Kiến nghị tỉnh Bình Dương (cũ) xử lý hơn 145 tỷ đồng sau kiểm toán

KTNN đánh giá công tác quản lý, điều hành ngân sách của tỉnh Bình Dương có một số tồn tại cần khắc phục. Ảnh minh họa: A.TUẤN

Theo đánh giá của KTNN, năm 2024, dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, sự giám sát chặt chẽ của HĐND tỉnh, UBND tỉnh Bình Dương đã nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị, chỉ tiêu kinh tế xã hội đã đề ra. Công tác quản lý, điều hành chi ngân sách cơ bản đã được thực hiện trên cơ sở các quy định của Luật Ngân sách nhà nước (NSNN), các chế độ, chính sách hiện hành của Trung ương và HĐND tỉnh ban hành; đảm bảo thực hiện các chính sách an sinh - xã hội, quốc phòng, an ninh cũng như các nhiệm vụ quan trọng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, qua kiểm toán Báo cáo kiểm toán Ngân sách địa phương năm 2024 của tỉnh Bình Dương, KTNN đánh giá công tác quản lý, điều hành ngân sách của tỉnh có một số tồn tại cần khắc phục.

Thu ngân sách và chi thường xuyên còn sai sót

Về thu ngân sách, qua kiểm tra hồ sơ kê khai thuế của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Tuệ Cát năm 2024 và thời kỳ trước, sau có liên quan và các hồ sơ, tài liệu của Công ty do Chi cục Thuế khu vực Bến Cát (nay là Đội thuế) cung cấp cho thấy dấu hiệu hành vi vi phạm pháp luật về nghĩa vụ nộp NSNN. Còn tình trạng các khu đất đã hết thời gian ổn định đơn giá thuê đất nhưng chưa được xác định lại đơn giá thuê cho chu kỳ mới.

Về chi thường xuyên, KTNN phát hiện còn trường hợp HĐND tỉnh ban hành nghị quyết hỗ trợ chính sách đặc thù chi cho con người nhưng chưa lấy ý kiến của cấp có thẩm quyền trước khi ban hành theo quy định tại khoản 3 Điều 21 Nghị định số 163/2016/NĐ-CP ngày 21/12/2016 của Chính phủ (09 văn bản).

UBND tỉnh giao dự toán bổ sung cân đối cho ngân sách cấp huyện số tiền 560.280 triệu đồng chưa phù hợp về hình thức bổ sung theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 40 Luật NSNN và chưa chứng minh việc các địa phương đã sử dụng hết các nguồn lực (nguồn tăng thu, tiết kiệm chi và các nguồn tài chính hợp pháp khác) theo quy định.

Tại Trường Đại học Thủ Dầu Một, công tác quản lý, quản trị của Trường còn nhiều bất cập để tồn khoản nợ học phí kéo dài qua nhiều năm (từ năm 2016-2025) nhưng chưa được rà soát, đối chiếu giữa các bộ phận để có giải pháp xử lý kịp thời và chưa hạch toán theo dõi công nợ trên báo cáo tài chính theo quy định chế độ kế toán hành chính sự nghiệp; Chưa xác định chính xác mức thu phải điều chỉnh giảm và hoàn trả cho học sinh kịp thời theo quy định; Xác định tổng số tín chỉ học chưa chính xác dẫn đến thu học phí cao hơn mức quy định.

UBND tỉnh chưa ban hành tiêu chí tuyển chọn sinh viên sư phạm phù hợp nhu cầu sử dụng tại địa phương theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Nghị định 116/2020/NĐ-CP ngày 25/9/2020 của Chính phủ, đồng thời chưa ban hành hướng dẫn thủ tục, chưa đôn đốc và thu hồi tiền bồi hoàn kinh phí hỗ trợ tiền đóng học phí, chi phí sinh hoạt đối với các trường hợp phải bồi hoàn; Cấp bù cho đối tượng miễn, giảm học phí đối với sinh viên vượt mức trần học phí, số tiền 927 triệu đồng.

Trong năm 2021, 2022, các huyện, thành phố đã sử dụng nguồn cải cách tiền lương để chi hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động trong đợt dịch Covid-19, tuy nhiên, qua rà soát việc sử dụng nguồn cải cách tiền lương chưa phù hợp quy định tại Nghị quyết số 68/NQ-CP của Chính phủ; khoản 2 Điều 2 Nghị quyết số 34/2021/QH15 ngày 13/11/2021 của Quốc Hội (Bộ Tài chính đã có ý kiến thẩm định, không chấp nhận sử dụng từ nguồn cải cách tiền lương) số tiền 235.008 triệu đồng.

Giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh Bình Dương không đạt chỉ tiêu 95% kế hoạch theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (chỉ đạt 79%). Ảnh minh họa: ST

Có lãng phí trong chi đầu tư phát triển

Giải ngân vốn đầu tư công không đạt chỉ tiêu 95% kế hoạch theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (đạt 79% kế hoạch vốn Thủ tướng giao, đạt 55% kế hoạch vốn HĐND tỉnh giao đầu năm, đạt 74% so với kế hoạch vốn HĐND tỉnh điều chỉnh cuối năm).

Việc tuân thủ pháp luật trong công tác lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư, quyết định điều chỉnh dự án đầu tư cũng có một số tồn tại như phê duyệt chủ trương đầu tư và điều chỉnh chủ trương đầu tư không phù hợp quy định tại khoản 3 Điều 2 Nghị quyết 437/NQ-UBTVQH1; quy định tại khoản 4 Điều 45 Luật PPP số 64/2020/QH14.

Đến nay, dự án chưa được hoàn thiện thủ tục đầu tư để triển khai thi công, trong khi tỉnh đã giải ngân từ vốn ngân sách tỉnh để chi trả bồi thường giải phóng mặt bằng từ năm 2020 đến 31/01/2025 là hơn 3.019 tỷ đồng (Dự án Cải tạo, mở rộng Quốc lộ 13).

Bên cạnh đó, chỉ tiêu quy hoạch về hệ số sử dụng đất xây dựng nhà ở thương mại được phê duyệt tại chủ trương đầu tư và đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 của dự án chưa phù hợp với quy hoạch chung và quy hoạch phân khu đã được phê duyệt (Dự án Khu căn hộ Dòng sông Ngọc Lục Bảo).

Qua chọn mẫu hồ sơ một số dự án đã thực hiện đầu tư xây dựng để kiểm toán cho thấy có bất cập, có nguy cơ xảy ra lãng phí. Cụ thể, tại Dự án Bệnh viện chuyên khoa Tâm thần, Bệnh viện chuyên khoa Lao và bệnh phổi có 02 dự án đã hoàn thành hơn 06 năm (từ 6/2018 - 4/2025). Tuy nhiên, Bệnh viện chuyên khoa Tâm thần chưa đưa vào sử dụng, Bệnh viện chuyên khoa Lao và bệnh phổi đưa vào sử dụng nhưng chưa đảm bảo quy mô, mục tiêu của dự án.

Ngày 24/01/2025, UBND tỉnh Bình Dương đã ban hành Quyết định số 14/QĐ-TTr về việc thanh tra tình hình thực hiện các dự án thuộc cụm Bệnh viện 1.500 giường, thời kỳ thanh tra từ khi có quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư đến ngày 31/12/2024, đến thời điểm kết thúc kiểm toán, UBND tỉnh Bình Dương chưa có kết luận thanh tra.

Với Dự án Đường Mỹ Phước - Tân Vạn nối dài đã thực hiện kéo dài 07 năm, nhưng chưa đạt được mục tiêu ban đầu, phát sinh chi phí đầu tư xây dựng, điều chỉnh thiết kế… Dự án thực hiện không đảm bảo tính đồng bộ do có chồng lấn ranh dự án giữa 02 địa phương (tỉnh Bình Dương và TP. Hồ Chí Minh).

Không thực hiện giám sát, đánh giá tổng thể đầu tư các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư đối với 04 dự án BOT hiện đang khai thác vận hành thu phí (UBND tỉnh Bình Dương là cơ quan nhà nước có thẩm quyền ký kết hợp đồng dự án).

Quản lý đất đai, tài sản công thiếu chặt chẽ

Qua chọn mẫu hồ sơ giao đất để thực hiện dự án tại Sở Tài chính nhằm đánh giá công tác quản lý, khai thác và sử dụng đất đai, KTNN phát hiện còn trường hợp: Dự án chậm tiến độ, chậm đưa đất vào sử dụng, được gia hạn nhiều lần, chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước (Dự án Khu dân cư Thương mại - Dịch vụ Đông Bình Dương); Dự án chậm tiến độ, chậm đưa đất vào sử dụng đúng mục đích, hồ sơ dự án chưa có Giấy phép môi trường theo quy định (Dự án Khu dân cư Lai Hưng).

Việc quản lý nhà ở thuộc sở hữu nhà nước trên địa bàn tỉnh Bình Dương chưa được thống kê, quản lý, chưa đảm bảo quy định tại điểm l khoản 9 Điều 2 Thông tư 03/2022/TT-BXD ngày 27/9/2022 của Bộ Xây dựng.

Cũng tại thành phố Thủ Dầu Một, đến thời điểm kiểm toán còn 08 trụ sở chưa có phương án xử lý sau khi đã di dời từ năm 2014. Còn tại Sở Y tế, thiết bị vật tư và cơ sở vật chất tại Bệnh viện dã chiến số 5, 6 để điều trị bệnh nhân Covid-19 đã được tỉnh Bình Dương phê duyệt quyết toán công trình và giao cho Sở Y tế tiếp nhận quản lý tài sản, tuy nhiên đến nay theo báo cáo đơn vị chưa hoàn thành việc xử lý số tài sản được giao, chưa có phương án xử lý.

Kiến nghị xử lý hơn 145 tỷ đồng và sửa đổi nhiều văn bản

Qua kiểm toán, KTNN phát hiện một số văn bản địa phương quy định trong lĩnh vực dịch vụ công ích (đơn giá quét dọn, giá thu gom rác) chưa được điều chỉnh kịp thời hoặc chưa có văn bản hướng dẫn phù hợp thực tiễn làm căn cứ thực hiện.

Đáng chú ý như Danh mục mua sắm tập trung của ngành y tế quy định tại điểm c khoản 1 Điều 3 của Quyết định số 21/2024/QĐ-UBND chưa phù hợp điểm 1 khoản 3 Điều 1 của Nghị định số 114/2024/NĐ-CP.

Đồng thời, quy định về Ban Biên tập Cổng thông tin điện tử thiếu thống nhất giữa các quyết định (Quyết định số 1041/QĐ-UBND ngày 11/4/2024 và Quyết định số 1987/QĐ-UBND ngày 31/7/2015 của UBND tỉnh Bình Dương).

Bên cạnh đó, chính sách thu hút nhân lực tại Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐND ngày 31/7/2019 của HĐND tỉnh Bình Dương không nêu rõ trường hợp không tốt nghiệp hoặc không hoàn thành chương trình học thì phải hoàn trả lại học phí đã cấp.

Đối với khoản hỗ trợ tiền đóng học phí, chi phí sinh hoạt cho sinh viên sư phạm từ nguồn ngân sách tỉnh Bình Dương, địa phương chưa xây dựng tiêu chí tuyển chọn sinh viên sư phạm phù hợp nhu cầu sử dụng tại địa phương theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Nghị định 116/2020/NĐ-CP ngày 25/9/2020 của Chính phủ, đồng thời chưa ban hành hướng dẫn thủ tục, đôn đốc và thu hồi tiền bồi hoàn kinh phí hỗ trợ tiền đóng học phí, chi phí sinh hoạt đối với các trường hợp phải bồi hoàn theo quy định và xử lý các trường hợp không thực hiện việc bồi hoàn theo quy định tại khoản 6 Điều 11 Nghị định 116/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi tại khoản 9 Điều 1 Nghị định 60/2025/NĐ-CP ngày 03/3/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 116/2020/NĐ-CP).

Đồng thời, kiến nghị UBND tỉnh Bình Dương (cũ) thực hiện, chỉ đạo các đơn vị có liên quan chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong công tác quản lý, sử dụng tài sản công, tài chính công và đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh tổ chức kiểm tra, làm rõ để kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan đối với một số tồn tại./.

PHÚC KHANG