Kiến tạo hành trình trải nghiệm chất lượng từ nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo

AI đang làm thay đổi sâu sắc ngành du lịch toàn cầu, từ cách du khách tìm kiếm thông tin, lựa chọn điểm đến, đặt dịch vụ đến phương thức các quốc gia xây dựng và quảng bá thương hiệu. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Dữ liệu - tài sản chiến lược của ngành du lịch

Du lịch Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển quan trọng. Năm 2025, theo báo cáo của Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism), Việt Nam và Nhật Bản được đánh giá là 2 quốc gia có tốc độ tăng trưởng du lịch ấn tượng trên 20%. Mức tăng này cao hơn nhiều so với mức tăng trưởng 4% toàn cầu và 8% của khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Với trên 21 triệu lượt khách quốc tế năm 2025, Việt Nam đã vượt qua lượng khách quốc tế của thời kỳ trước dịch Covid-19. Năm 2026, ngành du lịch đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế và phục vụ 150 triệu lượt khách nội địa.

Những kết quả này có được là nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, sự điều hành của Chính phủ, cùng những nỗ lực của bộ, ngành, địa phương, điểm đến, cùng với đó là vai trò chủ động, sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp.

Xuyên suốt quá trình ấy, khoa học-công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu số đang trở thành động lực trực tiếp thúc đẩy phát triển du lịch. Mô hình kinh doanh và quảng bá du lịch cũng đang chuyển dịch mạnh từ B2B sang B2C. Giờ đây, du khách ngày càng chủ động tìm kiếm, lựa chọn và đặt trực tiếp các sản phẩm, dịch vụ, điểm đến trên nền tảng số.

Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong cho biết: "Trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn đang phát triển nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu, trở thành xu hướng tất yếu trong phát triển du lịch. Việc ứng dụng các công nghệ này cần được nhìn nhận một cách tổng thể, với sự tham gia của nhiều chủ thể. Theo đó, Nhà nước giữ vai trò hoạch định chính sách, quản lý và dẫn dắt. Doanh nghiệp là lực lượng đi đầu trong đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ, cùng sự tham gia của cộng đồng, các điểm đến và toàn xã hội".

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo sẽ tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ xu hướng này, đồng thời đặt ra yêu cầu hoàn thiện các quy định liên quan đến sở hữu trí tuệ, bản quyền và quyền của tác giả, chủ thể liên quan.

Trước xu thế số hóa ngành du lịch, theo Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Phạm Văn Thủy, ngành du lịch Việt Nam cần đổi mới phương thức xúc tiến, quảng bá trên nền tảng ứng dụng công nghệ và dữ liệu số. Trong đó, chuyển từ quảng bá đại chúng sang tiếp cận trực tiếp du khách theo mô hình B2C. Để thực hiện sự chuyển dịch này, dữ liệu phải trở thành nền tảng mới của công tác xúc tiến du lịch. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam xác định dữ liệu là tài sản chiến lược của ngành, được quản trị theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung".

Theo đó, hệ sinh thái dữ liệu du lịch sẽ được định hướng xây dựng theo mô hình "1+1+34+N". Cụ thể, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giữ vai trò kiến tạo thể chế, tiêu chuẩn, nền tảng và điều phối dữ liệu ngành. Bộ Công an phối hợp kết nối các dữ liệu liên quan theo quy định. Trong khi đó, 34 tỉnh, thành phố có vai trò hình thành, cập nhật và khai thác dữ liệu du lịch trên địa bàn. Các bộ, ngành và doanh nghiệp tham gia kết nối, làm giàu và khai thác dữ liệu.

"Với khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn, phân tích hành vi và dự báo nhu cầu, AI sẽ là công cụ để biến dữ liệu thành giá trị", Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Phạm Văn Thủy cho hay.

Thời gian qua, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã tập trung phát triển ứng dụng "Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel" tích hợp đa tiện ích để hỗ trợ khách du lịch trong suốt hành trình. Định hướng trong thời gian tới, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam sẽ tiếp tục làm việc với các đơn vị trong ngành và các đối tác về công nghệ để tích hợp dữ liệu, dịch vụ và AI nhằm gia tăng trải nghiệm của du khách.

Mở ra không gian phát triển mới cho du lịch Việt Nam

Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ đang mở ra không gian phát triển, tạo động lực mới cho ngành du lịch. Trên cơ sở đó, du lịch Việt Nam sẽ tập trung khai thác các phân khúc thị trường có giá trị cao. Bên cạnh việc khai thác các thị trường truyền thống, ngành sẽ chủ động mở rộng sang các thị trường giàu tiềm năng và tăng cường khai thác các thị trường xa, có khả năng chi tiêu cao.

"Trong kỷ nguyên số, việc chuyển đổi mô hình xúc tiến du lịch theo hướng dựa trên dữ liệu và AI là bước đi cần thiết để nâng cao hiệu quả quảng bá và tăng sức cạnh tranh của thương hiệu du lịch quốc gia. Trong giai đoạn mới, ngành du lịch cần hướng tới xây dựng hệ sinh thái xúc tiến theo tinh thần 'dữ liệu dùng chung-AI hỗ trợ-nền tảng kết nối-doanh nghiệp đồng hành-du khách là trung tâm”, chuyển từ quảng bá điểm đến sang kiến tạo hành trình trải nghiệm và mang lại giá trị", Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Phạm Văn Thủy nhận định.

Theo Trung tâm Thông tin du lịch (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam), trong nửa đầu năm 2026, Việt Nam đứng thứ 3 thế giới về lượng tìm kiếm tour du lịch trọn gói trên nền tảng Google, tăng 22% so với cùng kỳ, lượng tìm kiếm từ khách quốc tế cũng tăng 20%. Nhu cầu đối với các sản phẩm du lịch cao cấp tăng 38% - cao hơn đáng kể mức tăng trưởng về lượng tìm kiếm. Đây là cơ hội để doanh nghiệp tập trung phát triển các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao, hướng tới tăng mức chi tiêu của du khách.

Các video clip ngắn được đánh giá là yếu tố quan trọng trong việc truyền cảm hứng, hình thành nhu cầu và thúc đẩy quyết định du lịch. Việc kết hợp các nền tảng số, AI và các nhà sáng tạo nội dung sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận du khách xuyên suốt hành trình từ tìm kiếm, hình thành ý tưởng đến lựa chọn và mua sản phẩm. Qua đó, nâng cao hiệu quả quảng bá và tăng trưởng du lịch bền vững.

Như vậy, trí tuệ nhân tạo có thể tham gia toàn diện vào hệ sinh thái du lịch, từ quảng bá, xúc tiến, xây dựng sản phẩm, tổ chức tour đến nâng cao trải nghiệm du khách. Việc ứng dụng công nghệ cần hướng tới chuyển dịch từ tăng trưởng về số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị, tăng mức chi tiêu, tạo sinh kế và chia sẻ lợi ích với cộng đồng, nhằm bảo đảm mục tiêu phát triển du lịch bền vững.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong cho rằng, dù công nghệ ngày càng tham gia sâu vào lĩnh vực thì du lịch vẫn là hoạt động mang đậm tính văn hóa và con người. Công nghệ có thể nâng cao năng suất, tạo thuận tiện và thay thế con người ở một số khâu, nhưng không thể thay thế hoàn toàn những trải nghiệm về văn hóa, con người, thiên nhiên, ẩm thực và bản sắc điểm đến.

Do đó, việc ứng dụng AI và dữ liệu lớn phải chuyển từ nhận thức sang hành động thực chất, đưa ra được các sản phẩm, giải pháp cụ thể, xác định rõ nhiệm vụ của từng chủ thể trong ngành.

"Thời gian tới, cần tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng du lịch, xây dựng các sản phẩm ứng dụng AI có tính thực tiễn để lan tỏa, nhân rộng. Đặc biệt, hướng tới APEC 2027 tổ chức tại Phú Quốc, ngành du lịch cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, quảng bá mạnh mẽ hình ảnh, thương hiệu du lịch Việt Nam ra thế giới", Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong cho biết thêm.