Không gian văn hóa nhỏ-lan toả tình yêu lớn
Thơ ca là một trong những hình thức sinh hoạt văn hóa được nhiều người cao tuổi yêu thích. Thông qua các câu lạc bộ thơ tại khu dân cư, người yêu thơ có cơ hội giao lưu, sáng tác, chia sẻ cảm xúc và kết nối với những người cùng sở thích. Từ những buổi sinh hoạt giản dị, phong trào thơ ca không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người cao tuổi mà còn lan tỏa tình yêu quê hương, đất nước, làm phong phú đời sống văn hóa ở cơ sở.

Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thơ Tình quê họp bàn, chuẩn bị nội dung cho buổi sinh hoạt định kỳ.
Tại xã Liêm Hà, câu lạc bộ Thơ Tình quê thuộc Chi hội Người cao tuổi thôn Vực Trại Nhuế được thành lập năm 2011, hiện thu hút hơn 25 thành viên tham gia. Phần lớn hội viên đã nghỉ hưu, từng công tác ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Đến với thơ ca, các thành viên có thêm niềm vui trong cuộc sống, cùng nhau sáng tác, bình thơ và chia sẻ những câu chuyện đời thường.
Điểm đáng chú ý là hoạt động của câu lạc bộ không bó hẹp trong phạm vi thôn. Ngoài hội viên tại Vực Trại Nhuế, câu lạc bộ còn thu hút người yêu thơ ở các thôn trong xã và nhiều địa phương trong tỉnh như: Bình Mỹ, Phủ Lý, Tân Thanh, Thanh Liêm…
Mỗi tháng, các thành viên duy trì đều đặn gặp gỡ một lần để giao lưu, đọc và góp ý những sáng tác về quê hương, gia đình, tình làng nghĩa xóm, những đổi thay trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Qua những lời góp ý chân tình, các tác phẩm được trau chuốt, hoàn thiện hơn; tình bạn, tình yêu thơ cũng ngày càng gắn bó. Cùng với đó, việc thường xuyên giao lưu với các câu lạc bộ thơ khác cũng tạo điều kiện để hội viên mở rộng quan hệ, học hỏi kinh nghiệm và đưa sáng tác đến với đông đảo người yêu thơ.
Ông Đinh Văn Cầm, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thơ Tình quê cho biết, ngoài sinh hoạt định kỳ hằng tháng, câu lạc bộ còn tổ chức sáng tác, giao lưu, biểu diễn thơ vào các dịp lễ, Tết, ngày kỷ niệm lớn của quê hương, đất nước như: Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5), Quốc khánh (2/9), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và ngày hội làng. Đặc biệt, từ khi thành lập đến nay, câu lạc bộ duy trì xuất bản mỗi năm một tập thơ. Đến nay, câu lạc bộ đã xuất bản 16 tập thơ với khoảng 200 tác phẩm thuộc nhiều thể loại như thơ Đường luật, thất ngôn tứ tuyệt, lục bát, thơ tự do… Nhiều thành viên cũng xuất bản tập thơ riêng. Những hoạt động này vừa tạo động lực để hội viên tiếp tục sáng tác, vừa góp phần giới thiệu các tác phẩm đến với bạn đọc.
Không chỉ phục vụ nhu cầu sáng tác và giao lưu, các buổi sinh hoạt còn là dịp để các hội viên bàn bạc, xây dựng kế hoạch sáng tác gắn với nhiệm vụ chính trị của địa phương. Gần đây, nhiều tác phẩm của câu lạc bộ tập trung phản ánh các sự kiện, hoạt động nổi bật, trong đó có việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố và hưởng ứng Chiến dịch “500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Một số tác phẩm được chọn phát trên hệ thống loa truyền thanh, giới thiệu tại các buổi giao lưu văn nghệ và hoạt động văn hóa ở địa phương, lan toả thơ ca đến gần hơn với người dân.
Cùng với Câu lạc bộ Thơ Tình quê (thôn Vực Trại Nhuế, xã Liêm Hà), Câu lạc bộ Thơ văn Sông Châu cũng là điểm sinh hoạt, sáng tác quen thuộc của những người yêu thơ cao tuổi. Thành lập năm 1997, câu lạc bộ hiện có 9 chi hội với hơn 50 hội viên, phần lớn là cán bộ, công nhân nghỉ hưu và nông dân. Qua nhiều năm hoạt động, câu lạc bộ vẫn duy trì nề nếp sinh hoạt, tạo điều kiện để hội viên trao đổi sáng tác, chia sẻ kinh nghiệm sống và gắn kết thông qua niềm đam mê thơ ca.
Định kỳ 3 tháng một lần, các thành viên gặp gỡ, đọc cho nhau nghe những sáng tác mới, trao đổi kinh nghiệm và góp ý hoàn thiện tác phẩm, trở thành điểm kết nối những người cùng sở thích, giúp hội viên duy trì niềm đam mê, tăng cường giao lưu và gắn bó với cộng đồng.

Các thành viên Câu lạc bộ Thơ văn Sông Châu trao đổi, bình thơ trong buổi sinh hoạt định kỳ.
Nhà thơ Nguyễn Ngọc Thao, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh, Chủ nhiệm câu lạc bộ Thơ văn sông Châu cho biết, đến nay, câu lạc bộ đã xuất bản 21 tập thơ với hàng nghìn tác phẩm; hơn 400 bài thơ được đăng trên các báo, tạp chí địa phương và Trung ương. Nội dung sáng tác tập trung ca ngợi Đảng, Bác Hồ, tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu cuộc sống và những đổi thay trong quá trình phát triển của quê hương Ninh Bình. Qua từng vần thơ, các hội viên thể hiện niềm tự hào về quê hương, đồng thời ghi lại những hình ảnh, câu chuyện và nét đẹp bình dị trong đời sống. Việc xuất bản tập thơ chung và giới thiệu tác phẩm trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng tạo cơ hội để sáng tác của hội viên đến gần hơn với công chúng.

Các tập thơ do Câu lạc bộ Thơ văn Sông Châu và các hội viên sáng tác, xuất bản trong những năm gần đây.
Với người cao tuổi, thơ ca không chỉ là niềm đam mê sáng tác mà còn là nguồn động viên tinh thần, giúp họ sống vui, sống khỏe và duy trì sự lạc quan. Đã ngoài 80 tuổi, nhà thơ Nguyễn Kích, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh, thành viên câu lạc bộ Thơ văn sông Châu, vẫn tích cực sáng tác, tham gia sinh hoạt cùng các thành viên. Ông Kích chia sẻ: “Tuổi này rồi, được gặp gỡ, trò chuyện với mọi người, cùng nhau làm thơ là vui lắm. Thơ mình được chọn in trong tập thơ chung, được đăng tải trên báo chí địa phương, tôi càng có thêm động lực để tiếp tục sáng tác. Đặc biệt, mỗi lần sinh hoạt không chỉ có thơ chúng tôi còn cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm sống, chuyện nuôi dạy con cháu, xây dựng gia đình hạnh phúc,..”
Bên cạnh sinh hoạt định kỳ, câu lạc bộ Thơ văn sông Châu còn vận động hội viên đóng góp, huy động nguồn lực xã hội hóa để tổ chức tham quan, giao lưu với các câu lạc bộ thơ trong và ngoài tỉnh, tham gia các cuộc thi sáng tác. Những hoạt động này giúp hội viên có thêm cơ hội học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao chất lượng tác phẩm, đồng thời mở rộng mạng lưới giao lưu giữa những người yêu thơ ở nhiều địa phương.
Ông Đinh Ngọc Hà, Chủ tịch Hội Người cao tuổi tỉnh cho biết, dù chưa có thống kê đầy đủ, tại nhiều thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh, các câu lạc bộ thơ của chi hội người cao tuổi đã được hình thành và duy trì hoạt động thường xuyên, hiệu quả. Tham gia câu lạc bộ, hội viên có thêm cơ hội giao lưu, chia sẻ tâm tư, tình cảm, phát huy khả năng sáng tạo và tăng cường sự gắn bó với cộng đồng.
Các câu lạc bộ thơ còn góp phần lưu giữ ký ức và giá trị văn hóa của quê hương. Những người cao tuổi đã trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, chứng kiến sự đổi thay của làng quê, bằng những vần thơ mộc mạc, chân thành ghi lại hình ảnh con người, phong tục, nếp sống và những kỷ niệm gắn với quê hương. Những sáng tác ấy vừa đem lại niềm vui, giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống có ích, vừa lưu giữ những giá trị văn hóa địa phương. Khi được chia sẻ, giới thiệu rộng rãi, các tác phẩm còn góp phần bồi đắp tình yêu quê hương và ý thức gìn giữ truyền thống cho thế hệ trẻ.
Có thể thấy, phong trào thơ ca đang góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người cao tuổi. Mỗi câu lạc bộ là một không gian văn hóa nhỏ, nơi nuôi dưỡng niềm đam mê sáng tác, lan tỏa tình yêu cuộc sống, tình yêu quê hương và tinh thần sống vui, sống khỏe, sống có ích. Qua đó, thơ ca không chỉ đem lại niềm vui cho hội viên mà còn góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở ngày càng phong phú, nhân văn và giàu bản sắc.
