Không hồi tố nếu hạ ngưỡng doanh thu chịu thuế

Tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, chiều 21/4, các đại biểu ở Tổ 13 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh An Giang và Quảng Trị) đã thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (dự án Luật).

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang Nguyễn Tiến Hải điều hành phiên thảo luận tại Tổ 13

Tạo động lực cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ, chuyển đổi xanh

Theo Tờ trình của Chính phủ, bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến tiêu cực, khó lường do xung đột tại Trung Đông đã có những tác động đến kinh tế - xã hội trong nước. Giá nhiên liệu tăng cao ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân và doanh nghiệp, đặc biệt là hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ. Nền kinh tế cũng đang đứng trước áp lực an ninh năng lượng rất lớn và cần thiết phải chủ động có kế hoạch giảm sử dụng, phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch bằng việc kịp thời chuyển đổi sang các phương tiện thân thiện môi trường. Do vậy, việc xây dựng dự án Luật là cần thiết.

Tại dự thảo Luật, Chính phủ đề xuất chỉnh sửa quy định về ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng theo hướng không quy định mức cụ thể tại Luật và giao Chính phủ quy định mức này. Ngưỡng hiện nay là 500 triệu đồng/năm.

Dự thảo Luật cũng bổ sung mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp nhỏ, giao Chính phủ quy định mức này, để bảo đảm tính đồng bộ và linh hoạt trong quản lý điều hành.

Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang tham gia phiên thảo luận ở Tổ chiều 21/4

Cùng với đó, dự thảo Luật gia hạn chính sách ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin. Điều này sẽ có tác dụng thúc đẩy nhu cầu đầu tư sớm hơn đối với hạ tầng điện phục vụ sạc xe điện, bao gồm trạm biến áp phân phối, đường dây trung hạ áp, thiết bị đo đếm, hệ thống điều khiển phụ tải và các giải pháp quản lý nhu cầu điện.

ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) cho rằng, việc sửa đổi luật là cần thiết nhằm thể chế hóa các nhiệm vụ, mục tiêu đề ra trong Văn kiện, Nghị quyết của Đảng, đặc biệt là đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế tư nhân, tăng trưởng kinh tế hai con số, giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Đồng thời, tạo điều kiện cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ phát triển, bảo đảm công bằng về chính sách thuế.

“Việc xem xét gia hạn thời gian áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin là cần thiết nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh, bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển bền vững”, đại biểu Nguyễn Minh Tâm phát biểu.

ĐBQH Nguyễn Minh Tâm (Quảng Trị) phát biểu

Làm rõ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý

Tuy nhiên, theo đại biểu Nguyễn Minh Tâm, Tờ trình của Chính phủ chưa thể hiện cụ thể các phương án điều chỉnh ngưỡng doanh thu tăng hoặc giảm so với quy định luật hiện hành, nên chưa rõ định hướng của Chính phủ trong trường hợp dự thảo Luật được Quốc hội xem xét thông qua.

“Đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn các phương án dự kiến để cung cấp các căn cứ thuyết phục, đầy đủ hơn phục vụ cho quá trình xem xét cho ý kiến đối với đề xuất chính sách; đồng thời, Chính phủ cần nghiên cứu xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế phù hợp để hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ phát triển”, đại biểu Nguyễn Minh Tâm phát biểu.

Cùng với đó, Chính phủ cần bổ sung báo cáo về tác động sử dụng các loại xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin, trong đó cần chú trọng đánh giá toàn diện, đầy đủ cả về ưu điểm, hạn chế của việc sử dụng loại phương tiện này để cung cấp đầy đủ, chính xác, toàn diện, tạo căn cứ thuyết phục hơn cho việc đề xuất ban hành chính sách.

Bày tỏ nhất trí cao với việc dự thảo Luật bổ sung quy định ngưỡng miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ, song ĐBQH Nguyễn Danh Tú (An Giang) đề nghị cần làm rõ cơ sở chính trị và cơ sở pháp lý của việc sửa đổi Luật.

ĐBQH Nguyễn Danh Tú (An Giang) phát biểu

Theo đại biểu, Khoản 4, Điều 70 Hiến pháp năm 2013 quy định một trong những nhiệm vụ và quyền hạn của Quốc hội là quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các sắc thuế. Trong khi, theo Tờ trình của Chính phủ thuyết minh đây là ngưỡng miễn thuế giao cho Chính phủ quy định. Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ cần làm rõ.

Về cơ sở chính trị, Tờ trình của Chính phủ có nêu cơ sở rất quan trọng là Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, trong đó “giao Chính phủ chủ động điều chỉnh các loại thuế, phí trong trường hợp khẩn cấp”.

Bên cạnh đó, tại Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới nêu rõ: “Trên cơ sở tuân thủ Hiến pháp và các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân, nghiên cứu cơ chế cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ được ban hành văn bản điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp được hoặc điều chỉnh nội dung mang tính kỹ thuật để giải quyết ngay một số vấn đề phát sinh trong thực tiễn, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất”.

“Như vậy, cả Kết luận số 18-KL/TW và Kết luận số 09-KL/TW đều cho phép Chính phủ được điều chỉnh với điều kiện “trong trường hợp khẩn cấp”, “cấp bách”. Tuy nhiên, dự thảo Luật lại theo hướng giao Chính phủ quy định ngưỡng trong mọi trường hợp”.

Từ phân tích đó, đại biểu Nguyễn Danh Tú đề nghị Chính phủ cần thuyết minh làm rõ cơ sở chính trị để bảo đảm tính phù hợp với Kết luận số 18-KL/TW và Kết luận số 09-KL/TW.

Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị tham gia phiên thảo luận ở Tổ chiều 21/4

Bổ sung quy định không hồi tố

Tại Điều 5 dự thảo Luật quy định: Luật này có hiệu lực thi hành kể từ ngày được thông qua, trừ quy định tại Điều 1 (sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15); Điều 2 (sửa đổi, bổ sung khoản 25 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 149/2025/QH15); Điều 3 (bổ sung khoản 14a vào sau khoản 14 Điều 4 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15).

Như vậy, Luật này ban hành quy định về hiệu lực hồi tố. Đại biểu Nguyễn Danh Tú lưu ý, điều này sẽ đặt ra vấn đề: nếu Chính phủ điều chỉnh nâng ngưỡng thu nhập không phải chịu thuế giá trị gia tăng, thu nhập cá nhân lên trên 500 triệu đồng thì sẽ có lợi hơn cho người nộp thuế. Nhưng nếu Chính phủ hạ ngưỡng thấp hơn 500 triệu đồng/năm sẽ gây bất lợi cho người nộp thuế.

Trong khi, Điều 55 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về hiệu lực trở về trước của văn bản quy phạm pháp luật, quy định:

1. Chỉ trong trường hợp thật cần thiết để bảo đảm lợi ích chung của xã hội, thực hiện các quyền, lợi ích của tổ chức, cá nhân được quy định trong luật, nghị quyết của Quốc hội thì văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan trung ương, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh mới được quy định hiệu lực trở về trước.

2. Văn bản quy phạm pháp luật không được quy định hiệu lực trở về trước đối với các trường hợp sau đây:

a) Quy định trách nhiệm pháp lý mới đối với hành vi mà vào thời điểm thực hiện hành vi đó pháp luật không quy định trách nhiệm pháp lý;

b) Quy định trách nhiệm pháp lý nặng hơn.

Bởi vậy, nếu dự thảo Luật quy định về hồi tố tại Điều 5, cần bổ sung: “Trường hợp nếu Chính phủ quy định ngưỡng chịu thuế thấp hơn ngưỡng hiện hành thì không hồi tố, chỉ áp dụng kể từ khi Luật được thông qua”, đại biểu Nguyễn Danh Tú đề xuất.