Không chạy theo ngành 'hot', nhiều học sinh lớp 12 chọn hướng đi phù hợp

Trước đây, những ngành được xem là “hot” như: sư phạm tiếng Anh, y khoa, trí tuệ nhân tạo hay báo chí – truyền thông... với điểm chuẩn cao (29 - 30 điểm), chỉ tiêu hạn chế và cơ hội việc làm rộng mở thường thu hút đông đảo thí sinh. Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhiều học sinh đã dần thay đổi tư duy, chuyển sang lựa chọn ngành học dựa trên năng lực, sở thích và điều kiện thực tế của bản thân để giảm áp lực ôn tập, đồng thời có nhiều cơ hội ghi tên mình vào tấm vé đại học.

Học sinh lớp 12 tập trung ôn tập cho kỳ thi quan trọng sắp tới.

Tại Trường THPT Cù Huy Cận (xã Mai Hoa), công tác tư vấn hướng nghiệp được đẩy mạnh từ đầu năm học. Theo khảo sát của nhà trường, khoảng 60% học sinh lớp 12 đã điều chỉnh nguyện vọng theo hướng phù hợp với năng lực thay vì chạy theo xu hướng.

Em Trần Minh Anh (lớp 12A6, Trường THPT Cù Huy Cận) chia sẻ: “Trước đây, em dự định đăng ký ngành Luật Kinh tế của Trường Đại học Luật Hà Nội vì thấy nhiều người theo học và cơ hội việc làm khá rộng mở. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu kỹ, em nhận thấy mức độ cạnh tranh cao nên quyết định chuyển sang học Luật thường. Nếu trúng tuyển, em sẽ chủ động học tập, rèn luyện để có nền tảng tốt, sau này tiếp tục theo đuổi ngành mình yêu thích".

Học sinh kết hợp học trên lớp và học thêm nhằm nâng cao hiệu quả ôn luyện.

Còn với em Phạm Ngọc Diệp (lớp 12 chuyên Văn, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh), việc lựa chọn ngành học không còn là sự phân vân cảm tính mà là kết quả của quá trình cân nhắc kỹ lưỡng. “Em từng rất phân vân giữa ngành truyền thông và sư phạm. Tuy nhiên, trong quá trình học, em nhận thấy mình có khả năng truyền đạt và yêu thích công việc giảng dạy. Sau khi được thầy cô tư vấn, em hiểu rõ hơn về yêu cầu của từng ngành cũng như cơ hội việc làm. Vì vậy, em quyết định chọn sư phạm để phát huy tốt nhất khả năng của mình” - Diệp chia sẻ.

Không chỉ những học sinh khá, giỏi, nhiều em học lực trung bình cũng chủ động chọn lối đi phù hợp với năng lực bản thân. Em Phạm Quốc Việt (lớp 12A8, Trường THPT Cẩm Xuyên) cho biết: “Em xác định rõ sức học của mình nên không đặt mục tiêu vào các ngành quá cao. Em tìm hiểu các ngành kỹ thuật phù hợp với năng lực và điều kiện gia đình. Em cũng được thầy cô hướng dẫn cách lựa chọn nguyện vọng sao cho có cơ hội trúng tuyển cao hơn. Với em, quan trọng là học được, làm được việc và có thể gắn bó lâu dài với công việc”.

Học sinh lớp 12 Anh, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh đang tăng tốc ôn thi.

Sự thay đổi trong nhận thức của học sinh cũng kéo theo sự điều chỉnh từ phía phụ huynh. Chị Lê Thị Hòa - phụ huynh em Nguyễn Thị Kim Ngân (lớp 12A4, Trường THPT Cẩm Xuyên) chia sẻ: “Trước đây, tôi cũng mong muốn con chọn ngành "hot" để nhiều khả năng có thu nhập tốt, ổn định cuộc sống sau này. Thế nhưng, khi nghe con chia sẻ tôi nhận ra điều quan trọng là con phải phù hợp và có thể theo đuổi lâu dài. Gia đình luôn đồng hành, hỗ trợ để con có lựa chọn đúng đắn và vững vàng hơn trong tương lai”.

Năm nay, Hà Tĩnh có hơn 17.800 học sinh lớp 12 đang chuẩn bị bước vào Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, việc lựa chọn ngành học phù hợp năng lực đang trở thành xu hướng rõ nét tại nhiều trường THPT trên địa bàn.

Học sinh tận dụng không gian thư viện để ôn tập, nâng cao kiến thức trước kỳ thi quan trọng.

Thời gian qua, các trường đã tăng cường công tác tư vấn, hướng nghiệp thông qua nhiều hình thức như tổ chức hoạt động trải nghiệm, cung cấp thông tin tuyển sinh, định hướng nghề nghiệp cho học sinh nhằm giúp các em có thêm cơ sở để lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực và nhu cầu xã hội.

Theo cô Nguyễn Thị Trang - giáo viên Trường THPT Cẩm Bình, sự thay đổi trong lựa chọn của học sinh không phải là ngẫu nhiên mà đến từ cả quá trình định hướng. “Những năm gần đây, học sinh đã có sự thay đổi rõ rệt trong cách chọn ngành. Các em không còn chạy theo những ngành có điểm chuẩn cao, ngành được xem là "hot" mà quan tâm đến sự phù hợp với bản thân. Trong quá trình giảng dạy, chúng tôi luôn lồng ghép tư vấn hướng nghiệp để học sinh hiểu rõ năng lực, sở thích và điều kiện của mình. Khi lựa chọn đúng hướng, các em sẽ giảm áp lực và có động lực phấn đấu rõ ràng hơn” - cô Trang cho biết.

Thực tế, không ít sinh viên sau khi vào đại học mới nhận ra mình không phù hợp, dẫn đến chán nản, học tập sa sút hoặc phải chuyển ngành, gây lãng phí thời gian và chi phí. Vì vậy, học sinh cần tìm hiểu kỹ thông tin ngành nghề, đánh giá đúng năng lực bản thân và tham khảo ý kiến từ thầy cô, gia đình trước khi đưa ra quyết định.

Sự đồng hành của giáo viên giúp học sinh thêm vững tin trong học tập.

Chấp nhận mất một năm chờ thi lại, em Nguyễn Văn Hoàng (trú tại xã Cẩm Xuyên) chia sẻ: “Năm ngoái, em trúng tuyển vào Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, ngành Công nghệ thông tin. Tuy nhiên, sau một học kỳ theo học, em nhận ra bản thân không thực sự phù hợp với chương trình đào tạo cũng như định hướng nghề nghiệp của ngành. Sau khi trao đổi với gia đình, em quyết định bảo lưu kết quả học tập để ôn thi lại, dành thời gian tìm hiểu kỹ hơn về ngành nghề. Dù áp lực nhưng em tin đây là quyết định cần thiết để lựa chọn đúng con đường cho mình”.

Lựa chọn ngành học không chỉ là quyết định cho một kỳ thi, mà còn là bước khởi đầu định hình con đường tương lai của mỗi học sinh. Khi không còn chạy theo những giá trị “bề nổi”, thay vào đó là sự hiểu mình, hiểu nghề, các em sẽ có những lựa chọn phù hợp hơn với bản thân. Đây là nền tảng để người trẻ từng bước khẳng định giá trị trong hành trình lập thân, lập nghiệp.

Nguyễn Liễu - Hà An