Kinh tế nền tảng: Phần 1 - Phía sau sự linh hoạt là rủi ro của người lao động
Trong bối cảnh thị trường lao động Việt Nam có tới hơn 60% người làm việc nằm ngoài khu vực chính thức, sự bùng nổ của các nền tảng công nghệ như một 'cánh tay nối dài' mang lại cơ hội việc làm nhanh chóng nhưng cũng đầy bất ổn.
Chúng ta thường ca ngợi tính “linh hoạt” của nghề tài xế công nghệ, nhưng thực tế, đằng sau sự tự do đó là một sự dịch chuyển rủi ro âm thầm từ doanh nghiệp sang phía người lao động. Khi sự cố xảy ra, từ tai nạn giao thông đến hỏng hóc phương tiện, người lao động thường phải tự mình gánh chịu mọi chi phí mà không có những “vùng đệm an toàn” như bảo hiểm xã hội hay chế độ nghỉ bệnh của mô hình truyền thống.
Đáng quan ngại hơn, công việc này đang dần trở thành một “hộp đen” đúng nghĩa đối với chính những người trong cuộc. Thu nhập của họ không chỉ phụ thuộc vào sự chăm chỉ mà còn bị chi phối bởi những thuật toán vô hình - nơi quyết định việc phân bổ cuốc xe, thưởng phạt và xếp hạng mà không cần giải thích. Đây là một hình thức “quản lý bằng thuật toán”, nơi quyền lực được mã hóa vào hệ thống khiến người lao động rơi vào trạng thái dễ tổn thương: họ chịu sự kiểm soát rõ ràng về kết quả nhưng lại không thể dự đoán hay tác động đến nguyên nhân.
Thêm vào đó, việc giao tiếp bị “phi cá nhân hóa” qua ứng dụng khiến mọi khiếu nại thường chỉ nhận lại những phản hồi mẫu, thiếu vắng sự lắng nghe và giải trình từ con người.
Tuy nhiên, thế giới đang chứng kiến một làn sóng chuyển dịch pháp lý mạnh mẽ để đòi lại sự công bằng. Từ Chỉ thị lao động nền tảng của Liên minh châu Âu năm 2024 đến những cải cách tại Úc, các tiêu chuẩn về minh bạch thuật toán và quyền được bảo vệ tối thiểu đang dần được thiết lập.
Xu hướng này khẳng định rằng, dù mô hình kinh doanh có hiện đại đến đâu, những giá trị cốt lõi về sự công bằng và khả năng được lắng nghe của con người vẫn phải là trọng tâm của mọi chính sách.
Để tìm hiểu chi tiết hơn về các góc khuất và giải pháp pháp lý cho nền kinh tế nền tảng, mời bạn đọc bài viết đầy đủ tại đây.
Tin nóng
Chỉ cần lưu ý một vài nguyên tắc đơn giản khi đổ xăng E10, người dùng hoàn toàn có thể yên tâm vận hành phương tiện an toàn và hiệu quả mà không lo hỏng hóc.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký Quyết định số 966/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển một số cơ sơ giáo dục đại học lớn ở vùng Đông Nam Bộ theo hướng đạt trình độ tiên tiến của nhóm các cơ sở giáo dục đại học hàng đầu trong khu vực châu Á.
Báo cáo nghiên cứu phát triển robot thông minh chăm sóc sức khỏe người cao tuổi năm 2026 cho biết, Trung Quốc cơ bản đã hình thành ngành robot chăm sóc người cao tuổi, quy mô thị trường tăng trưởng nhanh và dự báo năm nay sẽ vượt mức 10 tỷ nhân dân tệ.
Bộ Thương mại Mỹ cho biết sẽ thực thi các yêu cầu cấp phép đối với chip tiên tiến cho các thực thể Trung Quốc, ngay cả khi các công ty con đặt trụ sở bên ngoài nước này.
Trong khuôn khổ sự kiện NVIDIA GTC Taipei thuộc triển lãm công nghệ COMPUTEX 2026, VinFast, NVIDIA, và Autobrains công bố hợp tác chiến lược nhằm phát triển chương trình robotaxi (taxi tự lái) cấp độ 4 thế hệ mới cho thị trường Đông Nam Á trên nền tảng NVIDIA DRIVE Hyperion. Hợp tác đánh dấu bước tiến của VinFast trong lộ trình phổ cập công nghệ tự lái tiên tiến với chi phí hợp lý, đồng thời mở ra hướng tiếp cận thực tiễn hơn cho các giải pháp di chuyển tự hành trong môi trường giao thông phức tạp tại khu vực.
Tin mới
Trung Quốc vừa bắt đầu vận hành trung tâm dữ liệu thương mại dưới biển đầu tiên, từ nguồn cung năng lượng gió trực tiếp ngoài khơi, khi quốc gia này chạy đua giải quyết nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của trí tuệ nhân tạo (AI) bằng cơ sở hạ tầng xanh hơn và hiệu quả hơn.
Theo Financial Times, Nvidia ngày 1/6 công bố dòng chip máy tính cá nhân (PC) mới mang tên RTX Spark Superchip, đánh dấu bước đi lớn của hãng vào thị trường PC tiêu dùng và mở ra cuộc cạnh tranh trực tiếp với Apple, Intel, AMD và Qualcomm trong lĩnh vực bộ xử lý dành cho máy tính tích hợp AI.
Lâm Đồng đang vận hành một mô hình quản trị chưa từng có tiền lệ sau khi hợp nhất để trở thành tỉnh có diện tích tự nhiên lớn nhất Việt Nam (24.233,07 km2).
Sự phát triển mạnh mẽ của xe điện, xe hybrid, công nghệ kết nối và tự động hóa đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Nếu như trước đây kỹ sư cơ khí được xem là lực lượng nòng cốt thì hiện nay các doanh nghiệp ngày càng gia tăng nhu cầu tuyển dụng nhân sự chất lượng cao trong các lĩnh vực phần mềm, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI).
Tình trạng ùn tắc giao thông đang là một trong những bài toán lớn tại nhiều khu công nghiệp (KCN), đặc biệt trong bối cảnh quy mô sản xuất ngày càng mở rộng và lưu lượng phương tiện tăng mạnh.
Meta đang thử mở rộng sang các mô hình thu phí và dịch vụ mới trong bối cảnh AI làm thay đổi cách người dùng tương tác với nền tảng số…
Tại Vietnam I4 Impact Awards, EVNHCMC được vinh danh ở hai hạng mục về công nghệ và phát triển bền vững; ông Phạm Quốc Bảo Chủ tịch được vinh danh về năng lực lãnh đạo.