Kinh tế Việt Nam sau 40 năm đổi mới

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng mở ra một chương mới cho kỷ nguyên phát triển của đất nước. Lần đầu tiên, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, hướng tới quy mô nền kinh tế 1.000 tỷ USD, phấn đấu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Năm 1986, Việt Nam khởi xướng công cuộc đổi mới trong bối cảnh nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, lạm phát lên tới gần 775%. Đảng đã lãnh đạo cuộc cải cách toàn diện, chuyển từ cơ chế bao cấp sang nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường. Việc ban hành Luật Công ty năm 1987 đã mở đường cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Sau 40 năm, thu nhập bình quân đầu người tăng từ khoảng 100 USD lên hơn 5.000 USD, gấp 50 lần so với thời điểm bắt đầu đổi mới.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan chia sẻ: “Cơ chế kinh tế thị trường là một trong những điều quan trọng bậc nhất của công cuộc đổi mới. Chính nhờ đó mà Việt Nam thoát nghèo, trở thành một trong những nước như hiện nay.”

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển trong 100 năm lập nước, dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% giai đoạn 2026 – 2030. Các chuyên gia cho rằng, thay vì ba đột phá chiến lược gồm thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực, trong giai đoạn tăng trưởng cao, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là động lực then chốt.

Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, TS. Lê Xuân Sang cho hay: "Nhiều quốc gia không thể trở thành nước phát triển do gặp khó khăn trong việc thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Dù Việt Nam có những đột phá, nhưng để đưa các kết quả này vào thực tiễn nhanh chóng trong bối cảnh còn nhiều điểm yếu về hạ tầng và nguồn lực, chúng ta cần một nỗ lực lớn hơn. Quá trình này đòi hỏi lộ trình bài bản, tính chuyên nghiệp cao và tuyệt đối không được chủ quan duy ý chí."

Chỉ trong một năm, Bộ Chính trị đã ban hành 7 nghị quyết chiến lược cho giai đoạn mới, nổi bật là “bộ tứ nghị quyết” về khoa học công nghệ, hội nhập quốc tế, hoàn thiện thể chế pháp luật và phát triển kinh tế tư nhân. Các chuyên gia kỳ vọng, những định hướng này sẽ sớm được cụ thể hóa trong Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026 – 2030.

PGS.TS Nguyễn Mại - Nguyên Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) cho biết: "Tôi tin rằng với định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là tầm nhìn từ Đại hội XIV cho giai đoạn đến năm 2030 và 2045, chúng ta đang có nền tảng rất vững chắc. Cộng hưởng với sự đồng lòng của người dân, niềm tin từ các nhà đầu tư nước ngoài và sự đánh giá cao của các tổ chức quốc tế đối với cả nước nói chung và Thủ đô Hà Nội nói riêng, tôi tin chúng ta hoàn toàn có thể khắc phục nhanh các tồn tại. Việt Nam chắc chắn sẽ bứt phá mạnh mẽ để đạt được những mục tiêu chiến lược vào năm 2030 và 2045."

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, Đại hội XIV sẽ mở đầu kỷ nguyên vươn mình của dân tộc – kỷ nguyên phát triển nhanh, bền vững và thịnh vượng, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, và đến năm 2045 là quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển, thu nhập cao, đời sống nhân dân ngày càng ấm no, hạnh phúc. Thu nhập bình quân đầu người khi đó sẽ là 22.600 USD, tăng gấp bốn lần hiện nay.

Hoàng Hợp