Kỳ 5: Khát vọng trở thành Trung tâm chăm sóc sức khỏe hiện đại khu vực ASEAN

Cuối tháng 9/2025, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Bình Dương (TPHCM) đã thực hiện một ca phẫu thuật gây tiếng vang trong giới y khoa nước nhà: ghép tạm bàn tay bị đứt lìa vào cẳng chân chờ ngày nối lại của một thai phụ mang song thai.

Đó là trường hợp của chị L.N.P (20 tuổi) bị tai nạn lao động khiến bàn tay bị đứt lìa hoàn toàn. Tại Bệnh viện Đa khoa Bình Dương, các bác sĩ đánh giá, việc nối tay ngay lập tức tiềm ẩn nguy cơ hoại tử, nhiễm trùng huyết đe dọa tính mạng cả mẹ và con.

Sau khi cân nhắc các yếu tố an toàn cho thai phụ và thai nhi cùng nguyện vọng của gia đình, các bác sĩ đã đánh giá toàn diện và đưa ra giải pháp can thiệp bảo tồn bàn tay đứt lìa bằng cách ghép tạm thời vào cẳng chân phải. Giải pháp này nhằm duy trì sự sống cho bàn tay, chờ ngày được nối trở lại.

Gần 2 tháng sau, sau khi tình trạng sức khỏe của thai phụ và thai nhi ổn định, các bác sĩ lại thực hiện ca phẫu thuật thứ 2: đưa bàn tay bị đứt lìa trở về vị trí cũ. Để ca phẫu thuật thành công, các bác sĩ đã thực hiện hàng loạt kỹ thuật vi phẫu phức tạp.

Kết quả, bàn tay của thai phụ đã được nối lại, sức khỏe người mẹ và thai nhi được bảo đảm. Ca phẫu thuật được đánh giá là bước tiến chuyên môn trong lĩnh vực vi phẫu - tạo hình của một bệnh viện tuyến tỉnh. Nỗ lực của các bác sĩ còn mang ý nghĩa nhân văn lớn, giúp người mẹ giữ lại đôi tay lành lặn để chăm sóc các con sắp chào đời.

Trước đó, các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 1 và Bệnh viện Từ Dũ TPHCM cũng đã khiến nhiều người "sửng sốt" khi thực hiện liên tiếp nhiều ca thông tim can thiệp bào thai thành công.

Đây là một kỹ thuật y khoa đỉnh cao, hiện chỉ được triển khai tại một số trung tâm hàng đầu thế giới. Việt Nam là nước đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á thực hiện được kỹ thuật đỉnh cao này.

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được cho rằng: nỗ lực của các y bác sĩ hai bệnh viện đã trở thành niềm tự hào của TPHCM nói riêng và Việt Nam nói chung, góp phần nâng tầm vị thế y khoa quốc gia trong khu vực.

Còn Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cũng khen ngợi: Việc các bác sĩ Việt Nam làm chủ được kỹ thuật thông tim can thiệp bào thai là minh chứng rõ nét cho năng lực nội sinh ngày càng vững mạnh của nền y học nước nhà.

Không chỉ thực hiện được các ca bệnh đỉnh cao, TPHCM còn là nơi tiên phong áp dụng các kỹ thuật tiên tiến của thế giới.

Ngày 27/3 vừa qua, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh – Bộ Y tế đã chính thức thẩm định và công nhận Bệnh viện Nhân dân Gia Định TPHCM là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam triển khai thành công kỹ thuật hồi sinh tim phổi có sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể. Đây được xem là một dấu mốc quan trọng, khẳng định năng lực chuyên môn ngày càng tiệm cận các chuẩn mực y khoa tiên tiến của hệ thống y tế TPHCM. Trong bối cảnh Việt Nam hiện chưa có danh mục kỹ thuật chính thức cho ECPR trong cấp cứu ngưng tim kháng trị, việc Bệnh viện Nhân dân Gia Định được công nhận là đơn vị đầu tiên triển khai kỹ thuật này có ý nghĩa tiên phong, mở ra hướng đi mới cho lĩnh vực hồi sức cấp cứu trong nước.

Những năm gần đây, hệ thống y tế TPHCM ghi nhận bước tiến rõ nét khi làm chủ và triển khai thành công hàng loạt kỹ thuật chuyên sâu ở nhiều lĩnh vực: ghép tạng, can thiệp tim mạch phức tạp, phẫu thuật thần kinh - cột sống, điều trị ung thư đa mô thức, vi phẫu, y học bào thai, y học cá thể hóa… Với chi phí hợp lý, chất lượng điều trị ngày càng tăng, nhiều người bệnh đã lựa chọn ở lại TPHCM điều trị thay vì phải ra nước ngoài như trước đây.

Với quyết tâm đổi mới và đầu tư mạnh mẽ, trong những năm qua, ngành y tế TPHCM đã dần rút ngắn khoảng cách, tiến tới ngang bằng với các quốc gia có nền y tế phát triển hàng đầu khu vực như Singapore hay Thái Lan.

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM đưa ra nhận định: kỹ thuật chuyên sâu của đội ngũ y bác sĩ TPHCM không hề thua kém các nước trong khu vực. Thậm chí, bác sĩ Việt Nam còn làm chủ được nhiều kỹ thuật cao mà các nước chưa làm được như: can thiệp bào thai, phẫu thuật robot, ghép tạng, vi phẫu – tạo hình, phẫu thuật ít xâm lấn… Thực tế đã có nhiều bác sĩ Việt Nam được mời ra nước ngoài chuyển giao kỹ thuật. Những kỹ thuật chuyên sâu mà các bác sĩ thực hiện thành công vừa qua là cơ sở để khẳng định vai trò của TPHCM là trung tâm y tế chuyên sâu của khu vực phía Nam và từng bước hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe có uy tín trong khu vực ASEAN.

Theo lãnh đạo Sở Y tế TPHCM, trong bối cảnh mới, Thành phố đặt mục tiêu không chỉ đáp ứng tốt nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân Thành phố và khu vực phía Nam mà còn từng bước khẳng định uy tín, vị thế trên bản đồ y khoa khu vực và thế giới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh kỹ thuật chuyên sâu, Thành phố đang tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng y tế, chuyển đổi số, quản trị bệnh viện hiện đại và nâng cao chất lượng dịch vụ theo chuẩn quốc tế.

Thời gian tới, ngành y tế TPHCM sẽ tiếp tục đầu tư, phát triển các lĩnh vực y tế chuyên sâu theo hướng có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên những lĩnh vực đòi hỏi trình độ cao, khả năng phối hợp liên chuyên khoa và mang lại giá trị lâu dài cho người bệnh. Thành phố cũng chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, hoàn thiện cơ chế phối hợp liên viện và tạo điều kiện để các kỹ thuật cao được triển khai bền vững, an toàn và nhân văn.

Được sự chỉ đạo của UBND Thành phố, Sở Y tế TPHCM đã xây dựng Đề án "Phát triển hệ thống y tế TPHCM trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe khu vực ASEAN, giai đoạn từ nay đến năm 2030 và những năm tiếp theo".

Theo Đề án này, TPHCM tiếp tục triển khai các nhiệm vụ trọng tâm với 8 mục tiêu cụ thể. Đó là từng bước quy hoạch và đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng y tế phù hợp với quy hoạch chung của TPHCM. Phát triển hệ thống đào tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu chuyên môn ngày càng cao của hệ thống y tế hiện đại. Hình thành và phát triển khu công nghiệp chuyên ngành y – dược của TPHCM, tạo nền tảng cho nghiên cứu, sản xuất và đổi mới công nghệ trong lĩnh vực y tế. Thành phố cũng không ngừng đẩy mạnh phát triển các kỹ thuật y khoa hiện đại, chuyên sâu, phù hợp với mô hình bệnh tật và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng của người dân. Xây dựng mạng lưới chăm sóc chuyên khoa liên thông từ bệnh viện tuyến cuối đến y tế cơ sở theo quy mô vùng, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời, hiệu quả. Phát triển thêm các loại hình dịch vụ chăm sóc sức khỏe nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân trong bối cảnh già hóa dân số và đô thị hóa nhanh. Thúc đẩy phát triển du lịch y tế gắn với y học chuyên sâu và y học cổ truyền. Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực y tế.

Từ năm 2026, Ngành Y tế TPHCM xác định phát triển và vận hành hệ thống y tế theo cấu trúc đa tầng – đa cực – đa trung tâm nhằm đáp ứng yêu cầu bối cảnh đô thị mở rộng.

Trong đó, Thành phố sẽ phát triển theo hướng đa tầng, xác định rõ vai trò từng tầng (y tế cơ sở – cơ bản – chuyên sâu) nhằm tăng liên thông, giảm chuyển tuyến không cần thiết. Thành phố cũng phát triển theo hướng đa cực, lấy các bệnh viện cửa ngõ làm "điểm chặn chiến lược", xử trí sớm, phân luồng từ đầu, giảm tải tuyến cuối và rút ngắn thời gian, chi phí tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân vùng xa trung tâm.

Song song đó, Sở Y tế TPHCM định hướng sẽ phát triển theo hướng đa trung tâm sẽ hình thành các trung tâm chuyên sâu theo lĩnh vực, gắn điều trị – đào tạo – nghiên cứu – chuyển giao kỹ thuật; phát triển mô hình "campus y tế", tăng phối hợp liên viện, liên chuyên khoa và lan tỏa chất lượng điều trị đồng đều.

Trước mắt, TPHCM tập trung triển khai xây dựng 3 cụm y tế chuyên sâu trọng điểm, đó là Cụm Y tế Tân Kiên, Cụm Y tế Trung tâm và Cụm Y tế Thủ Đức.

Đến đầu năm 2026, Cụm Y tế Tân Kiên với các bệnh viện, trường y khoa hiện đại tại TPHCM đã vào hoạt động, theo đuổi mô hình y tế xanh gồm: Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, Bệnh viện Truyền máu – Huyết học, Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Trung tâm Pháp Y TPHCM.

Cụm Y tế Tân Kiên là cụm y tế theo mô hình Viện – Trường đầu tiên tại Việt Nam theo đúng tiêu chuẩn kiểu mẫu của các nước có nền y tế phát triển trên thế giới. Đây là điểm sáng và sự đột phá, sáng tạo của Thành phố nói chung và của ngành y tế nói riêng. Hiện, các dự án như: Trung tâm Cấp cứu 115 - cơ sở 2, Bệnh viện Chấn thương, Trung tâm kiểm chuẩn xét nghiệm, Trung tâm tầm soát bệnh bằng công nghệ cao và Bệnh viện thực hành của Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch.… cũng đang được triển khai thực hiện tại đây.

Cụm Y tế Tân Kiên được kỳ vọng sẽ góp phần giảm tải cho các bệnh viện ở trung tâm thành phố và tương lai sẽ phục vụ công tác khám, chữa bệnh cho người dân các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TPHCM khẳng định: Phát triển hệ thống y tế chất lượng cao là một trong những trụ cột chiến lược để xây dựng TPHCM trở thành siêu đô thị đáng sống, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiện đại, công bằng và bền vững.

Theo lãnh đạo UBND TPHCM, Thành phố định hướng phát triển đô thị theo mô hình đa trung tâm trên toàn địa bàn, hình thành các cực tăng trưởng mới gắn với y tế chuyên sâu, giáo dục - đào tạo, đổi mới sáng tạo và công nghiệp công nghệ cao. Khu vực Bình Chánh đang được quy hoạch và từng bước phát triển thành đô thị mới, có hạ tầng đồng bộ, đủ điều kiện tiếp nhận các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực y tế.

Cùng với đó, các khu vực thuộc Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ được tổ chức lại không gian phát triển theo hướng phân bổ chức năng hợp lý, tạo thế đa cực cho toàn thành phố. Riêng trong lĩnh vực y tế, Thành phố cũng có quy hoạch quỹ đất phù hợp nhằm từng bước hình thành các trung tâm y tế kỹ thuật cao, góp phần giảm áp lực cho hệ thống bệnh viện tuyến cuối vốn tập trung nhiều tại khu vực nội đô trước đây.

Trong chuyến làm việc tại TPHCM, GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị lãnh đạo Thành phố cần tiếp tục quan tâm, chỉ đạo công tác y tế, trong đó: TPHCM cần tiếp tục đầu tư phát triển các cơ sở y tế hiện đại, chất lượng cao ngang tầm khu vực, định hướng trở thành trung tâm y tế chuyên sâu của khu vực ASEAN thông qua sự đầu tư tương xứng với nhu cầu phát triển y tế chuyên sâu. Thành phố cũng cần xây dựng các bệnh viện hiện đại đạt chuẩn quốc tế, xứng tầm với siêu đô thị hiện đại bậc nhất cả nước.

Nội dung & trình bày: