Khói thuốc lá ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ và giấc ngủ của trẻ em

Nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá có chất lượng giấc ngủ kém hơn đáng kể so với những trẻ không bị phơi nhiễm. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Scientific Reports chỉ ra rằng trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá có chất lượng giấc ngủ kém hơn đáng kể so với những trẻ không bị phơi nhiễm. Đáng chú ý, tác động này xảy ra độc lập với các bệnh lý đường hô hấp vốn được xem là hậu quả phổ biến của khói thuốc.

Đồng tác giả nghiên cứu, Giáo sư Ariel Tarasiuk thuộc Trung tâm Y khoa Đại học Soroka, nhấn mạnh rằng việc loại bỏ khói thuốc khỏi môi trường sống của trẻ có thể nhanh chóng cải thiện chất lượng giấc ngủ, hỗ trợ quá trình phục hồi của não bộ và tăng cường sức khỏe tổng thể.

Theo nhóm nghiên cứu, các bác sĩ nhi khoa cần bổ sung câu hỏi về thói quen hút thuốc của cha mẹ hoặc người chăm sóc trong quá trình khám và điều trị cho trẻ. Trước đây, nhiều nghiên cứu đã chứng minh khói thuốc lá trong môi trường làm tăng nguy cơ viêm đường hô hấp và ngáy ngủ ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhận thấy sau khi được điều trị các vấn đề hô hấp, nhiều trẻ vẫn ngủ không yên, thường xuyên trở mình hoặc tỉnh giấc giữa đêm. Điều này đặt ra giả thuyết rằng khói thuốc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của não bộ.

Để kiểm chứng, nhóm nghiên cứu đánh giá 30 trẻ từ 1 đến 12 tuổi trong phòng thí nghiệm giấc ngủ do nghi ngờ mắc rối loạn hô hấp khi ngủ. Bên cạnh bảng câu hỏi dành cho phụ huynh, các nhà khoa học đo nồng độ cotinine - chất chuyển hóa của nicotine - trong mẫu nước tiểu đầu tiên vào buổi sáng của trẻ. Đây được xem là chỉ dấu đáng tin cậy nhất để xác định mức độ phơi nhiễm khói thuốc.
Kết quả cho thấy gần một nửa số trẻ có ít nhất một phụ huynh hút thuốc, trong đó khoảng 60% phụ huynh khẳng định con mình không tiếp xúc với khói thuốc. Tuy nhiên, xét nghiệm cotinine lại cho thấy điều ngược lại.

Các nhà nghiên cứu cũng sử dụng kỹ thuật đa ký giấc ngủ để theo dõi sóng não, nhịp tim, nhịp thở, nồng độ oxy trong máu và các cử động cơ thể trong khi ngủ. Phân tích dữ liệu cho thấy trẻ tiếp xúc với khói thuốc có chỉ số kích hoạt não bộ trong lúc ngủ cao hơn tới 67%, khiến giấc ngủ bị chia cắt, ngủ không sâu và tổng thời gian ngủ giảm đáng kể. Nồng độ cotinine càng cao thì khả năng duy trì giấc ngủ liên tục càng thấp.

Theo Giáo sư Tarasiuk, những phát hiện này cho thấy khói thuốc lá không chỉ gây tổn thương phổi và đường hô hấp mà còn làm rối loạn nhịp sinh học và hoạt động của hệ thần kinh trung ương.

Giáo sư Iris Haimov, chuyên gia tâm lý học và giấc ngủ tại Đại học Max Stern Yezreel Valley, cho rằng giấc ngủ đầy đủ và liên tục trong 12 năm đầu đời đóng vai trò nền tảng đối với sự phát triển não bộ, khả năng nhận thức, điều hòa cảm xúc, hệ miễn dịch và tăng trưởng thể chất của trẻ. Thiếu ngủ hoặc giấc ngủ bị gián đoạn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức, xuất hiện các triệu chứng giống rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), trầm cảm, béo phì và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của cả gia đình.