Kinh tế Malaysia: Doanh nghiệp vừa và nhỏ là trụ cột; chênh lệch thu nhập vẫn lớn

Kinh tế Malaysia được xác định sẽ dựa trên các doanh nghiệp vừa và nhỏ. (Nguồn: The Investor)

Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim tuyên bố sức mạnh kinh tế của đất nước phải dựa trên hàng chục nghìn doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), thay vì chỉ phụ thuộc vào một số ít tập đoàn lớn.

Theo Thủ tướng Anwar, mặc dù các tập đoàn lớn đóng vai trò quan trọng và Chính phủ vẫn hợp tác với họ, sức mạnh cốt lõi của nền kinh tế vẫn nằm ở lực lượng SME đông đảo. Ông kêu gọi trao quyền cho các SME để họ đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực công nghiệp và vươn ra thị trường quốc tế nhằm thúc đẩy tăng trưởng.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Malaysia nhận định, hiện vẫn còn một khoảng cách đáng kể trong năng lực và sự đóng góp của lực lượng SME. Đây là vấn đề cấp thiết cần giải quyết để Malaysia trở thành một nền kinh tế công nghiệp có sức cạnh tranh cao hơn.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Ngân sách năm 2027 sẽ đặc biệt chú trọng vào việc tăng cường sức mạnh cho các SME thông qua các gói hỗ trợ tài chính và ưu đãi có mục tiêu, dựa trên các đề xuất và phản hồi từ các đại diện trong ngành.

Bên cạnh đó, người đứng đầu Chính phủ Malaysia cảnh báo về tình trạng bất bình đẳng gia tăng, nhấn mạnh rằng sự phát triển công nghiệp phải tạo ra thêm nhiều cơ hội kinh tế cho người dân bình thường. Ông khẳng định, đất nước không thể chỉ ăn mừng các con số tăng trưởng hay xuất khẩu ấn tượng trong khi khoảng cách giàu nghèo ngày càng rộng ra, và người nghèo tại các vùng nông thôn không được phép bị gạt ra bên lề.

Thủ tướng Anwar cũng lưu ý rằng, Malaysia cần theo đuổi sự tiến bộ công nghệ và hiện đại hóa công nghiệp nhưng vẫn phải giữ vững bản sắc dân tộc, giá trị văn hóa và cam kết đối với an sinh xã hội. Ông cho rằng nền kinh tế không thể phát triển bằng tư duy cũ kỹ, đòi hỏi các ngành công nghiệp phải hiện đại hóa và nhanh chóng thích ứng với sự thay đổi công nghệ để duy trì thế cạnh tranh.

Trong khi đó, Viện Nghiên cứu Khazanah (KRI) vừa công bố báo cáo “Từ thu nhập đến an sinh: Thực trạng các hộ gia đình năm 2026”, ghi nhận mức độ an sinh của các hộ gia đình tại Malaysia đã có sự cải thiện trên nhiều khía cạnh, song tình trạng chênh lệch thu nhập rõ rệt giữa các vùng miền và sự tiếp cận không đồng đều với các công việc có mức lương cao vẫn đang ảnh hưởng lớn đến tiêu chuẩn sống của người dân.

Theo báo cáo của KRI, thu nhập hàng tháng trung bình của hộ gia đình Malaysia đã đạt 7.017 Ringgit (1.700 USD) vào năm 2024, tăng trưởng với tốc độ trung bình hằng năm là 5,1% so với năm 2022. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động cũng tăng lên 70,6%, so với mức 69,3% năm 2022 và 68,7% năm 2019. Chỉ số hạnh phúc Malaysia đã tăng lên 7,60 vào năm 2024 từ mức 6,48 năm 2021, cùng với Chỉ số An sinh Malaysia cho thấy sự cải thiện chung về an sinh kinh tế và xã hội kể từ năm 2000.

Trong khi đó, tình hình tiếp cận các dịch vụ cơ bản cũng ghi nhận tiến bộ đáng kể khi 97,8% hộ gia đình nằm trong bán kính 5 km từ cơ sở y tế công lập, 98,7% gần trường tiểu học, 95,9% gần trường trung học và hầu hết đều tiếp cận được nước sạch, điện sinh hoạt cùng dịch vụ viễn thông.

Mặc dù vậy, sự thành công này diễn ra không đồng đều về mặt địa lý khi các hoạt động kinh tế và công việc lương cao tập trung chủ yếu ở các trung tâm đô thị.

Năm 2024, mức lương trung bình hàng tháng ở khu vực đô thị đạt 2.851 Ringgit (gần 700 USD), cao hơn đáng kể so với 1.698 Ringgit (416 USD) ở khu vực nông thôn, trong khi thu nhập hộ gia đình trung bình ở nông thôn chỉ bằng 56,4% so với đô thị. Tình trạng chênh lệch này còn thể hiện rõ khi có tới 111 trong tổng số 166 quận trên cả nước ghi nhận tỷ lệ nghèo cao hơn mức trung bình toàn quốc là 5,1%.

KRI cảnh báo rằng, thu nhập cao hơn hay hạ tầng tốt hơn chưa thể đảm bảo an sinh toàn diện, bởi các yếu tố tuổi tác, giới tính và điều kiện việc làm đóng vai trò rất quan trọng. Các hộ gia đình người cao tuổi thường có thu nhập thấp hơn và đối mặt rủi ro sức khỏe cao hơn. Phụ nữ tiếp tục có tỷ lệ tham gia lao động thấp hơn cùng khoảng cách tiền lương kéo dài, trong khi lao động phi chính thức ở nông thôn chịu bấp bênh công việc lớn hơn và ít được bảo vệ.

Bên cạnh đó, việc phụ thuộc vào số ít quốc gia nhập khẩu thực phẩm khiến người dân dễ bị tổn thương trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung và biến động giá cả, tác động nặng nề nhất đến các hộ gia đình thu nhập thấp vốn dành tỷ trọng chi tiêu lớn cho thực phẩm.