Kiểm toán 2027: Giảm đầu mối, tăng cảnh báo và phòng ngừa

Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa. Ảnh:quochoi.vn

Kiểm toán 9 tập đoàn, tổng công ty

Chiều 21/9, tại Phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Báo cáo công tác năm 2026 và dự kiến Kế hoạch kiểm toán năm 2027 của Kiểm toán Nhà nước.

Theo kế hoạch đang được hoàn thiện, năm 2027, Kiểm toán Nhà nước dự kiến thực hiện 139 nhiệm vụ. Trong đó, kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, môi trường và công nghệ thông tin dự kiến chiếm 39%.

Đối với lĩnh vực doanh nghiệp và tài chính - ngân hàng, Kiểm toán Nhà nước dự kiến kiểm toán Ngân hàng Nhà nước, 9 tập đoàn, tổng công ty cùng 5 tổ chức tài chính, ngân hàng.

Một nội dung đáng chú ý khác là kiểm toán việc quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước, thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước và hoạt động năm 2026 của các doanh nghiệp nhà nước do bộ, cơ quan Trung ương và địa phương làm đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, Kiểm toán Nhà nước dự kiến triển khai 31 cuộc kiểm toán, tập trung vào các dự án nhóm A, dự án quan trọng quốc gia, các dự án trọng điểm về đường bộ cao tốc, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao, sân bay, cảng biển và hạ tầng giáo dục, y tế, xã hội.

Cơ quan này cũng dự kiến thực hiện 24 chuyên đề, trong đó có một số chuyên đề quy mô lớn, phạm vi rộng; kiểm toán 7 chủ đề liên quan đến bảo vệ môi trường, công nghệ thông tin và biến đổi khí hậu.

Kiểm toán quyết toán dự kiến được thực hiện tại 34/34 cơ quan Trung ương; báo cáo quyết toán tại 34 địa phương, trong đó 26 địa phương được kiểm toán đồng thời ngân sách địa phương và quyết toán ngân sách địa phương năm 2026.

Tăng khả năng cảnh báo, phòng ngừa

Thẩm tra dự kiến kế hoạch, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Kiểm toán Nhà nước lựa chọn nhiệm vụ trên cơ sở đánh giá rủi ro, xác định trọng yếu; tiếp tục rà soát theo hướng giảm đầu mối, tăng chiều sâu và tính liên thông, hạn chế tổ chức nhiều đoàn kiểm toán tại một địa phương trong cùng thời điểm.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị ưu tiên nguồn lực cho kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước năm 2026, các chuyên đề kiểm toán lớn, lĩnh vực có rủi ro cao và những nhiệm vụ trực tiếp phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, hiệu quả hoạt động kiểm toán không chỉ nằm ở số cuộc kiểm tra hay số vụ việc được xử lý, mà cần chú trọng khả năng cảnh báo, phòng ngừa và kịp thời chỉ ra những nội dung được, chưa được để chấn chỉnh.

Kiểm toán Nhà nước cũng xác định đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, tăng cường kiểm toán từ xa, kiểm toán trên dữ liệu số.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị việc tăng tỷ trọng kiểm toán hoạt động, kiểm toán chuyên đề, môi trường và công nghệ thông tin phải gắn với đánh giá tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả, khả năng cảnh báo rủi ro; đồng thời bảo đảm phương pháp kiểm toán, nhân lực và cơ chế kiểm soát chất lượng tương ứng. Việc kiểm toán dựa trên dữ liệu, kiểm toán từ xa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo phải được thực hiện có kiểm soát, bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin.

Kế hoạch kiểm toán năm 2027 đang tiếp tục được hoàn thiện để gửi đại biểu Quốc hội nghiên cứu, tham gia ý kiến và báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 theo quy định.