Không nên so sánh điểm thi lần 1 và lần 2 của học sinh Chuyên Tuyên Quang

PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Phó Tổng Thư ký Hội Khoa học Tâm lí Giáo dục Việt Nam, Nguyên Trưởng Ban Nghiên cứu Đánh giá giáo dục nhận định như vậy khi trao đổi với báo chí.

Kỳ thi lần thứ hai là một nỗ lực đáng ghi nhận của học sinh

PGS.TS Chu Cẩm Thơ cho biết: “Quanghiên cứu dữ liệu của kỳ thi tốt nghiệp THPT lần thứ hai được tổ chức tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Trên cơ sở phân tích các chỉ số như điểm trung bình, điểm trung bình của từng lớp học và các số liệu đặc trưng của bộ dữ liệu, tôi có một số nhận định như sau.

Thứ nhất, về tính khách quan của đề thi. So với chuẩn đầu ra của kỳ thi tốt nghiệp THPT mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố, tôi nhận thấy đề thi được xây dựng bám sát các yêu cầu đã công bố đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Thứ hai, nhìn vào kết quả điểm thi của các môn đã được phân tích, có thể thấy kết quả môn Toán có điểm trung bình 6,24. Xét theo từng lớp, lớp chuyên Toán với khoảng 34 học sinh có điểm trung bình 7,38; lớp chuyên Sinh với 35 học sinh có điểm trung bình 6,42. Đối với các lớp chuyên Toán, chuyên Hóa, chuyên Tin, chuyên Lý, chuyên Anh, chuyên Sinh, chuyên Văn và nhóm thí sinh tự do, kết quả thi cơ bản phản ánh năng lực học tập cũng như xu hướng học tập của các thí sinh tham gia kỳ thi.

So với điểm trung bình của thí sinh dự thi lần thứ nhất trên toàn quốc, kết quả của học sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang cũng cơ bản phản ánh chất lượng giảng dạy, chất lượng học tập phổ biến ở các trường THPT chuyên khu vực phía Bắc”.

Bà Thơ cho rằng, kết quả thi lần này có độ tin cậy, phù hợp với yêu cầu của kỳ thi tốt nghiệp THPT và tương đối phù hợp với mặt bằng chung của các trường ở khu vực này.

Theo dõi toàn bộ tiến trình của vụ việc, với tư cách là một người làm công tác đo lường, đánh giá giáo dục và quản lý giáo dục, PGS Chu Cẩm Thơ cảm thấy rất tiếc nuối và đã từng chia sẻ với báo chí rằng đây là một sự việc rất "đau xót". Tuy nhiên, cũng hoan nghênh cách xử lý khi nhìn thẳng vào sự thật về những sai phạm nghiêm trọng trong công tác tổ chức thi, dẫn đến việc phải hủy kết quả thi lần thứ nhất.

“Đối với các em học sinh, việc chấp nhận hủy kết quả kỳ thi lần thứ nhất và sẵn sàng bước vào kỳ thi lần thứ hai là một nỗ lực đáng ghi nhận. Tôi cũng hiểu rằng không ít em có thể có những tâm tư, bởi kết quả lần thứ hai có thể không đạt được như kỳ vọng”, bà Thơ nhấn mạnh.

PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Phó Tổng Thư ký Hội Khoa học Tâm lí Giáo dục Việt Nam, Nguyên Trưởng Ban Nghiên cứu Đánh giá giáo dục. Ảnh: Mạnh Hưng

Thượng tôn pháp luật và giá trị quan trọng nhất chính là phải làm đúng

PGS.TS Chu Cẩm Thơ khuyến nghị, không nên có sự so sánh, kể cả về mặt điểm số, giữa lần thi thứ nhất và lần thi thứ hai. Lý do là kết quả lần thứ nhất đã có những sai sót rất nghiêm trọng trong công tác chỉ đạo kỳ thi tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang và đã quyết định hủy toàn bộ kết quả thi lần thứ nhất. Do đó, kết quả thi lần thứ nhất không còn có ý nghĩa đối với các hoạt động liên quan đến xét tốt nghiệp cũng như đánh giá năng lực của học sinh.

Đối với kết quả thi lần thứ hai, có thể xem xét ở một số tầng ý nghĩa. Trước hết, cần xem xét tính khách quan của kết quả này trên cơ sở đối chiếu với chuẩn mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề ra, qua đó khẳng định giá trị của điểm thi đối với từng thí sinh và có thể sử dụng kết quả cho các hoạt động như công nhận tốt nghiệp THPT, xét tuyển học nghề, đại học hoặc các hoạt động về sau.

Trên cơ sở đó, có một số khía cạnh có thể xem xét, trong đó trước hết là chất lượng. Có nhiều cách để đánh giá chất lượng của Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Với những người làm công tác giáo dục lâu năm, đặc biệt là những người theo dõi lĩnh vực giáo dục phổ thông, chúng tôi có sự phân nhóm các trường có điều kiện tương đồng. Qua đó, tôi cho rằng điểm thi lần này của Trường THPT Chuyên Tuyên Quang cơ bản phản ánh đúng năng lực chung của nhà trường so với mặt bằng của các trường chuyên trong cùng nhóm.

Đương nhiên, nếu xem xét chi tiết hơn, chúng ta cũng có thể đối chiếu với năng lực thực học của học sinh. Tuy nhiên, với một kỳ thi có tính chất diện rộng, trước hết chúng ta nên nhìn nhận kết quả ở khía cạnh đáp ứng một cách khách quan yêu cầu cần đạt và chức năng của kỳ thi.

Đến ngày 19/8, các em thí sinh đã biết kết quả thi của mình và vẫn còn cơ hội tham gia quá trình xét tuyển đại học đợt 2. Vẫn còn rất nhiều trường, nhiều ngành học tốt, cơ hội không khác nhiều so với đợt 1. Tôi hy vọng các em nhìn thấy cơ hội này và nhận được sự tạo điều kiện của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nhà nước và xã hội để không bị bỏ lỡ cơ hội học tập và tiếp tục con đường của mình.

PGS.TS Chu Cẩm Thơ hy vọng từ sự việc này, chúng ta rút ra được những kinh nghiệm và bài học sâu sắc. Thượng tôn pháp luật và giá trị quan trọng nhất chính là phải làm đúng, để hạn chế những thiệt thòi đối với từng thí sinh, đồng thời duy trì và bảo đảm niềm tin của xã hội đối với các kỳ thi nói riêng và nền giáo dục nói chung.

Đối với những em không đạt được kết quả như mong muốn, tôi tin rằng sẽ có nhiều em cảm thấy thất vọng. Tuy nhiên, thi cử không phải lúc nào cũng phản ánh được phong độ mà các em mong muốn tại một thời điểm. Các em hãy bình tĩnh và thoải mái với kết quả này, bởi phía trước còn rất nhiều cơ hội. Các em hoàn toàn có khả năng chứng minh năng lực của mình bằng thực tế và quá trình học tập lâu dài, liên tục.

“Thương hiệu của Trường THPT Chuyên Tuyên Quang cũng không nên bị nhìn nhận chỉ từ sự cố vừa qua, và càng không nên dẫn đến tâm lý phân biệt đối xử với những học sinh học tập tại đây. Việc đánh giá một học sinh cần dựa trên cả quá trình nỗ lực và năng lực thực tế. Các em hãy nhìn về phía trước, lựa chọn cơ hội tốt nhất để tiếp tục con đường học tập, phát triển lâu dài và bền vững”, PGS.TS Chu Cẩm Thơ nhấn mạnh.