Không để trẻ em nào đứng ngoài tương lai

Trước đây, để đến trường, những đứa trẻ ở xóm Nhạp, xã Quy Đức, tỉnh Phú Thọ, buộc phải di chuyển bằng thuyền máy

Con nước ngăn bước trẻ đến trường

Chị Bùi Thị Vĩnh (41 tuổi, dân tộc Mường, trú tại xóm Nhạp, xã Quy Đức, tỉnh Phú Thọ) ví chuyện học hành của 3 đứa con cũng gập ghềnh như cái cách chúng phải băng sông để đến trường. Ở xóm Nhạp nơi gia đình chị Vĩnh sinh sống, câu chuyện ấy không phải hiếm. Chị Vĩnh kể, cách đây khoảng 2 năm trở về trước, trong xóm có không ít trẻ sau khi học hết lớp 4 đã phải dừng học vì con đường đến trường quá xa và nhiều trở ngại.

Một trong số đó có con gái lớn của vợ chồng chị Vĩnh. Vợ chồng chị có 3 người con (2 gái, 1 trai). Nhà nghèo, cuộc sống còn nhiều thiếu thốn nhưng anh chị vẫn luôn tâm niệm phải cố gắng cho các con đi học. Con gái lớn học lực ổn, từng khiến bố mẹ hy vọng em có thể học tiếp, có một tương lai khác với cuộc sống quanh năm lam lũ của gia đình. Thế nhưng, hết lớp 4, em phải nghỉ học vì… say sóng.

Điểm trường mầm non đặt tại xóm Nhạp

"Xóm Nhạp trước kia giống như một ốc đảo biệt lập. Muốn vào được xóm, bắt buộc phải dùng thuyền di chuyển theo dọc lòng hồ Hòa Bình. Từ mầm non đến lớp 4, trẻ được học luôn tại điểm trường đặt trong xóm. Tuy nhiên, để học lớp 5, trẻ phải di chuyển bằng thuyền máy chừng 30 phút mới đến điểm trường chính đặt ở trung tâm xã. Đường xá xa xôi nên nhiều trẻ buộc phải nghỉ", chị Vĩnh chia sẻ.

Bên cạnh vấn đề an toàn khi đến mùa mưa bão, tài chính cũng là một câu chuyện khiến người dân xóm Nhạp ái ngại mỗi khi trẻ đến trường. Nhờ chính sách của Đảng, Nhà nước mà những đứa trẻ ở xóm Nhạp đều được miễn học phí. Tuy nhiên, để đến trường, chúng phải đi thuyền với giá vé 30.000 đồng cho 2 lượt đi và về. Nếu ngày học 2 buổi đồng nghĩa với việc người dân sẽ phải trả 60.000 đồng. Với những gia đình thu nhập một ngày vài chục nghìn từ việc mót quả trám thì lo đủ cho con tiền đi thuyền hàng ngày cũng không đơn giản.

Năm trước, con đường dẫn từ trung tâm xã đến xóm Nhạp đã hoàn thiện, việc đến trường của các con chắc chắn sẽ thuận lợi hơn. Với gia đình chị Vĩnh, đó là niềm mong ước từ lâu. Thế nhưng, niềm vui ấy vẫn chưa thể trọn vẹn khi một nỗi lo lắng khác cũng thường trực đó là chi phí để các con có thể theo học lâu dài.

Vợ chồng chị Vĩnh có 3 cháu, trong khi đều là lao động tự do, thu nhập lúc có, lúc không. Các khoản tiền sách vở, đồng phục, đồ dùng học tập, đi lại, ăn uống và những chi phí phát sinh trong quá trình học tập đều là những khoản mà vợ chồng chị phải chắt chiu từng ngày.

"Chúng tôi chỉ mong các cháu được học hành tử tế, sau này có cái nghề để không phải vất vả như bố mẹ. Nhưng càng học lên cao thì chi phí càng nhiều. Tôi chỉ sợ đến lúc nào đó không lo nổi tiền ăn học cho các cháu thì lại phải cho con nghỉ. Chỉ mong Nhà nước có thêm chính sách hỗ trợ để những gia đình khó khăn đỡ được phần nào chi phí, để các cháu không phải bỏ học giữa chừng", chị Vĩnh bộc bạch.

Với hàng triệu gia đình nghèo, gia đình công nhân, lao động nhập cư và đồng bào ở vùng khó khăn, nỗi lo về một năm học mới đôi khi bắt đầu từ những khoản chi tưởng chừng rất nhỏ như thế. Nghị quyết 71-NQ/TW đã mang đến một tín hiệu đáng kỳ vọng khi đề cập công bằng giáo dục phải bắt đầu từ việc không để bất kỳ học sinh, sinh viên nào phải rời trường vì khó khăn tài chính. Cùng với đó là những chính sách hướng tới trẻ mầm non, học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục.

Nhiều chính sách thiết thực

Trở lại câu chuyện của gia đình chị Vĩnh, hai người con còn lại dù vẫn được đến trường đúng độ tuổi, nhưng khoảng cách để tiếp cận một nền giáo dục chất lượng so với bạn bè cùng trang lứa vẫn còn rất xa. Đức, con thứ hai của chị, năm nay lên lớp 9, vốn thông minh và ham học. Thế nhưng, khi việc học ngày càng gắn với công nghệ và kỹ năng số, em lại luôn ở thế bất lợi. Nhiều bài tập thầy cô giao yêu cầu tra cứu trên mạng, nhưng gia đình không có máy tính. Chiếc điện thoại duy nhất của chị Vĩnh cũng không thể kết nối Internet. Muốn học, Đức phải tranh thủ mượn máy của bạn hoặc tìm đến tiệm Internet.

Thiếu thiết bị đã là một trở ngại, cơ hội tiếp cận những phương thức học tập mới lại càng xa vời. STEM, tiếng Anh với giáo viên bản xứ hay các khóa học bổ trợ kỹ năng mềm vẫn là những trải nghiệm ngoài tầm với của Đức. Mỗi mùa khai trường, gánh nặng lại dồn thêm lên vai chị Vĩnh, từ tiền sách tham khảo, đồ dùng học tập đến những khoản đóng góp đầu năm. "Vợ chồng tôi nghèo nên phải chịu khó làm ăn, tiết kiệm được khoản nào hay khoản đó. Chúng tôi chỉ mong các con được đi học đầy đủ, sau này có nghề, có cuộc sống đỡ vất vả", chị Vĩnh chia sẻ.

Chính sách miễn học phí cùng những hỗ trợ thiết thực khác của Nhà nước giúp gia đình chị Vĩnh và nhiều gia đình khác bớt đi một nỗi lo, mở ra cơ hội được tiếp tục đến trường cho những đứa trẻ. Và với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, đó chính là bước đầu tiên để cơ hội học tập được mở ra công bằng hơn…