Kiểm tra đề chung - hướng tới đánh giá thực chất

Tiết học của cô và trò Trường THCS Trưng Vương.

Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT quy định về việc tổ chức kiểm tra định kỳ theo đề chung đối với một số môn học và khối lớp. Theo Thông tư, học sinh lớp 5 sẽ tham gia kiểm tra vào cuối học kỳ I và cuối năm học; học sinh lớp 9 và lớp 12, những giai đoạn quan trọng trong quá trình học tập, thực hiện kiểm tra vào cuối học kỳ I và cuối học kỳ II.

Ngay khi Thông tư được ban hành, không ít phụ huynh bày tỏ băn khoăn trước những thay đổi trong phương thức kiểm tra, đánh giá. Chị Nguyễn Thị Trà My, trú tại tổ 42, phường Phan Đình Phùng, có con đang học lớp 9, chia sẻ: Ban đầu, khi nghe tin, tôi cũng không khỏi lo lắng vì sợ con sẽ chịu thêm áp lực thi cử nặng nề. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu kỹ, tôi nhận thấy đây là hình thức kiểm tra định kỳ theo quy định chứ không phải tổ chức thêm một kỳ thi mới nào cả. Về lâu dài, tôi ủng hộ phương án này, bởi đây là dịp để các con rèn luyện bản lĩnh, tự cọ xát và biết rõ thực lực của mình để bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 với tâm thế vững vàng hơn.

Chị Nguyễn Thị Trà My (phường Phan Đình Phùng) đồng hành cùng con trong quá trình học tập.

Thực tế, việc thống nhất đề kiểm tra ở những thời điểm quan trọng không đồng nghĩa với việc gia tăng số kỳ thi. Nếu được tổ chức hợp lý, đây còn là cơ sở giúp chuẩn hóa dữ liệu đánh giá học sinh trên diện rộng, tạo điều kiện để các em làm quen với hình thức kiểm tra có tính phân hóa, đồng thời giúp nhà trường nhìn nhận rõ hơn chất lượng dạy và học.

Đánh giá về tác động của quy định mới, cô giáo Phùng Thị Thu Trang, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Trưng Vương, cho rằng việc tổ chức kiểm tra định kỳ chung đối với một số môn học sẽ góp phần tăng tính công bằng giữa các vùng miền. Khi có mặt bằng đề chung, chất lượng dạy và học giữa các địa bàn sẽ được phản ánh khách quan hơn, qua đó ghi nhận đúng nỗ lực của cả người dạy và người học.

Việc thống nhất đề kiểm tra cũng có thể cung cấp thêm căn cứ để các cơ sở giáo dục rà soát chất lượng, nhận diện những hạn chế trong quá trình dạy học và điều chỉnh phương pháp phù hợp.

Thầy giáo Nguyễn Toàn Thắng, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Tức Tranh (xã Vô Tranh), thẳng thắn nhìn nhận: Muốn khắc phục triệt để bệnh thành tích, chúng ta không thể chỉ dựa vào một bộ đề kiểm tra chung hay cách làm mang tính hình thức. Điều quan trọng là phải thực hiện đồng bộ việc đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng kiểm tra, đánh giá thường xuyên. Bên cạnh đó, cần tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu các cơ sở giáo dục, minh bạch hóa quy trình và kết quả, đồng thời kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh các hành vi cố tình làm sai lệch kết quả.

Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT vì thế không chỉ đặt ra yêu cầu về cách thức tổ chức kiểm tra, mà còn gợi mở trách nhiệm của mỗi cơ sở giáo dục trong xây dựng môi trường dạy và học trung thực, công bằng. Đổi mới đánh giá cần hướng đến thực chất, tránh chạy theo những con số đẹp hoặc coi kết quả kiểm tra là mục tiêu cuối cùng.