Kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ sinh học

Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân trưng bày sản phẩm giá thể đất trồng tại Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chung kết cuộc thi Startup Runway. Ảnh: PV

Hình thành hạt nhân công nghệ sinh học

Hoạt động trong lĩnh vực công nghệ sinh học, Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân (phường Thanh Khê) đã và đang phát triển các giải pháp xử lý rác thải sinh học, phụ phẩm nông nghiệp… thành giá thể, thức ăn chăn nuôi sinh học, than sinh học và nguyên liệu sinh khối.

Đây là mô hình phát triển kinh tế tuần hoàn, khai thác tối đa nguồn tài nguyên hữu cơ, mang lại giá trị bền vững và giải pháp ESG (môi trường, xã hội và quản trị) thực chất cho các đối tác.

Ông Trương Tử Long, Giám đốc Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân cho biết, công ty được thành phố hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ xanh.

Năm 2026, công ty được công nhận là doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Trong giai đoạn 2026 - 2028, công ty định hướng sẽ xây dựng trung tâm xử lý sinh học, nhà máy giá thể, nhà máy than sinh học và mô hình hợp tác công tư với địa phương.

Theo ông Long, bên cạnh các chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp đang triển khai, Đà Nẵng cần có thêm các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp công nghệ sinh học tiếp cận quỹ đất và hạ tầng để xây dựng các mô hình xử lý, sản xuất mô phù hợp.

Cạnh đó, hỗ trợ các gói tín dụng dành riêng cho doanh nghiệp công nghệ sinh học, tăng cường kết nối để phát triển các mô hình thí điểm.

Được biết, từ năm 2024, Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng hợp tác với Chương trình khởi nghiệp Thụy Sĩ (Swiss EP) nhằm nâng cao năng lực vận hành chương trình ươm tạo Đà Nẵng Bio Innovation.

Ông Nguyễn Văn Chương, Quản lý Chương trình khởi nghiệp Thụy Sĩ tại Đà Nẵng cho biết, khác với nhiều chương trình hỗ trợ khởi nghiệp tập trung vào cấp vốn, Swiss EP chú trọng phát triển năng lực cho các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, giúp Trung tâm Công nghệ sinh học từng bước xây dựng mô hình ươm tạo chuyên sâu trong lĩnh vực công nghệ sinh học.

Năm 2025, chương trình Đà Nẵng Bio Innovation hỗ trợ 8 dự án, tạo mới 22 việc làm và giúp các dự án tiếp cận khoảng 30.000 USD vốn đầu tư ban đầu. Năm 2026, Trung tâm Công nghệ sinh học đặt mục tiêu hỗ trợ từ 3-5 dự án.

“Sau hai năm hợp tác, thay đổi lớn nhất không nằm ở số lượng doanh nghiệp được hỗ trợ mà ở sự chuyển biến về tư duy của đơn vị vận hành. Trung tâm Công nghệ sinh học đang từng bước chuyển từ mô hình nghiên cứu thuần túy sang tư duy đổi mới sáng tạo và thương mại hóa. Đồng thời, xem startup và doanh nghiệp là đối tượng phục vụ, thay vì chỉ tập trung vào các kết quả nghiên cứu”, ông Chương cho hay.

Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng kết nối khoa học công nghệ với thực tiễn địa phương. Ảnh: PV

Kiến tạo hệ sinh thái

Ông Nguyễn Văn Chương cho biết, Đà Nẵng hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển thành trung tâm công nghệ sinh học của khu vực miền Trung.

Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở khâu thương mại hóa. Nhiều kết quả nghiên cứu dừng ở đề tài hoặc thử nghiệm, chưa phát triển thành doanh nghiệp hay sản phẩm có khả năng mở rộng ra thị trường.

Cạnh đó, hệ sinh thái còn thiếu đội ngũ doanh nhân công nghệ sinh học có kinh nghiệm thương mại hóa, nhà đầu tư chuyên ngành công nghệ sinh học, chuyên gia về sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, phát triển thị trường cũng như các doanh nghiệp lớn đóng vai trò tiên phong.

Nếu triển khai hiệu quả, Đà Nẵng Bio Innovation Hub sẽ trở thành nền tảng kết nối mô hình “ba nhà” gồm: nhà nước, trường đại học - viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Từ đó, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hình thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ, thu hút startup khai thác hạ tầng nghiên cứu cũng như phát triển các liên minh công nghệ sinh học trong các lĩnh vực y dược, nông nghiệp và thủy sản.

Theo Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng, để hiện thực hóa tầm nhìn đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo công nghệ sinh học hàng đầu khu vực, việc xây dựng và kết nối đồng bộ các nguồn lực là điều kiện tiên quyết.

Điều này đòi hỏi chính quyền thành phố cùng cộng đồng phải tạo ra môi trường thúc đẩy toàn diện, xuyên suốt từ khâu nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho đến năng lực thương mại hóa trên thị trường quốc tế. Việc thành phố đã ban hành và triển khai đề án mở rộng, nâng cấp toàn diện Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng là cú hích mang tính chiến lược.

TS. Nguyễn Quyết, Trưởng phòng Khoa học ứng dụng và ươm tạo, Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng cho rằng, triển vọng đột phá của hoạt động ươm tạo khi được đầu tư nâng cấp mạnh mẽ thể hiện đầu tiên ở sự cộng hưởng giữa hạ tầng chuẩn quốc tế và tư duy toàn cầu.

Trong đó, việc sở hữu hệ thống hạ tầng đồng bộ giúp giải quyết triệt để điểm nghẽn thiếu không gian thực nghiệm quy chuẩn của các startup công nghệ sinh học. Sự bứt phá về cơ sở vật chất này khi kết hợp với chuyên môn quốc tế của các đối tác lớn sẽ giúp các dự án tiếp cận tư duy kinh doanh toàn cầu ngay từ bước khởi đầu. Đồng thời, mở ra cơ hội thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng xuyên ngành và chuyển giao công nghệ thực chất; tạo triển vọng lớn trong việc đưa AI và công nghệ số vào giải quyết hiệu quả các bài toán về công nghệ sinh học, công nghệ xanh và kinh tế tuần hoàn.

“Với nguồn lực mới, trung tâm không chỉ đóng vai trò là vườn ươm, mà còn là đối tác nghiên cứu chung, sẵn sàng mở ra cơ chế đặc thù của thành phố nhằm tối ưu hóa chi phí và nguồn lực cho các doanh nghiệp khởi nghiệp. Sự chủ động cùng chiến lược bài bản, đón đầu dòng vốn đầu tư nâng cấp của trung tâm được kỳ vọng từng bước hiện thực hóa mục tiêu biến Đà Nẵng thành trung tâm kết nối, lan tỏa động lực đổi mới sáng tạo công nghệ sinh học cho cả khu vực”, TS. Nguyễn Quyết cho hay.