Kinh nghiệm giải phóng mặt bằng ở Bình Nguyên

Dự án KCN Nam Bình Xuyên Green Park bảo đảm tiến độ thi công nhờ xã Bình Nguyên bàn giao mặt bằng sạch đúng cam kết.

Nằm trong vùng trọng điểm phát triển kinh tế - xã hội, Bình Nguyên đối mặt với áp lực lớn khi đồng loạt triển khai nhiều dự án quy mô. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, xã triển khai bồi thường, GPMB 28 dự án với tổng diện tích thu hồi lên tới 661,4 ha.

Đây là thách thức lớn đối với chính quyền cơ sở, bởi thu hồi đất là vấn đề phức tạp, tác động trực tiếp đến quyền lợi và sinh kế của người dân, dễ phát sinh kiến nghị, khiếu nại. Nhận diện rõ những khó khăn đó, Đảng ủy và UBND xã Bình Nguyên xác định GPMB là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, đòi hỏi tinh thần trách nhiệm và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn về mặt bằng, xã Bình Nguyên thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên với các chủ đầu tư, cơ quan chuyên môn và sự vào cuộc của chi bộ, trưởng thôn, Ban công tác Mặt trận và các chi hội đoàn thể tại các thôn. Trong điều hành, địa phương chủ động phân loại, điều chỉnh danh mục dự án phù hợp với thực tế, qua đó, tập trung nguồn lực cho những nhiệm vụ trọng tâm.

Cụ thể, xã đã bàn giao 56 ha thuộc dự án Khu công nghiệp Bình Xuyên II cho Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Vĩnh Phúc tiếp tục thực hiện theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh; đồng thời dừng triển khai dự án Nghĩa trang nhân dân thôn Lương Câu do UBND xã Sơn Lôi cũ làm chủ đầu tư. Sau điều chỉnh, xã tập trung nguồn lực thực hiện bồi thường đối với 26 dự án hiện hữu, với tổng diện tích 604,6 ha.

Tính đến hết tháng 7/2026, xã Bình Nguyên đã hoàn thành bồi thường, GPMB hơn 482/604,6 ha của 26 dự án, đạt 79,7%. Đối với diện tích còn lại, địa phương xây dựng lộ trình cụ thể, tập trung giải quyết dứt điểm 56,678 ha đủ điều kiện ngay trong năm 2026; cuốn chiếu 93,322 ha chưa đủ điều kiện sang các năm tiếp theo.

Việc phân kỳ thực hiện phù hợp giúp địa phương tránh đầu tư dàn trải, đồng thời chủ động bố trí nguồn lực cho các dự án khu công nghiệp, khu đô thị và công trình đầu tư công cấp bách.

Chia sẻ về kinh nghiệm GPMB, bà Nguyễn Thị Huyền - Giám đốc Ban Quản lý dự án xã Bình Nguyên, nhấn mạnh GPMB luôn là nhiệm vụ phức tạp, nhạy cảm bởi liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân. Để tháo gỡ những điểm nghẽn, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp linh hoạt. Đảng ủy xã Bình Nguyên thành lập Ban Chỉ đạo bồi thường, GPMB; phân công các đồng chí trong Ban Thường vụ trực tiếp phụ trách, bám sát từng dự án và tổ chức họp định kỳ để kịp thời xử lý những vướng mắc phát sinh.

Một trong những giải pháp được Bình Nguyên chú trọng là chuẩn hóa quy trình pháp lý từ kê khai, kiểm đếm, áp giá, quy chủ đến lập và trình thẩm định phương án. Đối với những trường hợp chưa đồng thuận, lãnh đạo xã trực tiếp gặp gỡ, đối thoại, giải thích cụ thể các quy định của pháp luật và trả lời từng kiến nghị. Những ý kiến chính đáng của người dân được tổng hợp, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết, với tinh thần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.

Để tạo sự đồng thuận, địa phương xác định công khai, minh bạch là nguyên tắc quan trọng trong quá trình thực hiện. Bản đồ quy hoạch, phương án áp giá bồi thường và danh sách các hộ nhận tiền bồi thường được niêm yết công khai tại nhà văn hóa thôn. Các thông tin cũng được cập nhật trên hệ thống truyền thanh và trang thông tin điện tử của địa phương, tạo điều kiện để người dân theo dõi, giám sát.

Bên cạnh đó, Bình Nguyên chú trọng phát huy vai trò của các đảng viên lão thành và người có uy tín trong cộng đồng. Với phương châm kiên trì tuyên truyền, vận động, các tổ dân vận đến từng ngõ, từng nhà, tranh thủ tiếng nói của các bậc cao niên, trưởng dòng họ. Việc các gia đình tiên phong ký biên bản bàn giao mặt bằng của các gia đình đảng viên tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần vận động các hộ dân xung quanh đồng thuận, thực hiện.

Trong giai đoạn nước rút, Bình Nguyên tiếp tục tăng cường tuyên truyền, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ và chi trả bồi thường đối với diện tích đủ điều kiện, phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch GPMB năm 2026. Qua đó, từng bước khơi thông nguồn lực đất đai, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Kinh nghiệm từ Bình Nguyên cho thấy, khi lợi ích của người dân được xem xét, giải quyết trên cơ sở công khai, minh bạch; khi niềm tin được củng cố bằng đối thoại và sự đồng hành của chính quyền, những khó khăn trong GPMB có thể từng bước được tháo gỡ. Mỗi diện tích đất sạch được bàn giao không chỉ góp phần bảo đảm tiến độ dự án, mà còn tạo nền tảng để địa phương khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, phục vụ phát triển bền vững.