Khơi thông nguồn lực từ văn hóa tiết kiệm

Từ những buổi đối thoại ngay tại hiện trường đến việc minh bạch hóa thông tin, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, nhiều địa phương của Hà Nội đang cho thấy cách tiếp cận mới trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Không còn là khẩu hiệu, tinh thần tiết kiệm đang dần trở thành nếp nghĩ, cách làm cụ thể, gắn với hiệu quả công việc và sự hài lòng của người dân.

Đây là nội dung được khẳng định tại Chương trình thời sự với nội dung chính có chủ đề “Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí - Khơi thông nguồn lực phát triển” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện tối 16-4.

Các khách mời tham dự chương trình thời sự của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội với nội dung chính có chủ đề “Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí – Khơi thông nguồn lực phát triển”, tối 16-4. Ảnh: Thanh Hải

Các khách mời tham dự chương trình thời sự của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội với nội dung chính có chủ đề “Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí – Khơi thông nguồn lực phát triển”, tối 16-4. Ảnh: Thanh Hải

Từ thay đổi cách làm ở cơ sở

Tại xã Tam Hưng, hình ảnh quen thuộc trước đây là những cuộc họp kéo dài trong phòng kín đang dần được thay thế bằng các buổi làm việc trực tiếp tại hiện trường. Cán bộ, lãnh đạo không chỉ “nghe báo cáo” mà trực tiếp đối thoại với người dân ngay tại các điểm nóng dự án. Đây không chỉ là thay đổi về phương thức làm việc, mà còn là bước chuyển về tư duy quản trị.

Thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy, xây dựng văn hóa tiết kiệm được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Tiết kiệm không chỉ là cắt giảm chi phí hành chính, mà còn là tối ưu hóa nguồn lực xã hội. Khi cán bộ giảm bớt các cuộc họp hình thức, dành thời gian bám sát địa bàn, lắng nghe và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, hiệu quả công việc được nâng cao rõ rệt. Quan trọng hơn, niềm tin của người dân cũng được củng cố.

Thực tế cho thấy, sự có mặt kịp thời của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền tại các điểm nóng đã góp phần tháo gỡ “nút thắt” tâm lý cho người dân. Những vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, trong triển khai dự án không còn bị kéo dài. Việc giải quyết nhanh, đúng và trúng vấn đề chính là cách tiết kiệm hiệu quả nhất - tiết kiệm thời gian, công sức và cả những chi phí vô hình.

Điển hình như tại xã Ứng Hòa, nhìn vào đại công trường Tỉnh lộ 426 và tuyến đường trục Cienco 5 chạy qua địa bàn, ít ai biết rằng để có được diện mạo như hôm nay là cả một quá trình đổi mới mạnh mẽ về tư duy. Không còn tâm lý “đợi trên, chờ dưới”, địa phương đã chủ động triển khai các giải pháp đồng bộ, quyết liệt chống lãng phí ngay từ khâu thủ tục đến thực địa.

Đơn vị thi công khẩn trương thi công tuyến tỉnh lộ 426 trên địa bàn xã Ứng Hòa. Ảnh: Hoàng Sơn

Đơn vị thi công khẩn trương thi công tuyến tỉnh lộ 426 trên địa bàn xã Ứng Hòa. Ảnh: Hoàng Sơn

Xác định rõ “chậm một ngày tiến độ là lãng phí một ngày cơ hội phát triển”, xã Ứng Hòa đã ứng dụng chuyển đổi số vào quản lý quy hoạch, đồng thời minh bạch hóa toàn bộ thông tin liên quan đến đền bù, hỗ trợ. Mọi dữ liệu được công khai “trên một mặt phẳng”, giúp người dân dễ dàng tiếp cận và giám sát. Chính sự minh bạch này đã tạo ra sự đồng thuận cao trong nhân dân. Nhiều hộ dân sẵn sàng tháo dỡ nhà cửa, bàn giao đất để triển khai dự án. Họ hiểu rằng sự hy sinh trước mắt sẽ tạo ra giá trị lâu dài cho cộng đồng.

Đặc biệt, phương châm “6 rõ” - rõ mục tiêu, rõ người thực hiện, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ hiệu quả - đã trở thành công cụ hữu hiệu để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý. Mỗi nhiệm vụ đều gắn với trách nhiệm cụ thể của từng cá nhân, hạn chế tối đa tình trạng né tránh, đùn đẩy.

Bí thư Đảng ủy xã Mỹ Đức Đặng Văn Cảnh cho biết, địa phương đã chuẩn hóa quy trình công việc, cắt giảm thủ tục rườm rà, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc tổ chức hội họp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai họp trực tuyến không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao hiệu quả điều hành.

Chuẩn hóa văn hóa tiết kiệm từ nhận thức đến hành động

Theo PGS.TS Ngô Thành Can, nguyên Giảng viên cao cấp Học viện Hành chính và Quản trị công, khi nói đến văn hóa tiết kiệm trong phòng, chống lãng phí là nói đến hệ thống các chuẩn mực, niềm tin và giá trị được hình thành và duy trì trong hành vi của mỗi cá nhân, tổ chức. Đây không phải là những quy định mang tính áp đặt, mà phải trở thành thói quen tự giác.

PGS.TS Ngô Thành Can, nguyên Giảng viên cao cấp Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

PGS.TS Ngô Thành Can, nguyên Giảng viên cao cấp Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Để làm được điều đó, bên cạnh các giải pháp như giáo dục, truyền thông, xây dựng hình mẫu, tạo động lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, cần đặc biệt chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin và thúc đẩy chuyển đổi số. Đây là công cụ quan trọng giúp giảm thiểu lãng phí, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

Một trong những nội dung cốt lõi được nhấn mạnh là việc định lượng và tiêu chuẩn hóa trong thực thi công vụ. Theo đó, cần xây dựng các chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI), tương tự như các định mức trong sản xuất, để đo lường cụ thể kết quả công việc. Khi mọi hoạt động đều có thước đo rõ ràng, việc đánh giá sẽ trở nên khách quan, minh bạch hơn.

Bên cạnh đó, trách nhiệm giải trình phải được tăng cường, bảo đảm mỗi cá nhân đều rõ vai trò, nhiệm vụ của mình. Minh bạch trong báo cáo, trong xử lý công việc không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, mà còn tạo niềm tin cho người dân.

Đặc biệt, việc xây dựng văn phòng điện tử, tiến tới giảm thiểu hoặc không sử dụng giấy tờ là xu hướng tất yếu. Khi các quy trình được số hóa, thông tin được kết nối liên thông, sẽ giúp giảm thời gian xử lý, hạn chế sai sót và tiết kiệm chi phí.

Điều quan trọng nhất là phải xây dựng được một hệ tiêu chuẩn thống nhất, lan tỏa từ lãnh đạo đến nhân viên, từ khu vực công đến toàn xã hội. Khi đó, văn hóa tiết kiệm mới thực sự trở thành chuẩn mực chung.

PGS.TS Ngô Thành Can

Cùng trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công cho rằng, để tiết kiệm và chống lãng phí trở thành hành động tự nguyện, trước hết cần nâng cao nhận thức của mỗi cán bộ, công chức. Đây không chỉ là yêu cầu hành chính, mà còn là bổn phận đạo đức và trách nhiệm pháp lý đối với nhân dân.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, cần xây dựng hệ thống tiêu chí rất là rõ ràng để nhận diện lãng phí và đánh giá việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tránh tình trạng nói chung chung về tiết kiệm nhưng không có thước đo. Cùng với đó, cơ chế khen thưởng phải kịp thời, thực chất, để khuyến khích những sáng kiến, giải pháp hiệu quả, những cá nhân dám nghĩ, dám làm, dám phát hiện và ngăn chặn lãng phí.

Cán bộ hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính tại UBND xã Phúc Thịnh, Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng

Cán bộ hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính tại UBND xã Phúc Thịnh, Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng

Một yếu tố quan trọng khác là cơ chế bảo vệ người tố giác. Khi người dân và cán bộ dám nói thẳng, nói thật, thì những hành vi lãng phí mới có thể được phát hiện và xử lý kịp thời. Đây cũng là nền tảng để hình thành văn hóa “nói không với lãng phí”.

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, yêu cầu “6 rõ” mà Hà Nội đang triển khai là hoàn toàn phù hợp, giúp tạo ra cơ chế kiểm soát và động lực thực thi hiệu quả. Bởi xét cho cùng, chống lãng phí không chỉ là giảm chi phí, mà là bảo vệ nguồn lực và thúc đẩy phát triển.

Khi tiết kiệm trở thành văn hóa, chống lãng phí trở thành hành động tự giác, mỗi cán bộ, mỗi cơ quan sẽ không chỉ là người thực thi công vụ, mà còn là chủ thể kiến tạo phát triển.

Hiền Chi

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/khoi-thong-nguon-luc-tu-van-hoa-tiet-kiem-745376.html