Kiếp nạn của xe giao hàng tự hành ở Trung Quốc

Vài ngày gần đây trên mạng xã hội của quốc gia tỷ dân lan truyền nhiều đoạn video ngắn ghi lại hoạt động thực tế của xe giao hàng tự hành, cho thấy rõ khả năng công nghệ lẫn hạn chế còn tồn tại của chúng.

Đặc biệt trong một video được chia sẻ rộng rãi khắp nền tảng Xiaohongshu, chiếc Neolix X3 bị dằn xốc mạnh khi di chuyển di chuyển qua đường lát sỏi đầy ổ gà. Thiết kế lắp 2 bộ pin lithium cỡ lớn dưới gầm khiến hệ thống treo chịu tải nặng nên chẳng thể giúp giữ xe ổn định. Một người dùng bình luận: “Đường sá từ thời nhà Thanh mà xe cộ thì đến từ thế kỷ sau rồi”.

Trang China Insider gọi đây là lần trải nghiệm đường quê vui nhộn, vẽ nên tương lai ngành vận chuyển nơi bưu kiện đảm bảo được giao đến dù cho đường sá không thuận lợi. Neolix chuyên phát triển xe giao hàng tự hành cấp độ 4 (RoboVans) đủ khả năng hoạt động ở thành thị lẫn nông thôn. Đầu tháng qua công ty còn giới thiệu nền tảng kho vận AI của mình tại CES 2026.

Chiếc Neolix X3 bị dằn xốc mạnh khi di chuyển qua đường lát sỏi nhiều ổ gà - Ảnh: Xiaohongshu

Ở tình huống khác, chiếc Neolix X3s kích thước nhỏ hơn chạy loạng choạng trên con đường đầy lõi bắp. Hay một xe giao hàng tự hành của ZTO Express chạy thẳng qua xi măng ướt rồi mặc kẹt.

Tháng 9 năm ngoài từng xuất hiện video ghi lại cảnh một phụ nữ ở thành phố Thẩm Quyến cố gắng ngăn xe giao hàng tự hành cán qua số rau củ mà bà phơi bên vệ đường. Xe vẫn cán qua một đoạn bất chấp bà nỗ lực đẩy.

Xe giao hàng cán qua rau củ phơi bên vệ đường - Ảnh: Instagram

Những đoạn video nêu trên phản ánh sự triển khai rộng rãi xe giao hàng tự hành tại Trung Quốc. Lấy ví dụ Neolix, trang The Robot Report cho biết đơn vị này đến tháng 10.2025 đã triển khai hơn 10.000 sản phẩm trên địa bàn hơn 300 thành phố. Riêng thành phố Thanh Đảo có hơn 1.200 xe đang hoạt động, thực hiện hàng nghìn lượt giao hàng (tổng quãng đường vận hành vượt quá 50 triệu km).

Neolix không phải nhà cung cấp xe giao hàng tự hành duy nhất, nhưng chắc chắn là đơn vị lớn nhất và cũng là công ty đầu tiên tại Trung Quốc được cấp giấy phép giao hàng tự hành vào năm 2021 – cho phép xe của hãng hoạt động trên một số tuyến đường công cộng. Lợi thế đi trước giúp họ nhanh chóng mở rộng quy mô đồng thời tích lũy dữ liệu vận hành thực tế.

Nhiều công ty khác trong đó có Rino.ai đang bám đuổi Neolix. Đơn vị này cũng triển khai được hơn 2.000 xe giao hàng tự hành trên địa bàn 170 thành phố.

Xe giao hàng tự lái loại bỏ đáng kể chi phí nhân công, tiết kiệm nhiên liệu, hoạt động liên tục không cần nghỉ ngơi nên giúp tăng tốc độ giao hàng lẫn tận dụng tối đa thời gian vận hành. Nhưng qua loạt video trên mạng xã hội có thể thấy chúng vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn bất chấp sở hữu cảm biến và trí tuệ nhân tạo hiện đại được quảng cáo cho phép tránh va chạm, giảm thiểu lỗi con người. Các tình huống dằn xốc mạnh, xử lý chướng ngại kém, không phản ứng kịp đều thể hiện rõ nét hạn chế của công nghệ xe giao hàng tự hành hiện tại khi hoạt động ngoài môi trường thực tế thay vì điều kiện vận hành lý tưởng.

Cẩm Bình