Kiến tạo môi trường sống chất lượng

Xa hơn, đây là nền tảng kiến tạo một môi trường sống xanh, chất lượng, văn minh, bền vững, góp phần hiện thực hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Hiếm có nơi nào như Hà Nội sở hữu hệ thống sông ngòi, đầm hồ phong phú, đóng vai trò là mạch nguồn văn hóa và cảnh quan đặc trưng của Thủ đô.

Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa, nhiều dòng sông đã dần đánh mất chức năng tự nhiên vốn có. Không còn là những dòng nước trong lành, nhiều đoạn sông trở thành nơi tiếp nhận nước thải, rác thải và bùn lắng tích tụ qua nhiều năm. Tình trạng ô nhiễm kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến môi trường sống, cảnh quan đô thị, mà còn đặt ra những thách thức lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững của Thủ đô.

Để giải quyết ô nhiễm các dòng sông, những năm qua, thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ kiểm soát chặt chẽ nguồn thải, hoàn thiện hạ tầng thu gom và xử lý nước thải; bổ cập, khơi thông dòng chảy, đến quy hoạch lại cảnh quan, không gian hai bên bờ sông.

Quyết tâm tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa công tác này, Hà Nội đang tập trung nỗ lực với hàng loạt công trình và dự án quy mô lớn được triển khai nhằm không chỉ làm sạch nước, mà còn phục hồi hệ sinh thái, tái thiết không gian phát triển, phát huy giá trị văn hóa - lịch sử và đưa các dòng sông thành những dải không gian xanh của đô thị hiện đại.

Sau khi hệ thống cống thu gom dọc các con sông và Nhà máy Xử lý nước thải Yên Xá đi vào hoạt động đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc thu gom, xử lý một khối lượng lớn nước thải trước khi đổ ra môi trường. Thành phố cũng đang triển khai đồng thời nhiều chương trình lớn, trong đó có Đề án phục hồi chất lượng môi trường và phát triển hệ thống 4 sông nội đô, kết hợp các giải pháp bổ cập nguồn nước và cải tạo cảnh quan.

Những tháng gần đây, người dân đã có thể thấy được sự thay đổi tại sông Tô Lịch như mùi hôi thối giảm rõ rệt, nước sông trong hơn… Đây là kết quả của các dự án cải tạo đang được triển khai như nạo vét bùn thải, thi công đấu nối các cửa thu gom nước thải về Nhà máy Xử lý Yên Xá. Những biện pháp này đang đúng hướng, giúp phục hồi các dòng sông vốn là di sản văn hóa của Thủ đô.

Nhìn ra thế giới, nhiều siêu đô thị đã thành công trong việc biến những dòng sông ô nhiễm thành không gian công cộng sầm uất và là động lực phát triển kinh tế - xã hội, như dự án Cheonggyecheon ở Seoul (Hàn Quốc) hay sông Thames ở London (Anh). Những mô hình này minh chứng rằng, khi một dòng sông nội đô được phục hồi đúng cách, giá trị kinh tế, du lịch và thương mại mà nó mang lại cho đô thị là rất to lớn.

Do đó, hồi sinh các dòng sông nội đô Hà Nội không chỉ là một dự án môi trường mà còn là bước đi quan trọng hướng tới xây dựng một thành phố đáng sống. Khi các dòng sông được làm sạch, chúng sẽ trở thành không gian xanh, sạch cho người dân nghỉ ngơi, tận hưởng cuộc sống, đồng thời nâng cao giá trị mỹ quan cho đô thị.

Nhiều chuyên gia nhấn mạnh, việc hồi sinh các dòng sông cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển bền vững đô thị, không được thực hiện theo tư duy “thủng chỗ nào vá chỗ đó” mà cần có chiến lược bài bản, dài hơi. Đây là một quá trình lâu dài, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao, cách làm khoa học, nguồn lực đủ mạnh và sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành, các chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư.

Với tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược dài hạn và quyết tâm hành động thống nhất từ hệ thống chính trị đến cộng đồng xã hội, thành phố Hà Nội hoàn toàn có cơ sở để hiện thực hóa mục tiêu biến những dòng sông ô nhiễm thành những dải không gian xanh mát, từng bước xây dựng Thủ đô trở thành một thành phố xanh, sạch, đáng sống hơn.