Không 'giải cứu' Bitcoin: Mỹ khẳng định lập trường cứng rắn

Phát biểu trong phiên điều trần trước quốc hội Mỹ hôm 4.2, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhấn mạnh rằng Washington không có ý định “giải cứu” Bitcoin, cũng như không chỉ đạo các ngân hàng tư nhân mua thêm tiền số nếu thị trường tiếp tục lao dốc.

Tuyên bố này được đưa ra trong một cuộc trao đổi căng thẳng với Hạ nghị sĩ bang California Brad Sherman - một trong những chính trị gia Mỹ lâu nay công khai phản đối Bitcoin và tiền mã hóa. Diễn biến này cho thấy ranh giới rõ ràng mà chính phủ Mỹ đang đặt ra giữa việc quản lý tài sản số và can thiệp thị trường, ngay cả khi Mỹ hiện là quốc gia nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới.

Bộ trưởng Bessent điều trần trước quốc hội Mỹ hôm 4.2 - Ảnh: CNBC

Trong phần chất vấn, ông Sherman đặt câu hỏi liệu Bộ Tài chính Mỹ hoặc các cơ quan thuộc hệ thống giám sát tài chính có thẩm quyền “giải cứu Bitcoin” trong trường hợp thị trường sụp đổ hay không. Ông cũng đi xa hơn khi hỏi liệu Bộ trưởng Tài chính có dự định điều chỉnh các quy định về dự trữ ngân hàng, nhằm buộc hoặc khuyến khích các tổ chức tài chính mua thêm Bitcoin, thậm chí nhắc đến các đồng tiền số mang tính biểu tượng chính trị.

Trả lời trước quốc hội, ông Bessent khẳng định rõ ràng rằng ông không có thẩm quyền pháp lý để thực hiện những biện pháp như vậy, cả với tư cách Bộ trưởng Tài chính lẫn vai trò Chủ tịch Hội đồng Giám sát Ổn định Tài chính Mỹ (FSOC). Theo ông, chính phủ Mỹ không thể và cũng không có kế hoạch can thiệp trực tiếp để nâng đỡ thị trường Bitcoin, bất kể biến động giá diễn ra theo chiều hướng nào.

Kho dự trữ Bitcoin chiến lược: Nắm giữ nhưng không can thiệp

Phiên điều trần diễn ra trong bối cảnh Mỹ đã chính thức triển khai Kho dự trữ Bitcoin chiến lược, được Tổng thống Donald Trump ký ban hành thông qua sắc lệnh hành pháp vào tháng 3.2025. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong cách Mỹ xử lý Bitcoin thu được từ các vụ tịch thu tài sản liên quan đến tội phạm.

Theo chính sách mới, số Bitcoin bị thu giữ sẽ không còn được bán đấu giá ngay như thông lệ trước đây, mà được chuyển sang trạng thái tài sản dự trữ quốc gia, tương tự như cách Mỹ lưu trữ vàng trong kho Fort Knox. Chính phủ coi đây là tài sản chiến lược dài hạn, thay vì nguồn thu ngắn hạn cho ngân sách.

Tuy nhiên, chính sách này cũng làm dấy lên nhiều tranh luận trong cộng đồng tiền mã hóa. Một bộ phận nhà đầu tư cho rằng việc lập kho dự trữ Bitcoin chiến lược là tín hiệu tích cực, thể hiện sự công nhận vai trò của Bitcoin trong hệ thống tài chính tương lai. Ngược lại, không ít ý kiến cho rằng Mỹ vẫn đang hành động quá thận trọng, chưa sẵn sàng đóng vai trò dẫn dắt thị trường Bitcoin toàn cầu như kỳ vọng.

Theo sắc lệnh của Tổng thống Trump, Mỹ chỉ được phép bổ sung Bitcoin cho kho dự trữ thông qua hai con đường: các vụ tịch thu tài sản hoặc các biện pháp được gọi là “trung lập về ngân sách”. Điều này đồng nghĩa với việc chính phủ không được dùng ngân sách mới để mua Bitcoin trên thị trường mở, dù đây là điều mà nhiều nhà đầu tư tiền số từng kỳ vọng sẽ tạo lực cầu lớn cho thị trường.

Các biện pháp trung lập ngân sách có thể bao gồm việc chuyển đổi một phần tài sản dự trữ hiện có - như dầu mỏ hoặc kim loại quý - sang Bitcoin, miễn là không phát sinh chi tiêu mới. Trước đó, vào tháng 8.2025, Bộ trưởng Bessent từng cho biết Bộ Tài chính đang nghiên cứu các phương án này, dù ông vẫn giữ thái độ dè dặt trước những rủi ro chính trị và tài khóa.

Biểu đồ BTC/USD theo thời gian thực - Nguồn: Coingecko

Mỹ nắm giữ Bitcoin nhiều nhất thế giới

Theo dữ liệu theo dõi on-chain từ Arkham Intelligence, một trong những nền tảng phân tích blockchain được đánh giá cao về độ tin cậy, chính phủ Mỹ hiện đang nắm giữ khoảng 328.372 BTC. Với mặt bằng giá Bitcoin hiện tại, khối tài sản này có giá trị ước tính khoảng hơn 23 tỉ USD, trong đó Bitcoin chiếm tới gần 97% tổng lượng tài sản tiền mã hóa do chính phủ Mỹ quản lý.

Các nguồn độc lập khác như CoinGecko cùng nhiều báo cáo công bố trong năm 2026 cũng đưa ra những con số tương đồng, dao động trong khoảng 325.000 - 329.000 BTC. Sự chênh lệch nhỏ giữa các thống kê chủ yếu xuất phát từ thời điểm cập nhật dữ liệu và tình trạng pháp lý của một số tài sản chưa hoàn tất quá trình chuyển giao quyền sở hữu.

Trước đó, vào cuối năm 2024 và đầu năm 2025, lượng Bitcoin mà chính phủ Mỹ được ghi nhận nắm giữ chỉ vào khoảng 198.000 - 207.000 BTC. Con số này đã tăng vọt sau vụ tịch thu kỷ lục 127.271 BTC vào tháng 10.2025, với giá trị ước tính 14 - 15 tỉ USD. Số tài sản này liên quan đến trùm lửa đảo Chen Zhi, và Prince Group và một vụ tấn công sàn giao dịch LuBian, đánh dấu một trong những thương vụ thu giữ tiền số lớn nhất trong lịch sử thực thi pháp luật của Mỹ.

Đáng chú ý, phần lớn số Bitcoin này không được mua trực tiếp bằng tiền thuế của người dân. Thay vào đó, tài sản chủ yếu đến từ các vụ tịch thu trong quá trình thực thi pháp luật, do Bộ Tư pháp, Sở Thuế vụ và Cục Điều tra Liên bang Mỹ thực hiện. Các nguồn thu giữ bao gồm những vụ án tội phạm mạng, chợ đen trực tuyến như Silk Road, hoặc các vụ tấn công và chiếm đoạt tài sản từ sàn giao dịch tiền số, điển hình là vụ Bitfinex.

Dù vậy, việc thống kê chính xác lượng Bitcoin mà chính phủ Mỹ đang nắm giữ vẫn tồn tại sự chênh lệch giữa các nguồn dữ liệu. Các nền tảng phân tích blockchain theo dõi ví điện tử cho thấy con số khác biệt so với số liệu chính thức từ Cơ quan Cảnh sát Tư pháp Mỹ. Nguyên nhân chủ yếu là do một phần tài sản vẫn đang trong quá trình tranh tụng pháp lý và chưa chính thức thuộc quyền sở hữu của nhà nước.

Chính phủ Mỹ nhiều lần khẳng định không có kế hoạch bán số BTC hiện đang năm giữ. Theo các ước tính, trong khoảng một thập kỷ qua, việc bán Bitcoin quá sớm đã khiến Mỹ bỏ lỡ hơn 17 tỉ USD giá trị tiềm năng. Do đó, chiến lược hiện nay là tối đa hóa giá trị tài sản trong dài hạn, thay vì tìm kiếm lợi ích ngắn hạn.

Hoàng Vũ