Không nên quy định cứng việc tổ chức hội nghị đối thoại hằng năm
Thảo luận tại Hội trường sáng 30/10 về dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi), ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) đề nghị không quy định cứng việc tổ chức hội nghị đối thoại tại nơi làm việc hằng năm trong doanh nghiệp nhà nước; rà soát các nội dung dễ trùng lặp giữa hai loại hội nghị, tránh hình thức. Đồng thời, cần cụ thể hóa chính sách hỗ trợ các nhóm đối tượng, địa bàn đặc thù thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Cụ thể hóa chính sách hỗ trợ các đối tượng, địa bàn đặc thù
Góp ý về nguyên tắc thực hiện dân chủ ở cơ sở tại khoản 2 Điều 3 dự thảo Luật, đại biểu Trần Nhật Minh tán thành việc bổ sung quy định Nhà nước hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho người khuyết tật, người dân tộc thiểu số và người sinh sống tại khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn thực hiện dân chủ ở cơ sở.

ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu. Ảnh: Khánh Duy
Theo đại biểu, đây là nguyên tắc cần thiết đối với những nhóm đối tượng và địa bàn có điều kiện đặc thù. Tuy nhiên, quy định còn chung chung, chưa làm rõ nội dung hỗ trợ cụ thể của Nhà nước.
Đại biểu phân tích, nếu chỉ quy định các đối tượng nêu trên được Nhà nước hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi thì có thể dẫn đến cách hiểu rằng những đối tượng khác không được hưởng sự hỗ trợ tương tự. Trong khi đó, về nguyên tắc, mọi công dân đều được Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Để bảo đảm tính chặt chẽ của pháp luật, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu quy định rõ hơn nội dung hỗ trợ dành cho các nhóm đối tượng và địa bàn đặc thù.
Theo đó, có thể xác định cụ thể các hình thức hỗ trợ về cơ sở vật chất, nền tảng số, điều kiện tiếp cận thông tin; đồng thời ưu tiên bố trí ngân sách và nguồn lực tương xứng cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Tránh trùng lặp nội dung giữa hội nghị người lao động và hội nghị đối thoại tại nơi làm việc
Một nội dung khác được ĐBQH Trần Nhật Minh quan tâm là hình thức người lao động kiểm tra, giám sát trong doanh nghiệp nhà nước.
Điểm d khoản 1 Điều 54 dự thảo Luật quy định người lao động thực hiện quyền kiểm tra, giám sát thông qua việc tham dự hội nghị người lao động, hội nghị đối thoại tại nơi làm việc và các hoạt động hội họp, sinh hoạt tập thể khác tại nơi làm việc.
Trong khi đó, khoản 4 Điều 47 quy định hội nghị người lao động được tổ chức định kỳ mỗi năm một lần; khoản 1 Điều 51 yêu cầu doanh nghiệp nhà nước tổ chức hội nghị đối thoại tại nơi làm việc với người lao động, tổ chức đại diện người lao động tại doanh nghiệp ít nhất một năm một lần.
Theo đại biểu, nội dung của hai hội nghị được quy định tại Điều 46 về những vấn đề người lao động bàn và quyết định, Điều 49 về những vấn đề người lao động tham gia ý kiến còn có điểm tương đồng, dễ dẫn đến trùng lặp trong quá trình tổ chức thực hiện.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại hội trường sáng 30/10. Ảnh: Khánh Duy
Cụ thể, khoản 2 Điều 46 quy định việc lập các loại quỹ và thu, chi, quản lý, sử dụng các khoản từ thu nhập, đóng góp của người lao động. Trong khi đó, điểm a, điểm b khoản 1 Điều 49 quy định việc xây dựng, sửa đổi, bổ sung nội quy, quy chế và các quy định nội bộ liên quan đến quyền, nghĩa vụ, lợi ích hợp pháp của người lao động; xây dựng, sửa đổi, bổ sung thang lương, bảng lương, định mức lao động. Đây đều là những nội dung liên quan đến quyền, lợi ích và thu nhập của người lao động.
Tương tự, khoản 3 Điều 46 quy định việc bầu, cho thôi làm thành viên Ban Thanh tra nhân dân; còn điểm đ khoản 1 Điều 49 đề cập dự thảo quy chế thực hiện dân chủ của doanh nghiệp. Theo đại biểu, những nội dung này đều liên quan đến việc thực hiện dân chủ ở cơ sở và cần được rà soát để tránh trùng lặp.
Từ đó, ĐBQH Trần Nhật Minh đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu điều chỉnh quy định về tổ chức hội nghị đối thoại tại nơi làm việc, không nên ấn định cứng việc doanh nghiệp nhà nước phải tổ chức ít nhất một lần mỗi năm.
Hội nghị đối thoại nên được tổ chức khi phát sinh vấn đề cần giải quyết và có yêu cầu của các bên. Cách tiếp cận này cho phép tổ chức nhiều cuộc đối thoại trong năm khi thực tiễn đòi hỏi, đồng thời không bắt buộc tổ chức khi không phát sinh vấn đề, tránh hình thức và gây phiền hà cho doanh nghiệp.
ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An)
Cùng với đó, đại biểu đề nghị sửa khoản 1 Điều 51 theo hướng doanh nghiệp nhà nước có trách nhiệm tổ chức hội nghị đối thoại tại nơi làm việc với người lao động, tổ chức đại diện người lao động tại doanh nghiệp khi có yêu cầu của một hoặc các bên hoặc trong các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
Việc đối thoại nhằm chia sẻ thông tin, tham khảo, thảo luận, trao đổi ý kiến giữa người sử dụng lao động với người lao động hoặc tổ chức đại diện người lao động về những vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích và mối quan tâm của các bên tại nơi làm việc; qua đó tăng cường sự hiểu biết, hợp tác và hướng tới giải pháp các bên cùng có lợi.
Đồng thời, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát Điều 46 và khoản 1 Điều 49, tránh trùng lặp nội dung giữa hội nghị người lao động và hội nghị đối thoại tại nơi làm việc, bảo đảm các hội nghị được tổ chức thực chất, hiệu quả, tránh hình thức.

