Khuyến công tiếp sức cho ngành chè phát triển

Từ hỗ trợ đổi mới công nghệ đến đào tạo, xúc tiến thương mại, khuyến công đang góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, mở rộng thị trường tiêu thụ, đưa thương hiệu chè Thái Nguyên vươn xa hơn trên thị trường trong nước và quốc tế.

Những năm gần đây, chương trình khuyến công đã trở thành lực đẩy quan trọng giúp ngành chè Thái Nguyên phát triển.

Đổi mới công nghệ, nâng giá trị sản xuất

Thái Nguyên hiện có gần 24.000ha chè, trong đó khoảng 23.000ha đang cho thu hoạch, năng suất bình quân đạt gần 130 tạ/ha. Những năm gần đây, chương trình khuyến công trở thành nguồn lực quan trọng giúp các cơ sở sản xuất chè đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và gia tăng giá trị sản xuất.

Năm 2025, toàn tỉnh triển khai 24 đề án khuyến công với tổng kinh phí hỗ trợ hơn 4,66 tỷ đồng. Trong đó, khuyến công địa phương thực hiện 21 đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc, xúc tiến thương mại, tập huấn và quảng bá sản phẩm; khuyến công quốc gia hỗ trợ 3 đề án với tổng kinh phí 1,2 tỷ đồng.

Riêng lĩnh vực chè, 6 hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác và hộ sản xuất tại các xã Đại Phúc, Tân Cương và Đồng Hỷ được hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị chế biến với tổng kinh phí trên 1 tỷ đồng.

Tại xã Đại Phúc, hộ kinh doanh Long Thùy Dung được hỗ trợ 120 triệu đồng, HTX trà Sơn Dung 160 triệu đồng, Tổ hợp tác sản xuất và kinh doanh chè khô xóm Gốc Mít 200 triệu đồng.

Tại xã Tân Cương, HTX trà Nguyên Long và HTX chè Hảo Đạt cùng được hỗ trợ 210 triệu đồng. HTX chè Thịnh An, xã Đồng Hỷ, được hỗ trợ 120 triệu đồng.

Mức hỗ trợ tuy không lớn nhưng tạo hiệu ứng lan tỏa rõ nét. Từ phương thức chế biến chủ yếu thủ công, nhiều cơ sở đã đầu tư máy sao chè, máy vò, máy sấy hiện đại, từng bước chuyển sang sản xuất bán tự động, giảm chi phí nhân công, nâng độ đồng đều và ổn định chất lượng sản phẩm.

Ông Nguyễn Công Việt, Chủ tịch UBND xã Tân Cương, cho biết: Xã hiện có 643ha chè, trong đó diện tích kinh doanh đạt 615ha với 68 HTX, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, chế biến chè. Nhờ sự đồng hành của chương trình khuyến công cùng việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, nhiều cơ sở đã đầu tư thiết bị chế biến, đóng gói hiện đại, góp phần nâng giá trị sản xuất chè lên khoảng 2,5 tỷ đồng/ha/năm.

Tại xã Đại Phúc, năm 2025 có 3 cơ sở sản xuất chè được hỗ trợ tổng kinh phí 480 triệu đồng để đầu tư thiết bị chế biến hiện đại.

Chị Nguyễn Thị Như Trang, Giám đốc HTX trà Sơn Dung, chia sẻ: Nguồn hỗ trợ 160 triệu đồng từ chương trình khuyến công giúp HTX đầu tư máy sao chè và thiết bị chế biến hiện đại, qua đó nâng cao hiệu quả sản xuất, ổn định chất lượng sản phẩm. Hiện HTX duy trì 3 dòng sản phẩm chủ lực gồm trà Đinh, Tôm nõn và Móc câu, doanh thu mỗi năm đạt khoảng 6 tỷ đồng.

Điều quan trọng hơn, khuyến công không đơn thuần hỗ trợ về vốn mà tạo chuyển biến trong tư duy sản xuất. Người làm chè ngày càng quan tâm nhiều hơn đến tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm và xây dựng thương hiệu thay vì chỉ chú trọng sản lượng.

Mở lối đi xa cho thương hiệu trà

Máy móc được hỗ trợ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm chè.

Cùng với đổi mới công nghệ, chương trình khuyến công đang mở ra không gian phát triển mới cho chè Thái Nguyên thông qua hỗ trợ chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường.

Nếu trước đây chè Thái Nguyên chủ yếu tiêu thụ theo phương thức truyền thống thì nay nhiều cơ sở đã chủ động tiếp cận thị trường qua thương mại điện tử và các nền tảng số.

Các lớp tập huấn về chuyển đổi số, sản xuất sạch hơn, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại đã giúp doanh nghiệp, HTX thay đổi cách tiếp cận thị trường, chú trọng đầu tư bao bì, tem truy xuất nguồn gốc, quảng bá sản phẩm trên môi trường số.

Không ít HTX đã triển khai livestream bán hàng, xây dựng website, tham gia các sàn thương mại điện tử để mở rộng đầu ra. Ông Đào Văn Toàn, Phó Giám đốc HTX chè Hảo Đạt, cho biết: Bên cạnh hỗ trợ thiết bị, chúng tôi còn được tham gia các lớp tập huấn về chuyển đổi số, quảng bá sản phẩm và bán hàng trên môi trường số.

Hiện HTX ứng dụng công nghệ ở hầu hết các khâu từ trồng, chăm sóc, chế biến đến tiêu thụ. Nhờ đó, đơn vị có 2 sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia, doanh thu năm 2025 đạt hơn 50 tỷ đồng, trong đó khoảng 30% sản lượng tiêu thụ qua các sàn thương mại điện tử.

Theo ông Vũ Văn Phán, Chủ tịch Hội Chè Thái Nguyên, những năm gần đây tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển ngành chè giai đoạn 2025-2030; đồng thời triển khai hiệu quả chương trình khuyến công hỗ trợ doanh nghiệp, HTX đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu OCOP. Nhiều sản phẩm chè của tỉnh đã đạt từ 3-5 sao, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.

Dù tiếp tục giữ vị thế là vùng chè trọng điểm của cả nước, ngành chè Thái Nguyên vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Phần lớn cơ sở chế biến còn hoạt động ở quy mô nhỏ, khả năng đầu tư công nghệ hiện đại còn hạn chế, tỷ lệ sản phẩm chế biến sâu chưa cao. Trong khi đó, yêu cầu thị trường ngày càng khắt khe về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn xanh, an toàn thực phẩm và phát triển bền vững.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn này, tỉnh đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến công nhằm tạo thêm nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp, HTX và hộ sản xuất đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nghị quyết số 06/2025/NQ-HĐND quy định nội dung, mức chi cho hoạt động khuyến công địa phương là cơ sở quan trọng để đẩy mạnh hỗ trợ ứng dụng thiết bị tiên tiến, tập huấn chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu.

Thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TU về phát triển ngành chè Thái Nguyên giai đoạn 2025-2030, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 tổng giá trị sản phẩm từ cây chè đạt khoảng 25.000 tỷ đồng, diện tích chè khoảng 24.500ha, sản lượng chè búp tươi trên 300.000 tấn.

Ông Dương Văn Hoàn, Phó Giám đốc Sở Công Thương, nhấn mạnh: Thời gian tới, ngành Công Thương tiếp tục ưu tiên hỗ trợ lĩnh vực chè gắn với chuyển đổi số, sản xuất xanh và mở rộng thị trường tiêu thụ nhằm nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm.

Với sự đồng hành từ chính sách khuyến công cùng nỗ lực đổi mới của doanh nghiệp, HTX và người sản xuất, chè Thái Nguyên đang từng bước nâng tầm thương hiệu, gia tăng giá trị, khẳng định vị thế trên thị trường. Đây cũng là động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển theo hướng hiện đại, bền vững.