Kinh tế Việt Nam 2026: Nền tảng chiến lược và cơ hội đầu tư bứt phá

Tại Hội nghị Hợp tác Kinh tế & Kỹ thuật Việt – Trung 2026 (SBV2026), TS. Chử Đức Hoàng, Phó Chủ tịch Hội Trí thức Khoa học và Công nghệ Trẻ Việt Nam (VAYSE), đã mang đến một bức tranh tổng thể và có chiều sâu chiến lược về nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn chuyển tiếp 2025–2026. Bài tham luận không chỉ đánh giá đà phục hồi mà còn chỉ ra những cơ hội then chốt dành cho các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc.

TS. Chử Đức Hoàng, Phó Chủ tịch Hội Trí thức Khoa học và Công nghệ Trẻ Việt Nam (VAYSE)

Sức phục hồi và những chỉ số tăng trưởng vĩ mô

Theo phân tích của TS. Chử Đức Hoàng, kinh tế Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới với sự cải thiện rõ nét về cả chất và lượng. Các chỉ báo kinh tế quan trọng cho thấy sự ổn định vững chắc:

- Tăng trưởng GDP duy trì ổn định, hướng tới mốc trung – cao trong khu vực ASEAN. Chất lượng tăng trưởng được nâng cao, gắn liền với các lĩnh vực then chốt như công nghiệp chế biến – chế tạo, xuất khẩu và tiến trình chuyển đổi số.

- Ổn định vĩ mô được củng cố với lạm phát kiểm soát quanh ngưỡng mục tiêu 3–3,5%. Tỷ giá và cán cân thanh toán được giữ vững, tạo môi trường thuận lợi cho dòng vốn đầu tư trung và dài hạn.

Việt Nam được kỳ vọng sẽ chuyển từ giai đoạn "phục hồi" sang "bứt phá có chọn lọc" ngay trong năm 2026.

Ba trụ cột định vị vị thế toàn cầu

Theo TS. Chử Đức Hoàng, vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu hiện nay được dựa trên ba trụ cột chiến lược:

Thứ nhất là hội nhập thương mại sâu rộng: Việc tham gia đồng thời nhiều FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP giúp Việt Nam đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tiếp cận các thị trường lớn.

Thứ hai là độ mở kinh tế cao: Kim ngạch xuất nhập khẩu duy trì ở mức cao, biến Việt Nam thành điểm trung chuyển sản xuất và logistics quan trọng tại châu Á.

Và thứ ba là vị trí chiến lược trong ASEAN: Việt Nam đóng vai trò là cửa ngõ kết nối ASEAN với Trung Quốc và Đông Bắc Á.

Chuyển dịch tư duy chính sách: Từ "quản lý" sang "kiến tạo"

Một nội dung trọng tâm được TS. Chử Đức Hoàng nhấn mạnh là sự thay đổi căn bản trong tư duy chính sách: chuyển từ mô hình cấp phép hành chính sang mô hình "đầu tư kiến tạo – chia sẻ rủi ro". Trong đó, Nhà nước đóng vai trò đồng hành cùng doanh nghiệp.

Việc sửa đổi Luật Khoa học & Công nghệ và ban hành Luật Công nghiệp Công nghệ số đang tạo hành lang để đơn giản hóa thủ tục, tăng tính minh bạch và hình thành các cơ chế tài chính hỗ trợ đổi mới sáng tạo theo chuẩn quốc tế. Trước thách thức từ Thuế tối thiểu toàn cầu (GMT), Việt Nam không cạnh tranh bằng ưu đãi thuế thuần túy mà tập trung vào hoàn trả chi phí đầu tư thực chất, hỗ trợ R&D và hạ tầng công nghệ.

Định hướng hạ tầng công nghiệp xanh và trung tâm tài chính

TS. Chử Đức Hoàng đưa ra dẫn chứng, Việt Nam đang thúc đẩy lộ trình phát triển hạ tầng hiện đại và bền vững: Xây dựng TP.HCM thành trung tâm tài chính quốc tế toàn diện; Phát triển Đà Nẵng thành trung tâm tài chính khu vực gắn với Fintech; Đẩy mạnh các khu công nghiệp sinh thái, hạ tầng xanh và áp dụng tiêu chuẩn ESG để hướng tới phát triển bền vững sau năm 2030.

Đến năm 2030, Việt Nam ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực mũi nhọn như: Bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lõi, năng lượng xanh, vật liệu mới và nông nghiệp công nghệ cao. Đây đều là những lĩnh vực mà doanh nghiệp Trung Quốc có thế mạnh vượt trội.

TS. Chử Đức Hoàng cũng lưu ý các doanh nghiệp cần chú trọng đến tuân thủ pháp lý và ESG, coi đây là lợi thế cạnh tranh thay vì chi phí. Việt Nam định hướng áp dụng cơ chế "cấp phép trước – hậu kiểm thông minh" nhằm giảm thiểu rủi ro dài hạn cho nhà đầu tư.

SBV2026 khẳng định vai trò là nền tảng kết nối chính sách – trí thức – doanh nghiệp, tạo bệ phóng cho các dự án hợp tác cụ thể, góp phần đưa hợp tác Việt – Trung trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực trong thập kỷ tới.

Nam Phong