Không gian sáng tạo - Đầu tư cho trẻ hôm nay, kiến tạo xã hội ngày mai
Trong bối cảnh giáo dục hiện đại chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất, không gian sáng tạo đang trở thành 'mảnh đất' quan trọng nuôi dưỡng trí tưởng tượng, tư duy độc lập và khả năng khám phá của trẻ.
Ở đó, trẻ không chỉ học qua sách vở mà còn được trải nghiệm, thử nghiệm, sai và tự điều chỉnh, những bước đi đầu tiên hình thành tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và sự tự tin, nền tảng cho sự phát triển bền vững trong tương lai.
Tại Trường Tiểu học Đông Ngạc A, phường Đông Ngạc, bất kỳ ai bước vào khuôn viên nhà trường đều chung cảm nhận như đang ở một công viên thu nhỏ, với rất nhiều cây xanh và hoa. Kết quả này là nỗ lực của tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường cùng sự đồng hành của các bậc phụ huynh khi triển khai mô hình trường học, công viên. Mỗi bước chân của học sinh là một lần được chạm vào thiên nhiên, là một lần hít thở trong lành là một lần khơi mở trí tưởng tượng.
Học sinh Nguyễn Đỗ Bảo Trang chia sẻ: "Con cảm thấy vô cùng vui sướng và tự hào khi được học tập dưới mái trường xanh, sạch, đẹp như thế này. Không gian nơi đây thực sự xứng đáng với tên gọi 'trường học hạnh phúc' và 'trường học công viên'. Mỗi ngày đến trường đối với con đều là một niềm vui, khi được hòa mình vào môi trường giáo dục thân thiện, hiện đại và gần gũi với thiên nhiên, giúp con có thêm động lực để học tập và rèn luyện tốt hơn."
Còn tại Trường THPT chuyên Amsterdam, từ những gầm cầu thang vốn bỏ trống và ẩm thấp, các thầy cô đã sáng tạo nên khu trải nghiệm văn hóa ba miền. Tại đây, học sinh được học Lịch sử, Địa lý thông qua hình ảnh, đồ vật, âm thanh, được nghe, được tương tác. Sự thay đổi không gian đã tạo nên sự thay đổi trong cách học, từ bị động sang chủ động, từ lý thuyết sang trải nghiệm. Một nhóm học sinh thuộc Câu lạc bộ Green đã tự thiết kế góc học tập xanh ngay trong sân trường. Từng khóm cây, giỏ hoa, kệ sách đều là sản phẩm của tinh thần tự quản, sáng tạo và yêu thương học sinh không chỉ là người sử dụng không gian mà chính là người kiến tạo.
Học sinh Đoàn Nguyễn Nhật Ánh - Câu lạc bộ Green cho hay: "Dù ở trường có rất nhiều khu học tập khác nhau, nhưng điều tạo nên sự khác biệt và đặc biệt nhất cho khu vực này chính là không gian học tập mở và xanh mát. Tại đây, chúng con được học giữa thiên nhiên với hệ thống cây cối luôn được chăm sóc bởi công nghệ tưới tự động hiện đại. Không chỉ vậy, khu học tập còn trang bị tủ sách với nhiều đầu sách đa dạng, phong phú. Trong một không gian vừa trong lành, rộng rãi lại thoáng mát như thế này, chúng con cảm thấy việc học tập trở nên cởi mở và thú vị hơn bao giờ hết."
Khám phá, trải nghiệm và sáng tạo, đó là những điều trẻ được trải qua mỗi ngày tại nhiều trường mầm non, những không gian sáng tạo đang được hình thành, nơi trẻ tự do tưởng tượng, thử nghiệm và bày tỏ ý tưởng riêng, đồng thời nuôi dưỡng niềm vui học tập và tinh thần sáng tạo ngay từ những năm đầu đời.
Tại Trường Mầm non Sơn Đà, xã Bất Bạt, thành phố Hà Nội, mỗi lớp học được tổ chức như một không gian sáng tạo. Trẻ được tự do khám phá và thể hiện ý tưởng. Những hình ảnh chiếu bóng nhưng đã được tô màu không chỉ giúp trẻ làm quen với chữ cái mà còn khơi gợi trí tưởng tượng và niềm vui học tập. Trong các góc nghệ thuật, trẻ được tự do sáng tạo, kết hợp màu sắc, hình khối và vật liệu đơn giản để tạo ra những sản phẩm của riêng mình. Không gian ấy không chỉ là lớp học mà còn là nơi trẻ trải nghiệm, thử nghiệm và học hỏi theo cách tự nhiên nhất.
Cô giáo Phạm Thị Xuyên - Trường Mầm non Sơn Đà, xã Bất Bạt cho biết: "Mỗi ngày đến lớp, bên cạnh nhiệm vụ dạy dỗ và chăm sóc trẻ, các cô giáo còn tận dụng tối đa thời gian để tự tay thiết kế những góc sáng tạo cho trẻ hoạt động. Điển hình như việc các cô khéo léo chế tạo những bộ giáo cụ lắp ghép thủ công, cho phép trẻ tự tay tháo ra và lắp vào. Những hoạt động trải nghiệm thực tế này không chỉ mang lại niềm vui mà còn kích thích tư duy, sự khéo léo và trí tò mò của các bé trong từng giờ chơi."
Cô giáo Phùng Thị Hương, Hiệu trưởng Trường Mầm non Sơn Đà, xã Bất Bạt chia sẻ: Để mỗi hoạt động trong không gian sáng tạo thực sự hiệu quả, nhà trường xác định rõ lấy trẻ làm trung tâm xây dựng môi trường an toàn, thân thiện và giàu cảm hứng.
Còn tại Trường Mầm non Tòng Bạt, xã Bất Bạt, trẻ được học tập trong những không gian sáng tạo gắn với trải nghiệm thực tế. Mỗi hoạt động, từ góc học tập đến khu vườn rau đều được thiết kế để trẻ tự do khám phá và thử nghiệm, để mỗi ngày đến trường thành một hành trình đầy hứng thú. Những trải nghiệm như bóc trứng hay tham gia khu STEM không chỉ rèn luyện sự khéo léo, tập trung, mà còn kích thích trí tò mò, giúp trẻ học thông qua khám phá và thử nghiệm.
Cô giáo Khương Thị Tuyết, Trường Mầm non Tòng Bạt cho biết: Trong các góc hoạt động, trẻ được học cách hợp tác, chia sẻ và thể hiện ý tưởng của riêng mình.
Đầu tư cho không gian sáng tạo chính là đầu tư cho tương lai của trẻ em và của xã hội. Khi được sống, học tập và vui chơi trong những môi trường khuyến khích khám phá, tôn trọng khác biệt và nuôi dưỡng trí tưởng tượng, trẻ sẽ hình thành tư duy mở, khả năng thích ứng và tinh thần đổi mới, những năng lực cốt lõi của công dân trong kỷ nguyên mới. Không gian sáng tạo vì thế không chỉ là nơi khơi nguồn cảm hứng, mà còn là nền tảng quan trọng để mỗi đứa trẻ tự tin phát triển toàn diện và bền vững.











