Kinh tế tập thể tạo đà phát triển

Sản phẩm của các hợp tác xã tại Thái Nguyên ngày càng đa dạng, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Tăng trưởng quy mô, chất lượng

Giai đoạn 2020-2025, khu vực kinh tế tập thể của tỉnh ghi nhận nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch. Toàn tỉnh thành lập mới 518 HTX, vượt 54,6% mục tiêu, nâng tổng số lên 1.329 HTX với hơn 47.000 thành viên và người lao động tham gia.

Tổng vốn của các HTX đạt gần 3.950 tỷ đồng, tăng 33,8% so với mục tiêu đề ra; doanh thu toàn khu vực ước đạt trên 6.880 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 10-15%/năm.

Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng hoạt động của HTX cũng được cải thiện rõ rệt. Trên 50% HTX xếp loại khá, tốt; thu nhập bình quân của thành viên đạt 4,5-5 triệu đồng/người/tháng trong lĩnh vực nông nghiệp và 5,5-6 triệu đồng/người/tháng ở lĩnh vực phi nông nghiệp, tăng 1,5 lần so với năm 2020.

Đáng chú ý, lĩnh vực nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn với 899 HTX, tập trung vào các ngành chè, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp… Trong khi đó, các HTX phi nông nghiệp phát triển mạnh ở các lĩnh vực công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp, xây dựng, dịch vụ và du lịch, góp phần đa dạng hóa sinh kế và tạo việc làm tại chỗ cho người dân.

Song song với HTX, các tổ hợp tác cũng phát triển mạnh với hơn 5.263 tổ, thu hút trên 208.000 thành viên, trở thành nền tảng liên kết sản xuất ở cơ sở.

Liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ được các hợp tác xã triển khai hiệu quả. Ảnh: Hợp tác xã chăn nuôi bò Nga My liên kết với trên 30 hộ tham gia, số lượng bò nuôi vỗ béo từ 500-600 con.

Vai trò “đầu tàu” của Liên minh HTX

Những kết quả đạt được cho thấy rõ vai trò dẫn dắt của Liên minh HTX tỉnh trong toàn bộ quá trình phát triển kinh tế tập thể.

Trong nhiệm kỳ, Liên minh HTX tỉnh đã tham mưu triển khai nhiều chủ trương, chính sách quan trọng, góp phần hoàn thiện khung thể chế phát triển kinh tế hợp tác. Đồng thời, tổ chức hiệu quả các hoạt động hỗ trợ từ đào tạo, xúc tiến thương mại đến chuyển đổi số.

Ở khâu hỗ trợ trực tiếp, Liên minh HTX tỉnh đã hỗ trợ thành lập mới 379 HTX; đưa 149 lao động trẻ có trình độ về làm việc tại HTX; tổ chức 146 lớp đào tạo cho hơn 5.400 lượt học viên.

Đặc biệt, Quỹ hỗ trợ phát triển HTX đã phát huy hiệu quả với tổng nguồn vốn gần 100 tỷ đồng, cho vay hơn 622 lượt dự án với doanh số trên 313 tỷ đồng, tạo điều kiện cho các HTX mở rộng sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên nhấn mạnh: Liên minh HTX tỉnh luôn xác định rõ vai trò là cơ quan tham mưu quan trọng cho tỉnh trong xây dựng, triển khai các cơ chế, chính sách phát triển kinh tế hợp tác, hợp tác xã. Đồng thời là cầu nối giữa HTX với thị trường; đồng hành cùng các HTX từ khâu tổ chức sản xuất, liên kết đến tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh của khu vực kinh tế tập thể.

Gắn sản xuất chè với du lịch trải nghiệm – hướng đi hiệu quả của nhiều hợp tác xã tại Thái Nguyên.

Chuyển biến rõ nét từ cơ sở

Thực tiễn tại các địa phương cho thấy, sự hỗ trợ của Liên minh HTX tỉnh đã tạo ra những chuyển biến rõ nét.Tại xã Đồng Hỷ, nhiều HTX đã từng bước củng cố tổ chức, mở rộng quy mô sản xuất và tìm được đầu ra ổn định cho sản phẩm.

Ông Dương Minh Trí, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Hỷ, cho biết: Thời gian qua, sự đồng hành của Liên minh HTX đã giúp các HTX trên địa bàn xã nâng cao năng lực quản trị, mở rộng thị trường, từng bước hoạt động hiệu quả hơn, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế địa phương.

Đặc biệt trong năm 2025, khi địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề của các cơn bão số 10 và số 11, hoạt động sản xuất của nhiều hợp tác xã gặp không ít khó khăn, gián đoạn. Tuy nhiên, với sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời của các cấp, các ngành, trong đó có Liên minh HTX tỉnh, các HTX trên địa bàn đã từng bước khắc phục thiệt hại, khôi phục sản xuất.

Đến nay, hầu hết các HTX đã ổn định hoạt động, duy trì liên kết sản xuất, tiêu thụ và tiếp tục phát huy hiệu quả, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế địa phương.

Nhiều HTX tiêu biểu đã khẳng định thương hiệu trên thị trường như các HTX chè, HTX miến, HTX chăn nuôi… thông qua việc tham gia chuỗi giá trị, phát triển sản phẩm OCOP và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ.

Thái Nguyên cũng được đánh giá là một trong những địa phương điểm sáng của cả nước trong phát triển sản phẩm OCOP, với nhiều sản phẩm có chất lượng, mẫu mã và giá trị thương mại ngày càng được nâng cao.

Đến nay, toàn tỉnh có 238 HTX, tổ hợp tác tham gia chương trình OCOP với 253 sản phẩm đạt từ 3-5 sao, chiếm 44,5% tổng số sản phẩm OCOP của tỉnh.

Hợp tác xã miến Việt Cường đa dạng kênh tiêu thụ, từng bước chinh phục thị trường nước ngoài.

Đặc biệt, việc đẩy mạnh xúc tiến thương mại và chuyển đổi số đã giúp sản phẩm của các HTX tiếp cận rộng hơn với thị trường. Gần 1.000 sản phẩm đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử; nhiều chương trình livestream bán hàng thu hút hàng triệu lượt người theo dõi.

Bên cạnh kết quả đạt được, khu vực kinh tế tập thể vẫn còn không ít hạn chế. Phần lớn HTX có quy mô nhỏ, phát triển chưa đồng đều giữa các địa phương; một số HTX hoạt động chưa hiệu quả, thiếu liên kết bền vững trong chuỗi giá trị.

Bên cạnh đó, trình độ quản lý của một bộ phận cán bộ HTX còn hạn chế; khả năng ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số chưa cao. Nguồn lực đầu tư còn thiếu, việc tiếp cận chính sách hỗ trợ chưa đồng đều.vNgoài ra, tác động của thiên tai, dịch bệnh và biến động thị trường cũng khiến một số HTX gặp khó khăn, thậm chí phải tạm ngừng hoạt động.

Yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới

Bước sang nhiệm kỳ 2025-2030, khu vực kinh tế tập thể của tỉnh đứng trước những yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả và tính bền vững.

Trong đó, trọng tâm là phát triển HTX theo chuỗi giá trị, gắn với sản phẩm chủ lực và OCOP; đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; mở rộng liên kết vùng trong bối cảnh không gian phát triển được mở rộng sau sáp nhập tỉnh.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên, khẳng định: Liên minh HTX tỉnh sẽ tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng hỗ trợ, tập trung phát triển các mô hình HTX gắn với chuỗi giá trị, chuyển đổi số và nâng cao giá trị sản phẩm. Tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường nguồn lực hỗ trợ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy liên kết giữa HTX với doanh nghiệp, thị trường.

Có thể khẳng định, kinh tế tập thể, HTX đang ngày càng khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của kinh tế nông thôn Thái Nguyên. Với nền tảng đã được tạo dựng và định hướng rõ ràng trong giai đoạn mới, khu vực này được kỳ vọng tiếp tục bứt phá, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh theo hướng bền vững.