địa phương có điều kiện hạ tầng tốt có thể linh hoạt phát triển mô hình bán trú, hỗ trợ bữa ăn giữa buổi, qua đó vừa bảo đảm điều kiện học tập, vừa giảm áp lực nội trú, góp phần thu hẹp khoảng cách vùng miền.

Để bảo đảm cho mục tiêu phát triển bền vững, nhiều ý kiến đại biểu cũng đề nghị cần đặc biệt quan tâm đến thực hiện mục tiêu bình đẳng giới. Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng), bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện bình đẳng giới còn nhiều tồn tại, hạn chế cần có sự nhìn nhận sâu hơn để tìm ra nguyên nhân, đề ra giải pháp khắc phục. Hiện nay, tỉ lệ nữ cán bộ ở cấp tỉnh, cấp xã còn thấp, đặc biệt ở cấp xã-cấp cơ sở gần dân, sát dân nhất nhưng tỷ lệ nữ lãnh đạo mới đạt trên 43%; gánh nặng công việc gia đình vẫn đặt lên vai người phụ nữ, thời gian dành cho công việc xã hội của người phụ nữ là eo hẹp…

Từ sự phân tích như trên, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) đề nghị cần có chính sách đồng bộ hơn trong thực hiện bình đẳng giới. Thực hiện chính sách bình đẳng giới không chỉ dừng lại ở tư duy khuyến khích mà phải phân định rõ trách nhiệm, coi đây là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng quản trị, lãnh đạo của cơ quan, tổ chức.