Ngồi học sai tư thế, thiếu niên 16 tuổi bị gù lưng, cổ rụt
Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận điều trị cho em Đ.H.T. (16 tuổi, Hà Nội) trong tình trạng gù vẹo cột sống rõ rệt.
Theo gia đình, tình trạng này xuất hiện và tiến triển trong nhiều năm nhưng chưa được chú ý đúng mức. Đến khi hình thể thay đổi rõ rệt, gia đình mới đưa em đến bệnh viện thăm khám.
BS CKI Lê Nguyên Long, Phó Trưởng khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng nhận định tình trạng gù, vẹo, lệch cột sống lưng và rối loạn tư thế của bệnh nhân có liên quan đến việc duy trì tư thế ngồi học sai trong thời gian dài.

Tình trạng gù lưng của bệnh nhân trước và sau luyện tập - Ảnh BVCC
Để cải thiện tình trạng này, bệnh nhân được kết hợp nhiều phương pháp điều trị như xoa bóp, tác động cột sống, chiếu tia hồng ngoại nhằm giảm co cứng cơ, tăng tuần hoàn tại chỗ; tập vận động cột sống cổ và lưng trên bóng, thang tường, kết hợp tạ tay để cải thiện tầm vận động, điều chỉnh tư thế, giảm đau, giãn cơ và tăng cường tuần hoàn vùng cổ, vai, lưng.
Ngoài ra, bệnh nhân còn được điều trị bằng điện xung, sóng xung kích và siêu âm theo đúng chỉ định chuyên môn.
Sau một liệu trình điều trị, cùng với sự hướng dẫn sát sao của các y, bác sĩ và sự phối hợp tích cực từ gia đình, tình trạng co cứng cơ vùng cổ, vai, lưng của em T. đã cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, để cải thiện tư thế và phục hồi chức năng vận động, bệnh nhân cần tiếp tục kiên trì tập luyện trong thời gian dài, đồng thời duy trì tư thế ngồi học, đi đứng và sinh hoạt đúng cách hằng ngày.

Bác sĩ hướng dẫn tập luyện cho bệnh nhân - Ảnh BVCC
BS Lê Nguyên Long Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, giai đoạn từ tiểu học đến trung học là thời điểm cột sống của trẻ vẫn đang phát triển và hoàn thiện.
Nếu thường xuyên ngồi học với các tư thế sai như nằm bò lên bàn, gục đầu, lệch vai, vẹo người hoặc bắt chéo chân trong thời gian dài, áp lực lên cột sống, cơ và dây chằng sẽ tăng lên đáng kể.
Theo thời gian, hệ cơ và dây chằng có thể thích nghi với tư thế bất thường, dẫn đến mất cân bằng cơ, rối loạn tư thế và làm tăng nguy cơ gù lưng, lệch vai, cổ rụt hoặc cong vẹo cột sống.
Điều đáng nói, không ít phụ huynh vẫn chủ quan, cho rằng đây chỉ là dáng ngồi xấu và sẽ tự cải thiện khi trẻ lớn lên. Trên thực tế, nếu các rối loạn tư thế không được phát hiện và can thiệp sớm, biến dạng cột sống có thể trở nên cố định khi trẻ kết thúc giai đoạn tăng trưởng, khiến việc điều trị khó khăn hơn rất nhiều.
Vì vậy, phụ huynh cần lựa chọn bàn ghế học tập phù hợp với chiều cao của trẻ theo từng độ tuổi, bố trí góc học tập đủ ánh sáng và thường xuyên hướng dẫn con ngồi đúng tư thế. Các dụng cụ hỗ trợ chỉnh tư thế chỉ nên sử dụng khi có chỉ định hoặc được tư vấn bởi bác sĩ, chuyên gia phục hồi chức năng.

Bệnh nhân tập luyện - Ảnh BVCC
Đặc biệt, việc theo dõi và nhắc nhở trẻ trong quá trình học tập đóng vai trò rất quan trọng. Khi phát hiện trẻ có các biểu hiện như đi gù, vai lệch, cổ rụt hoặc tư thế bất thường kéo dài, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa phục hồi chức năng để được đánh giá và can thiệp kịp thời.
Bên cạnh đó, bác sĩ Long khuyến cáo trẻ không nên ngồi học liên tục quá 30–45 phút. Sau mỗi khoảng thời gian này, cần đứng dậy đi lại, thay đổi tư thế hoặc thực hiện các động tác giãn cơ nhẹ để giảm áp lực lên cột sống.
Cha mẹ cũng nên khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể chất phù hợp với lứa tuổi, đặc biệt là những bài tập giúp tăng cường sức mạnh cơ lưng, cơ bụng và cải thiện tư thế.
Đồng thời, cần hạn chế việc cúi đầu quá lâu khi sử dụng máy tính, điện thoại hoặc các thiết bị điện tử, bởi đây cũng là yếu tố góp phần làm gia tăng các rối loạn tư thế và tình trạng đau cổ, vai, lưng ở thanh thiếu niên hiện nay.
Dấu hiệu cảnh báo trẻ có thể bị rối loạn tư thế
Vai hai bên không cân xứng, một bên cao một bên thấp.
Lưng gù, cổ rụt hoặc đầu thường chúi về phía trước.
Thường xuyên than đau cổ, vai, lưng sau khi học.
Ngồi học với tư thế lệch người, cúi sát bàn hoặc nằm bò lên bàn.
Mời độc giả xem thêm video Làm việc tại nhà: vòng xoáy cô lập và trầm cảm đằng sau màn hình:












