Khuyến công phải đi cùng thị trường

Từ xưởng sản xuất đến thị trường

Một sản phẩm làng nghề có thể đẹp, độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa nhưng nếu thiếu thị trường, kênh phân phối và không đến được đúng khách hàng thì giá trị vẫn khó chuyển thành doanh thu. Đây là bài toán Hà Nội đang đặt ra rõ hơn trong chương trình khuyến công giai đoạn 2026-2030.

Thực tế tại nhiều làng nghề cho thấy, làm ra sản phẩm mới chỉ là bước đầu. Phía sau xưởng sản xuất còn là bài toán tìm khách hàng, xây dựng thương hiệu, đáp ứng tiêu chuẩn của hệ thống phân phối và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội ngày càng nhiều mẫu mã sáng tạo, độc đáo.

Đơn cử như May Vân Từ, làng nghề comple, veston tại xã Chuyên Mỹ, hiện có khoảng 1.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động. Một số sản phẩm đã tham gia thị trường xuất khẩu, từng bước khẳng định vị trí trong chuỗi giá trị ngành may.

Theo ông Nguyễn Văn Trung, doanh nghiệp Nguyễn Trung, các hoạt động xúc tiến thương mại, nhất là hội chợ công nghiệp nông thôn, có ý nghĩa thiết thực với doanh nghiệp. Đây không chỉ là nơi giới thiệu sản phẩm mà còn là kênh bán hàng, giúp mở rộng thị trường và tạo thêm việc làm.

Tương tự, ông Nguyễn Tất Thành, chủ cơ sở đồ gỗ mỹ nghệ tại Yên Nghĩa, cho biết nhu cầu đối với sản phẩm thủ công vẫn duy trì, nhất là những sản phẩm có tính độc bản, giá trị nghệ thuật cao. Qua các hội chợ, triển lãm, cơ sở vừa có thêm cơ hội tiêu thụ, vừa tìm kiếm đối tác và thị trường mới.

Những câu chuyện từ cơ sở cho thấy xúc tiến thương mại ngày càng trở thành một phần của quá trình sản xuất. Thay vì làm xong sản phẩm mới tìm đầu ra, yêu cầu của thị trường cần được tính đến ngay từ khâu thiết kế, lựa chọn nguyên liệu, tổ chức sản xuất và xây dựng thương hiệu.

Chương trình OCOP đang chuyển từ mục tiêu tăng số lượng sang chú trọng chất lượng, xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị.

Hà Nội đang thể hiện rõ cách tiếp cận này qua chuỗi hoạt động xúc tiến thương mại năm 2026. Từ ngày 8 đến 11-10, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Hà Nội tổ chức Hội chợ quốc tế Quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2026 (Hanoi Giftshow 2026), dự kiến có 500-600 gian hàng. Không chỉ trưng bày sản phẩm, hội chợ hướng tới kết nối giao thương, đàm phán và ký kết giữa doanh nghiệp, cơ sở sản xuất với nhà nhập khẩu, đối tác và khách hàng trong nước, quốc tế.

Kết nối cũng được mở rộng trên môi trường trực tuyến, cùng với hướng dẫn các cơ sở sản xuất tham gia sàn thương mại điện tử và kết nối cung - cầu nguyên liệu.

Trước đó, gần 15 doanh nghiệp Hà Nội tham gia Tokyo International Gift Show 2026 tại Nhật Bản, giới thiệu các sản phẩm thế mạnh như sơn mài, gốm sứ, mây tre đan, thêu tay và lụa tơ tằm. Khu gian hàng Hà Nội thu hút khoảng 2.500 lượt khách hàng và nhà nhập khẩu tham quan, giao dịch.

Với một thị trường có yêu cầu cao như Nhật Bản, đây không chỉ là cơ hội bán hàng mà còn là phép thử về chất lượng, thiết kế và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế của doanh nghiệp.

Từ “gắn sao” đến tạo giá trị thực

Nếu xúc tiến thương mại giúp sản phẩm tìm được thị trường, thì chất lượng, thiết kế và thương hiệu là những yếu tố quyết định khả năng đứng vững.

Chương trình khuyến công Hà Nội giai đoạn 2026-2030 xác định xúc tiến thị trường là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Thành phố dự kiến tổ chức 5 kỳ Hanoi Giftshow, cùng chuỗi hội chợ trong nước và hoạt động tham gia hội chợ quốc tế, mở thêm cơ hội để sản phẩm công nghiệp nông thôn tiếp cận thị trường toàn cầu.

Nguồn lực khuyến công cũng được dành cho xây dựng, đăng ký nhãn hiệu; phát triển phòng trưng bày; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và nâng cao năng lực thiết kế. Cuộc thi thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội năm 2026 dự kiến thu hút 100-150 tổ chức, cá nhân với khoảng 300-400 mẫu sản phẩm mới.

Điều đó cho thấy cạnh tranh của sản phẩm làng nghề ngày nay không chỉ nằm ở bàn tay người thợ, mà còn ở thiết kế, câu chuyện, bản sắc và khả năng tạo khác biệt.

Yêu cầu này cũng đặt ra với chương trình OCOP. Hà Nội hiện có 3.531 sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng, trong đó 18 sản phẩm đạt 5 sao, 22 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.584 sản phẩm đạt 4 sao và 1.907 sản phẩm đạt 3 sao.

Hanoi Giftshow 2026 sẽ kết nối thị trường cho sản phẩm CNNT Hà Nội

Theo ông Ngọ Văn Ngôn, Phó Chánh Văn phòng chuyên trách Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới Hà Nội, chương trình OCOP đang chuyển từ mục tiêu tăng số lượng sang chú trọng chất lượng, xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị, hướng tới những sản phẩm đủ khả năng tham gia sâu vào hệ thống phân phối hiện đại.

Thực tế từ các chủ thể sản xuất cũng cho thấy, được công nhận OCOP không phải điểm kết thúc. Nghệ nhân Trần Đức Tân, người sáng lập Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh gốm sứ Tân Thịnh, cho biết sản phẩm gốm men suối ngọc của cơ sở được công nhận OCOP 5 sao nhưng vẫn phải tiếp tục hoàn thiện. Theo ông, danh hiệu cũng tạo áp lực để chủ thể duy trì chất lượng, đổi mới và tìm kiếm thị trường mới.

Bởi vậy, giá trị của sản phẩm OCOP hay sản phẩm CNNT không nên chỉ nhìn qua số sao, mà cần được kiểm chứng bằng khả năng bán hàng, giữ chân người tiêu dùng và mở rộng thị trường.

Người tiêu dùng ngày càng quan tâm sản phẩm được làm ra như thế nào, nguyên liệu từ đâu, chất lượng có ổn định, nguồn gốc có thể truy xuất và sản phẩm có câu chuyện riêng hay không. Còn hệ thống phân phối hiện đại đòi hỏi cao hơn về tiêu chuẩn, bao bì, sản lượng, khả năng cung ứng ổn định và tính chuyên nghiệp.

Ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, cho rằng Hà Nội đã có nhiều chính sách hỗ trợ xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm và bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu. Tuy nhiên, tiềm năng khu vực này vẫn còn lớn. Nhiều sản phẩm chủ yếu phục vụ thị trường trong nước, quy mô thị trường hạn chế; do đó cần tăng cường xúc tiến thương mại theo chiều sâu, mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng có nghề, trong đó hơn 300 làng nghề truyền thống. Đây là lợi thế lớn về sản phẩm, kỹ năng nghề và giá trị văn hóa. Song lợi thế chỉ thực sự trở thành sức mạnh kinh tế khi được chuyển hóa thành những sản phẩm có thương hiệu, có thị trường và đủ sức tham gia sâu hơn vào chuỗi phân phối.

Vì vậy, khuyến công trong giai đoạn mới cần được nhìn rộng hơn việc hỗ trợ để doanh nghiệp làm ra sản phẩm. Quan trọng hơn là giúp doanh nghiệp bán được sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tạo ra giá trị cao hơn.

Khi thị trường được đặt vào trung tâm, từ thiết kế, nguyên liệu, sản xuất đến thương hiệu, phân phối và xuất khẩu cùng nằm trong một chuỗi, chính sách khuyến công sẽ không chỉ tạo thêm năng lực sản xuất mà còn mở rộng không gian phát triển cho kinh tế nông thôn Thủ đô.