Kiến tạo đô thị văn minh, hiện đại

Đây là cơ hội lớn để thành phố Hà Nội sớm tháo gỡ nút thắt về giao thông tĩnh, từng bước hoàn thiện hạ tầng đô thị hiện đại.

Với một đô thị có hơn 8 triệu phương tiện cá nhân, trong khi tổng năng lực bãi đỗ xe quy hoạch mới chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu, khoảng trống này đẩy hàng triệu lượt xe phải đỗ trên vỉa hè, làn đường phụ, tạo thành những “điểm nghẽn di động” làm giảm năng lực lưu thông của người và phương tiện. Về mặt an toàn, việc phương tiện chiếm dụng vỉa hè buộc người đi bộ phải đi xuống lòng đường đang làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông. Tình trạng vỉa hè bị chiếm dụng, các khu vực công cộng bị phương tiện giao thông lấn chiếm đã xóa đi những khoảng xanh, không gian chung cần thiết cho cộng đồng. Đáng nói hơn, không chỉ ở các khu phố trung tâm, tình trạng thiếu bãi đỗ xe đã lan rộng ra các khu vực phát triển mới như: Từ Liêm, Hà Đông, nơi các khu đô thị mới thường được quy hoạch thiếu bãi đỗ dự phòng, dẫn đến không ít chung cư, nhà ở thương mại luôn trong tình trạng quá tải xe cộ.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh chiến lược phát triển thành đô thị hiện đại, văn minh có vị thế quốc tế, việc quyết liệt gỡ nút thắt giao thông tĩnh không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp bách. Thời gian gần đây, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt để gỡ nút thắt này, đánh dấu bước chuyển biến rõ rệt trong tư duy quản lý đô thị. Loạt quy định cấm đỗ xe trên nhiều tuyến phố trung tâm, triển khai hệ thống bãi đỗ tạm thời tại những khu đất trống chưa triển khai dự án, đẩy mạnh đầu tư các bãi đỗ đa tầng tại các khu đông dân cư, cùng với việc tăng cường xử lý vi phạm đỗ xe trái phép, duy trì tuần tra kiểm soát xử lý vi phạm trật tự đô thị…, qua đó, bộ mặt đô thị đã có nhiều chuyển biến tích cực, trả lại không gian đi lại an toàn cho hàng triệu người dân. Đặc biệt, chủ trương xây dựng các bãi đỗ đa tầng tự động tại nhiều khu vực trung tâm (riêng giai đoạn 2026-2030, thành phố sẽ bố trí đầu tư xây dựng 1 bến xe, 4 bãi đỗ xe tập trung bằng nguồn vốn đầu tư công; đồng thời kêu gọi đầu tư xây dựng 6 bãi đỗ xe bằng nguồn vốn ngoài ngân sách hoặc theo hình thức đối tác công tư) được kỳ vọng sẽ giải quyết phần lớn nhu cầu bãi đỗ ở khu vực lõi đô thị. Bên cạnh đó, việc thành phố đẩy mạnh phát triển giao thông công cộng hiện đại như đường sắt đô thị sẽ giúp giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, từ đó giảm áp lực lên hệ thống bãi đỗ xe.

Việc gỡ nút thắt giao thông tĩnh không chỉ đơn thuần là giải quyết “điểm nghẽn” ùn tắc giao thông, mà là một trong những giải pháp quan trọng để Hà Nội kiến tạo một đô thị hiện đại, văn minh. Và để thực hiện thành công đòi hỏi phải triển khai đồng bộ các giải pháp từ quy hoạch bố trí quỹ đất, ứng dụng công nghệ thông minh đến cơ chế thu hút nguồn lực đầu tư từ các chính sách ưu đãi, cơ chế hợp lý liên quan đến tiền thuê đất và thuế đất, đặc biệt là hỗ trợ lãi suất vay.

Trên thế giới, nhiều thành phố lớn đã thành công trong việc đầu tư, quản lý giao thông tĩnh, như Tokyo có hệ thống bãi đỗ đa tầng tự động mật độ cao, kết hợp với mạng lưới giao thông công cộng hoàn hảo, giúp thành phố không bị sa lầy vào ùn tắc giao thông; Singapore tích hợp quy hoạch giao thông tĩnh vào mạng lưới giao thông thông minh (ITS); sử dụng thẻ thông minh thu phí đa điểm và hệ thống tư vấn lộ trình, kết hợp kiểm soát sở hữu phương tiện khắt khe để giảm áp lực lên bãi đỗ…

Để hiện thực hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đặt quyết tâm đẩy mạnh các dự án phát triển đô thị, trong đó có giải quyết vấn đề giao thông. Đây không phải là một nhiệm vụ ngắn hạn, mà là một quá trình dài đòi hỏi sự đồng bộ trong quy hoạch, sự kiên trì trong thực thi và sự đồng thuận của toàn xã hội.