Kinh tế không gian tầm thấp hướng tới đóng góp 1,5% GDP vào năm 2045

UAV vận chuyển của Vietnam Post. Ảnh minh họa

Hướng tới hình thành ngành kinh tế mới

Theo Kết luận 99-KL/TW, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và tối thiểu một trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về phương tiện bay không người lái (UAV). Tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất đạt trên 30 - 40%.

Đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp được định hướng trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, một trong những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực và đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia. Tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực được đặt mục tiêu trên 85%.

Kết luận yêu cầu phát triển công nghiệp không gian tầm thấp theo hướng lưỡng dụng, từng bước làm chủ các công nghệ lõi về quản lý không lưu tầm thấp, chế tạo và điều khiển phương tiện bay, xử lý dữ liệu bay tự động, kết nối, định vị, vật liệu, an toàn và an ninh.

Nhà nước giữ vai trò định hướng, dẫn dắt thị trường ban đầu thông qua cơ chế đặt hàng, thí điểm và ứng dụng trong khu vực công. Doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ.

Các lĩnh vực ứng dụng gồm logistics, nông nghiệp, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, giám sát hạ tầng, phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cấp cứu y tế và đô thị thông minh.

Kết luận cũng đặt ra yêu cầu đầu tư hạ tầng thiết yếu; xây dựng các khu phức hợp công nghệ, cụm công nghiệp và khu thử nghiệm bay UAV cấp quốc gia; thúc đẩy kết nối giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các đơn vị quốc phòng, an ninh.

Quản lý theo khu vực, độ cao và mức độ rủi ro

Kết luận yêu cầu xây dựng mô hình quản trị quốc gia đối với không gian tầm thấp theo hướng thống nhất, hiện đại, dựa trên dữ liệu, nền tảng số và quản trị rủi ro.

Hoạt động quản lý được định hướng theo khu vực, độ cao, loại hình và mức độ rủi ro, bao gồm đăng ký, định danh, cấp phép, điều hành, giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Trong năm 2027, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hạ tầng, thiết bị và công nghệ quản lý được đặt mục tiêu xây dựng, hoàn thiện phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

Kết luận yêu cầu áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. Phạm vi, thời hạn, tiêu chí đánh giá, cơ chế giám sát và điều kiện kết thúc hoặc mở rộng thử nghiệm phải được xác định rõ.

Về nguồn nhân lực, Kết luận định hướng xây dựng các chương trình đào tạo về UAV, kinh tế không gian tầm thấp và các ngành nghề mới; khuyến khích liên kết giữa trường đại học và doanh nghiệp; thu hút chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước.

Hợp tác quốc tế được định hướng có chọn lọc, tập trung vào nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Việc thu hút các tập đoàn công nghệ lớn gắn với yêu cầu tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ, dữ liệu và hạ tầng trọng yếu.