Kiến tạo thương hiệu điểm đến văn hóa

Suy nghĩ ấy không phải là điều xa vời. Việc Gala Sao Mai 2026 được tổ chức tại Thanh Hóa tối 15/11 gợi mở một cơ hội đáng suy ngẫm về cách thức khai thác tài nguyên văn hóa trong phát triển du lịch. Một chương trình nghệ thuật có sức lan tỏa toàn quốc khi được đưa về địa phương không đơn thuần mang đến một đêm thưởng thức âm nhạc, mà còn mở ra cơ hội quảng bá hình ảnh vùng đất, con người xứ Thanh.

Có thể thấy, tư duy phát triển công nghiệp văn hóa ở Thanh Hóa đang từng bước chuyển động. Nếu trước đây, hoạt động văn hóa chủ yếu đặt trọng tâm vào bảo tồn, tôn tạo di tích, phục dựng lễ hội và tổ chức các hoạt động phục vụ đời sống tinh thần, thì hiện nay yêu cầu đặt ra đã rộng hơn: phải đưa những giá trị văn hóa vào đời sống kinh tế, hình thành sản phẩm có khả năng tiếp cận và chinh phục thị trường.

Về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trên địa bàn tỉnh, Thanh Hóa đã định hướng phát triển các lĩnh vực như du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thủ công mỹ nghệ, quảng cáo, điện ảnh; khuyến khích xã hội hóa, huy động doanh nghiệp và cộng đồng tham gia. Đáng chú ý, tỉnh tập trung tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch quy mô lớn, có khả năng xác lập thương hiệu văn hóa, nghệ thuật. Thực tế, những chất liệu để hiện thực hóa định hướng ấy không hề thiếu. Lễ hội Lam Kinh, dân ca Đông Anh, trò diễn Xuân Phả, nghệ thuật trình diễn dân gian, văn hóa các dân tộc miền núi hay không gian văn hóa biển đều có thể trở thành nguồn cảm hứng cho các sản phẩm nghệ thuật, điện ảnh, thiết kế, du lịch trải nghiệm.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn từng gợi mở ba chuyển đổi căn bản trong tư duy phát triển công nghiệp văn hóa ở địa phương: từ khai thác tài nguyên sang sáng tạo giá trị; từ tổ chức sự kiện sang xây dựng thương hiệu và hệ sinh thái; từ phát triển riêng lẻ sang liên kết vùng và hợp tác cùng phát triển. Những gợi ý này rất có giá trị đối với Thanh Hóa.

Trước hết, tỉnh cần lựa chọn một số lĩnh vực có lợi thế để đầu tư chiều sâu, thay vì dàn trải nhiều hoạt động nhưng thiếu sản phẩm nổi bật. Có thể nghiên cứu xây dựng một sự kiện nghệ thuật thường niên mang dấu ấn xứ Thanh; phát triển các chương trình biểu diễn di sản tại Lam Kinh, Thành Nhà Hồ; kết nối nghệ thuật dân gian với các không gian du lịch cộng đồng ở miền Tây. Mỗi sản phẩm cần có câu chuyện riêng, chất lượng chuyên môn và khả năng “hút” khách.

Cùng với đó, cần thay đổi cách huy động nguồn lực. Nhà nước không nhất thiết phải đứng ra tổ chức mọi hoạt động, mà cần đóng vai trò kiến tạo cơ chế, quy hoạch không gian sáng tạo, hỗ trợ hạ tầng và tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia đầu tư. Một yêu cầu khác là phát triển thị trường và nguồn nhân lực sáng tạo. Thanh Hóa cần quan tâm đào tạo đội ngũ tổ chức sự kiện chuyên nghiệp, nhân lực truyền thông số, thiết kế, sản xuất nội dung; đồng thời nghiên cứu thị hiếu của từng nhóm công chúng, nhất là giới trẻ và khách du lịch quốc tế.

Một đêm diễn có thể tạo tiếng vang, một lễ hội có thể thu hút dòng khách, nhưng chỉ khi có chiến lược đầu tư, sáng tạo và khai thác lâu dài, những giá trị ấy mới trở thành thương hiệu.