Kỳ công làm tô bún đặc sản trứ danh, rẻ nhất Gia Lai

Quy trình kỳ công làm ra tô bún rẻ nhất Gia Lai

Từ đêm đến khi ánh mặt trời ló rạng trên đầm Trà Ổ (hay còn gọi là đầm Châu Trúc, được bao quanh bởi các xã Bình Dương, Phù Mỹ Đông và Phù Mỹ Bắc) của tỉnh Gia Lai, những chiếc thuyền chài của người miền biển rẽ nước chăm chỉ thả lưới để thu về những con tôm đất tươi rói và những con rạm vỏ mềm, gạch vàng ươm.

Từ những con tôm đất, con rạm béo mọng đánh bắt tươi sống dưới lòng đầm Trà Ổ hòa quyện cùng hạt gạo quê Phù Mỹ, người dân nơi đây đã tạo nên món bún rạm, bún tôm dinh dưỡng với giá chỉ 10.000 đồng nhưng cách chế biến bằng tay truyền thống, đầy kỳ công.

Con tôm đất, rạm trên đầm Trà Ổ nổi tiếng thịt chắc, chứa hàm lượng canxi và đạm tự nhiên cao. Sau khi người dân đánh bắt được, đem về rửa sạch, bóc mai, sau đó giã nhuyễn bằng tay (hiện nay nhiều nơi đã dùng máy xay) rồi lọc lấy phần nước cốt nguyên chất.

Khác với các món bún nước thông thường, nước rạm và tôm đất được đun nấu thành thứ nước dùng màu đỏ đặc quánh gạch, thơm nồng và béo ngậy. Khi phục vụ, nước rạm sánh mịn được múc riêng ra một chiếc bát nhỏ cho mỗi thực khách.

Điều đặc biệt tạo nên sức hút của món ăn còn ở quy trình ép bún tươi tại chỗ. Để có được tô bún chuẩn vị Phù Mỹ, người bán phải bắt tay vào công việc từ 4h sáng. Bột gạo sau khi xay nhuyễn được tạo hình thành khúc dài, to bằng bắp tay, sau đó người bán sẽ dùng tay thủ công hoặc cả cơ thể đè lên thanh tre để ép bún.

Từng khúc bột gạo trong khuôn được ép thẳng xuống thành sợi, rơi vào nồi nước đang sôi ùng ục. Người vớt bún đòi hỏi sự nhanh tay và sự tỉ mỉ. Chỉ trong ít phút, những sợi bún nóng hổi được vớt ra ngâm vào thau nước lạnh. Từ đó loại bún tươi đặc trưng của vùng đất Phù Mỹ trắng trong, dẻo dai ra đời, hoàn toàn khác biệt so với loại bún làm qua đêm.

Thực khách ăn đến đâu thì bún sẽ được ép theo số lượng đến đó, nước gạch tôm và rạm sẽ được múc vào từng chén riêng cho mỗi người. Khi ăn sẽ tự tay rưới từng muỗng nước dùng nóng hổi lên tô bún tươi đã xếp sẵn rau thơm và giá đỗ.

Bà Trương Thị Điều (61 tuổi) cùng chồng bán bún tôm, rạm thủ công truyền thống tại xã Bình Dương suốt 38 năm qua. Gánh bún của bà Điều là một trong số ít vẫn giữ nếp làm nghề thủ công “lấy công làm lời” để nuôi lớn 3 người con học đại học.

“Sau cả thập kỷ, mỗi tô bún tôm, rạm chỉ tăng từ 5.000 lên 10.000 đồng và cũng chính những tô bún bình dân ấy đã trở thành một phần quen thuộc trong bữa sáng của người dân ven đầm Trà Ổ. Điều làm nên hương vị riêng trước hết vẫn là nguyên liệu gạo làm ra sợi bún tươi vừa ép còn nóng, nguồn tôm, rạm lấy từ chính vùng đầm để chế biến thành thứ nước dùng sánh, đậm vị. Tất cả hòa cùng nhau lại tạo thành hương vị đặc sản khó lẫn của vùng đất này.”, bà Điều chia sẻ.

Một bữa sáng dinh dưỡng, vừa ngon vừa no căng bụng rẻ đến mức khó tin nếu so với mức 35.000 đến 50.000 đồng của các món ăn sáng tại các đô thị lớn.

Bún tôm, bún rạm là món ăn sáng sáng đầy đủ dinh dưỡng cho người lao động bình dân hay học sinh vùng quanh đầm. Món bún đã trở thành điểm nhấn văn hóa ẩm thực độc đáo, thể hiện tấm lòng chân chất, bình dị của con người nơi đây.

Đầm Trà Ổ (còn gọi là đầm Châu Trúc hay đầm Bàu Bàng) là một trong những đầm nước lợ tự nhiên lớn và nổi tiếng của tỉnh Gia Lai. Nơi đây không chỉ mang giá trị sinh thái, kinh tế quan trọng mà còn là một danh thắng giàu nét văn hóa - lịch sử.

Đầm có chu vi khoảng 20 km, diện tích mặt nước rộng mênh ông khoảng 1.200 - 13.000 ha tùy theo mùa mưa hay nắng. Đầm nằm gọn giữa những ngọn núi thấp bao bọc ở ba phía Bắc, Tây và Nam, phía Đông là dải cát trắng trải dài ngăn cách với biển tạo nên một cảnh quan nguyên sơ, yên bình.

Đầm Trà Ổ sở hữu nguồn nước lợ đặc trưng nên sở hữu hệ sinh thái thủy sản phong phú, đặc biệt là tôm đất, cá chình và rạm đầm béo mọng... Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, sinh thái quan trọng cho người dân sống quanh đầm mà còn là điểm đến trải nghiệm văn hóa, ẩm thực miền quê hấp dẫn du khách.