Kiểm toán tài chính công, tài sản công tại 16 tỉnh ủy, thành ủy

Rà soát toàn diện việc quản lý, sử dụng nguồn lực công

Kiểm toán Nhà nước (KTNN) vừa triển khai Quyết định kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công năm 2025 tại 16 tỉnh ủy, thành ủy gồm: Hà Nội, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Sơn La, Lạng Sơn, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Bắc Ninh, Huế, Đà Nẵng, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và TP. Hồ Chí Minh.

Đây là nội dung kiểm toán tập trung vào một lĩnh vực có phạm vi quản lý rộng, liên quan trực tiếp đến việc lập, phân bổ và chấp hành dự toán; quản lý các khoản thu, chi ngân sách; quản lý, sử dụng tài sản công; nguồn vốn, chi phí đầu tư thực hiện dự án cùng nhiều nội dung tài chính, kế toán khác.

Hội nghị trực tuyến triển khai Quyết định kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công năm 2025 của 16 tỉnh ủy, thành ủy của KTNN.

Theo các quyết định kiểm toán được công bố, hai Đoàn Kiểm toán có mục tiêu xác nhận tính trung thực, hợp lý của thông tin tài chính, báo cáo quyết toán, báo cáo tài chính của các đơn vị và dự án được kiểm toán. Cùng với đó là đánh giá việc tuân thủ pháp luật, tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.

Điểm đáng chú ý là cuộc kiểm toán không chỉ dừng ở việc kiểm tra số liệu hay đối chiếu chứng từ. Nội dung còn bao gồm việc phát hiện kịp thời các sai phạm, hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân để kiến nghị xử lý theo quy định pháp luật.

Phạm vi kiểm toán bao gồm niên độ ngân sách năm 2025 và các thời kỳ trước, sau có liên quan của các đơn vị được kiểm toán. Thời hạn kiểm toán kéo dài 50 ngày kể từ ngày công bố Quyết định kiểm toán.

Các nội dung được đặt ra cho thấy yêu cầu kiểm tra bao quát từ khâu lập, phân bổ, giao dự toán đến quá trình chấp hành; từ quản lý các khoản thu, chi ngân sách đến quản lý, sử dụng tài sản công. Hoạt động có thu cũng nằm trong phạm vi kiểm toán, cùng với việc quản lý nguồn vốn, chi phí đầu tư thực hiện dự án.

Đối với các đơn vị và dự án được kiểm toán, KTNN cũng tập trung vào tài sản, nguồn vốn, doanh thu, thu nhập, chi phí, các khoản phải nộp ngân sách nhà nước; việc thực hiện giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động và công khai thông tin tài chính. Việc chấp hành pháp luật, chính sách, chế độ quản lý tài chính - kế toán, quản lý đầu tư xây dựng của Nhà nước cũng là những nội dung được kiểm tra.

Từ yêu cầu này, vấn đề đặt ra không chỉ là nguồn lực công đã được quản lý đúng quy định hay chưa, mà còn phải làm rõ tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả trong quá trình sử dụng. Đây cũng là cơ sở để KTNN kiến nghị cấp có thẩm quyền hoàn thiện những cơ chế, chính sách còn bất cập.

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tuyến.

Tại Hà Tĩnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Hồng Lĩnh cho rằng, năm 2025 là năm toàn hệ thống chính trị tập trung sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Vì vậy, công tác quản lý tài chính, tài sản của các cơ quan Đảng có nhiều thay đổi.

Theo ông Nguyễn Hồng Lĩnh, cuộc kiểm toán là dịp để các địa phương rà soát khách quan, toàn diện, nhận diện đầy đủ những hạn chế, bất cập nhằm hoàn thiện quy chế, quy định quản lý nội bộ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực công.

Không để kiểm toán trở thành khâu hình thức

Yêu cầu rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý tài chính, tài sản công đặt ra đồng thời với yêu cầu bảo đảm hoạt động kiểm toán được thực hiện đúng quy định, đúng phạm vi và không gây ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị.

Thay mặt các đơn vị được kiểm toán, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh khẳng định Ban Thường vụ Tỉnh ủy sẽ phối hợp, tạo điều kiện thuận lợi để Đoàn Kiểm toán hoàn thành nhiệm vụ đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng.

Địa phương cũng đề nghị Đoàn Kiểm toán tăng cường trao đổi hai chiều với các cơ quan, đơn vị; quan tâm hướng dẫn những nội dung còn bất cập về cơ chế, chính sách, định mức, tiêu chuẩn để địa phương kịp thời chấn chỉnh và hoàn thiện.

Tinh thần phối hợp này được đặt trong yêu cầu rộng hơn về việc sử dụng kết quả kiểm toán như một căn cứ để rà soát trách nhiệm, hoàn thiện công tác quản lý và phòng ngừa sai phạm.

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương phát biểu tại hội nghị.

Ở chiều ngược lại, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương yêu cầu lãnh đạo các tỉnh ủy, thành ủy chỉ đạo các đơn vị được kiểm toán chuẩn bị đầy đủ và cung cấp kịp thời các báo cáo quyết toán, báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành của các dự án được kiểm toán.

Các phụ lục, mẫu biểu, hồ sơ, tài liệu, chứng từ kế toán liên quan đến nội dung và phạm vi kiểm toán cũng phải được cung cấp kịp thời để các Tổ Kiểm toán thực hiện theo kế hoạch đã công bố.

Cùng với đó, các đơn vị được kiểm toán cần phân công lãnh đạo, cán bộ có liên quan đến từng nội dung làm việc với các tổ kiểm toán; kịp thời báo cáo đầy đủ những vấn đề được đề nghị giải thích, làm rõ.

Đối với các Đoàn Kiểm toán, yêu cầu được đặt ra là phải chấp hành nghiêm quy chế tổ chức hoạt động của Đoàn Kiểm toán, quy tắc ứng xử của kiểm toán viên nhà nước và quy chế kiểm soát chất lượng kiểm toán; tuân thủ quy trình kiểm toán, hệ thống chuẩn mực kiểm toán, thực hiện đúng nội dung, phạm vi, giới hạn kiểm toán và hoàn thành mục tiêu trong thời hạn quy định.

Đặc biệt, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương lưu ý yêu cầu lắng nghe giải trình của đơn vị được kiểm toán và các đơn vị có liên quan. Đối với những vấn đề chưa đạt được sự đồng thuận, thống nhất, Đoàn Kiểm toán phải giải thích theo đúng quy định pháp luật, tránh áp đặt ý chí chủ quan hoặc giải thích không rõ ràng để đưa ra nhận xét, đánh giá.

Đây là yêu cầu được đặt ra song song với nhiệm vụ phát hiện sai phạm, xác định trách nhiệm và kiến nghị xử lý. Kiểm toán phải bảo đảm tính khách quan trong đánh giá, đồng thời hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị.

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước cũng yêu cầu các Đoàn Kiểm toán tuyệt đối không lợi dụng, không làm phiền đơn vị được kiểm toán và không vi phạm những quy định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Trong đợt kiểm toán này, yêu cầu xuyên suốt là làm rõ việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; nhận diện những hạn chế, bất cập trong cơ chế và tổ chức thực hiện; đồng thời xác định trách nhiệm đối với những vấn đề được phát hiện. Kết quả kiểm toán vì vậy không chỉ phục vụ việc xử lý những tồn tại đã phát sinh mà còn được đặt vào yêu cầu hoàn thiện quản lý, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực công.