Kiện toàn hệ thống cơ quan điều tra tinh, gọn, chuyên nghiệp

Kiện toàn hệ thống cơ quan điều tra tinh, gọn, chuyên nghiệp

Tiếp tục chương trình đợt 2, Phiên họp thứ 5 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chiều 18/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về định hướng, chính sách dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).

Trình bày Tờ trình tóm tắt của Chính phủ về định hướng, chính sách dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Lê Văn Tuyến cho biết, qua gần 10 năm thi hành, nhiều quy định của Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự còn phát sinh một số vướng mắc, bất cập.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về định hướng, chính sách dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).

Việc sửa đổi Luật dựa trên các chủ trương, quan điểm của Đảng về sắp xếp tổ chức, bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, không tổ chức đơn vị hành chính cấp huyện. 

Về cơ sở pháp lý, việc sửa đổi Luật dựa trên nền tảng Hiến pháp và các quy định của pháp luật liên quan đến tư pháp, hình sự như: Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Hình sự, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Luật Công an nhân dân, Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Cảnh sát Biển, Luật Hải quan, Luật Lâm nghiệp…

Việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa chủ trương, quan điểm của Đảng về sắp xếp tổ chức, bộ máy Nhà nước; kiện toàn hệ thống cơ quan điều tra theo hướng tinh, gọn, chuyên nghiệp, chất lượng, hiệu lực, hiệu quả; hoàn thiện quy định về nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền điều tra; tháo gỡ các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn.

Về quan điểm chỉ đạo sửa đổi Luật: Thể chế các chủ trương, quan điểm của Đảng về sắp xếp tổ chức, bộ máy Nhà nước, cụ thể hoá Hiến pháp năm 2013; kế thừa các quy định còn phù hợp, khắc phục những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn; bảo đảm đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật và phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Lê Văn Tuyến trình bày tờ trình.

Về phạm vi điều chỉnh, Luật quy định về nguyên tắc tổ chức điều tra hình sự; tổ chức bộ máy, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra; nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; Điều tra viên và các chức danh khác trong điều tra hình sự; quan hệ phân công, phối hợp và kiểm soát trong hoạt động điều tra hình sự; bảo đảm điều kiện cho hoạt động điều tra hình sự và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Theo Tờ trình tóm tắt của Chính phủ, dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026).

Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Trình bày Báo cáo tóm tắt Ý kiến về định hướng, chính sách dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết: Ủy ban tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và nhận thấy các nhóm chính sách và nội dung của dự thảo Luật về cơ bản đã thể hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật.

Tuy nhiên, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các chính sách, các quy định cụ thể trong dự thảo Luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, chính xác, kịp thời các chủ trương của Đảng, nhất là các Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) có liên quan đến nhiều Luật trong hệ thống pháp luật, trong đó một số Luật liên quan trực tiếp đang được sửa đổi, bổ sung trình Quốc hội xem xét thông qua hoặc cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Vì vậy, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo Luật để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Chính phủ hoàn thiện về nội dung cụ thể của chính sách trên cơ sở tiếp thu ý kiến của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội, ý kiến các đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, làm cơ sở cho việc soạn thảo Luật; xây dựng Hồ sơ dự án Luật hoàn chỉnh. Đồng thời thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục theo đúng quy định để trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026).

Tại Phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội  đã phát biểu, cho ý kiến về định hướng, chính sách dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).