Kỳ họp của tinh thần hành động và những quyết sách vì dân

Trước yêu cầu của nhiệm vụ xây dựng và phát triển Thủ đô, tinh thần hành động không chỉ được đo bằng số lượng công việc được đưa ra bàn thảo hay tốc độ thông qua các quyết sách. Điều quan trọng hơn là những vấn đề cấp thiết có được giải quyết đúng hướng, những quyết định lớn có đủ căn cứ để đi vào thực tiễn và mỗi chủ trương có được chuyển hóa thành lợi ích thiết thực cho người dân hay không.

Từ góc nhìn đó, kỳ họp thứ bảy (kỳ họp chuyên đề) của HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031 (diễn ra ngày 28-10), cho thấy yêu cầu ngày càng cao đối với hoạt động của cơ quan dân cử, quyết liệt trong hành động, chặt chẽ trong quyết định và kiên trì theo đuổi hiệu quả thực chất.

Toàn cảnh hội trường nơi diễn ra kỳ họp thứ bảy HĐND thành phố Hà Nội. Ảnh: Thành Thái Hùng

Khơi thông nguồn lực phát triển, chăm lo đời sống nhân dân

Trong bối cảnh Hà Nội tập trung thực hiện mục tiêu tăng trưởng, đồng thời giải quyết nhiều điểm nghẽn tồn tại kéo dài, mỗi quyết sách của thành phố đều được đặt trong mối quan hệ giữa yêu cầu trước mắt và tầm nhìn phát triển lâu dài. Kỳ họp thứ bảy đã xem xét 22 nội dung quan trọng thuộc 4 nhóm vấn đề lớn, thảo luận và thông qua 20 nghị quyết thuộc thẩm quyền, cho thấy yêu cầu phát triển của Thủ đô không thể được giải quyết bằng những biện pháp đơn lẻ, mà đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ.

Nổi bật trong chương trình kỳ họp là những quyết sách liên quan trực tiếp đến tổ chức không gian đô thị và tháo gỡ các tồn tại kéo dài. Việc xem xét cơ chế, chính sách đặc thù nhằm khắc phục hậu quả vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án đặt ra yêu cầu giải quyết những vấn đề tồn đọng trên cơ sở pháp luật, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích và giữ nghiêm kỷ cương quản lý. Cùng với đó, chủ trương bố trí quỹ nhà ở xã hội bán cho các hộ gia đình, cá nhân khó khăn về nhà ở tại khu vực phố cổ, phố cũ thuộc phường Hoàn Kiếm thể hiện tính nhân văn sâu sắc.

Đối với khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận, việc xem xét chủ trương đầu tư cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian theo phương thức PPP, hợp đồng BT, không chỉ đặt ra câu chuyện tổ chức một không gian đô thị có giá trị đặc biệt, mà còn gợi mở yêu cầu về cách tiếp cận trong phát triển Thủ đô. Một đô thị hiện đại không thể chỉ được đánh giá bằng những công trình mới hay diện mạo khang trang hơn. Giá trị của chỉnh trang, tái thiết phải được thể hiện ở chất lượng không gian công cộng, môi trường sống, khả năng gìn giữ bản sắc và sự bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của người dân.

Điểm chung của những vấn đề xem xét tại kỳ họp là đòi hỏi Hà Nội phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán phức tạp, liên quan đến nguồn lực, quy hoạch, cơ chế đầu tư và lợi ích cộng đồng. Quyết sách đúng không chỉ giúp tháo gỡ một vướng mắc cụ thể, mà còn phải mở ra cách thức giải quyết những vấn đề tương tự trong tương lai, hạn chế phát sinh điểm nghẽn mới và nâng cao hiệu quả quản trị đô thị.

Các nội dung về điều chỉnh kế hoạch đầu tư công, ưu tiên nguồn lực cho nhiệm vụ trọng tâm và hỗ trợ điện mặt trời mái nhà cũng cần được nhìn nhận trong tinh thần ấy. Việc xem xét những nội dung liên quan đến đầu tư tổ hợp nhà tập luyện, thi đấu thể thao đa năng tại khu vực Mỹ Đình, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, hỗ trợ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế và chính sách đối với cán bộ không chuyên trách thôi giữ chức danh phản ánh một nguyên tắc quan trọng, phát triển Thủ đô không chỉ là câu chuyện tăng trưởng, mở rộng không gian hay nâng cấp hạ tầng, mà còn là nâng cao chất lượng sống, bảo đảm an sinh và tạo điều kiện để người dân được thụ hưởng thành quả phát triển.

Các đại biểu bấm nút biểu quyết thông qua nội dung nghị quyết tại Kỳ họp. Ảnh: Thái Thái Hùng

Quyết liệt nhưng không nóng vội

Nếu những nội dung được xem xét tại kỳ họp cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tháo gỡ điểm nghẽn, thì diễn biến liên quan đến cơ chế đặc thù đầu tư đường sắt đô thị lại làm nổi bật một phương diện khác của tinh thần hành động, đó là bản lĩnh quyết đáp phải đi cùng kỷ luật và sự thận trọng.

Đường sắt đô thị có ý nghĩa quan trọng đối với tương lai giao thông và tổ chức không gian của Hà Nội. Đây không đơn thuần là việc xây dựng thêm một công trình hạ tầng, mà còn liên quan đến khả năng kết nối, phương thức huy động và sử dụng nguồn lực, năng lực quản trị dự án, tổ chức vận hành và chất lượng phát triển đô thị trong dài hạn. Những quyết định về cơ chế đầu tư vì thế có thể tạo ra tác động kéo dài nhiều năm, thậm chí định hình cách thức triển khai các dự án tiếp theo.

Theo diễn biến kỳ họp, các vấn đề liên quan đến căn cứ pháp lý, nguồn vốn, điều khoản hợp đồng, nhân lực và phương án vận hành chưa được giải trình đầy đủ, chưa đáp ứng thỏa đáng những yêu cầu đặt ra trong quá trình thảo luận và thẩm tra. Trước tình hình đó, HĐND thành phố yêu cầu UBND thành phố bổ sung hồ sơ, thông tin để đại biểu nghiên cứu, đồng thời thống nhất kéo dài kỳ họp thêm một buổi nhằm tiếp tục xem xét.

Cách xử lý này thể hiện rõ quan điểm hành động quyết liệt không đồng nghĩa với việc phải quyết định bằng mọi giá. Đối với những vấn đề đã đủ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn, sự chậm trễ không cần thiết có thể làm lỡ thời cơ phát triển. Nhưng với những quyết định lớn còn những nội dung chưa được làm rõ, việc dành thêm thời gian thẩm tra lại là yêu cầu của trách nhiệm.

Bởi vậy, không nên đánh giá tinh thần hành động chỉ qua tốc độ xử lý công việc. Một kỳ họp có trách nhiệm phải phân biệt rõ việc cần quyết ngay với việc cần tiếp tục nghiên cứu; biết tạo điều kiện để những chủ trương đúng sớm được triển khai, đồng thời không hạ thấp yêu cầu về chất lượng đối với những quyết sách có tác động lớn đến ngân sách và tương lai phát triển của thành phố.

Đây cũng là tinh thần được thể hiện trong yêu cầu của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng trong phát biểu chỉ đạo tại phiên khai mạc kỳ họp, phải có tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn, bản lĩnh và trách nhiệm trong xây dựng các quyết sách. Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà cũng nêu rõ, những nội dung đã đủ căn cứ cần được quyết định kịp thời, còn những vấn đề có ý kiến khác nhau phải tiếp tục được làm rõ, giải trình thấu đáo.

Từ thực tiễn ấy, có thể thấy bản lĩnh của cơ quan dân cử không chỉ thể hiện ở khả năng quyết định những vấn đề lớn, mà còn ở trách nhiệm bảo đảm chất lượng của từng quyết định. Thận trọng không phải để né tránh hành động; thận trọng là để hành động đúng hướng, đúng căn cứ và có khả năng đem lại hiệu quả bền vững. Đó chính là cách bảo vệ lợi ích lâu dài của Thủ đô và nhân dân.

Đại biểu phát biểu thảo luận tại Kỳ họp. Ảnh: Thành Thái Hùng

Trách nhiệm thực thi

Dẫu quyết sách có tầm nhìn và được chuẩn bị kỹ lưỡng đến đâu, giá trị cuối cùng vẫn được quyết định bởi quá trình tổ chức thực hiện. Nghị quyết không tự tạo ra chuyển biến nếu thiếu kế hoạch cụ thể, thiếu cơ quan chịu trách nhiệm, thiếu tiến độ rõ ràng và cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả. Vì vậy, sau mỗi kỳ họp, nhiệm vụ đặt ra là phải tổ chức hành động để những mục tiêu đã được xác định thực sự trở thành kết quả.

Yêu cầu trước hết là khẩn trương cụ thể hóa các nghị quyết thành chương trình, kế hoạch thực hiện, xác định rõ đầu mối chủ trì, trách nhiệm phối hợp, tiến độ và sản phẩm đầu ra. Những nhiệm vụ liên quan đến nhiều cơ quan càng cần phân định rành mạch trách nhiệm, tránh tình trạng công việc bị kéo dài vì chờ đợi, đùn đẩy hoặc không xác định được người chịu trách nhiệm chính.

Điều quan trọng hơn, tiến độ thực hiện phải gắn với chất lượng và hiệu quả. Không thể coi một nhiệm vụ đã hoàn thành chỉ vì đã ban hành kế hoạch, tổ chức cuộc họp hay hoàn tất thủ tục hành chính. Đối với dự án đầu tư, cần quan tâm đến tính khả thi, tiến độ và hiệu quả khai thác. Đối với chính sách an sinh, phải xem xét khả năng tiếp cận đúng đối tượng thụ hưởng. Đối với chỉnh trang đô thị, cần đánh giá những chuyển biến thực tế trong môi trường sống và chất lượng không gian công cộng. Kết quả phải được đo bằng những thay đổi có thể nhận biết, kiểm chứng.

Cùng với trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan hành chính, hoạt động giám sát của HĐND thành phố cần được tiến hành sát với quá trình triển khai nghị quyết. Giám sát không chỉ nhằm phát hiện sai sót sau khi sự việc đã xảy ra, mà còn có ý nghĩa nhận diện sớm những vướng mắc, yêu cầu giải trình và kiến nghị giải pháp xử lý kịp thời.

Tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ trách nhiệm” chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi được cụ thể hóa thành cơ chế vận hành thực chất. Mỗi nhiệm vụ cần có người chịu trách nhiệm; mỗi mốc tiến độ cần gắn với sản phẩm cụ thể; mỗi kết quả cần có căn cứ đánh giá; và mỗi hạn chế phải được xem xét để xác định nguyên nhân, trách nhiệm, biện pháp khắc phục. Đó là điều kiện để tinh thần hành động không dừng lại ở quyết tâm chính trị, mà trở thành văn hóa thực thi trong bộ máy.

Nhìn rộng hơn, kỳ họp thứ bảy đặt các quyết sách cụ thể trong yêu cầu hiện thực hóa những định hướng phát triển dài hạn của Hà Nội, gắn với các cơ chế, chính sách chưa từng có đang được dành cho Thủ đô và tầm nhìn quy hoạch 100 năm. Những định hướng ấy chỉ có thể phát huy giá trị khi được kết nối với các chương trình hành động khả thi, việc phân bổ nguồn lực có trọng tâm và năng lực tổ chức thực hiện tương xứng.

Đặc biệt, trong quá trình triển khai, lợi ích của người dân phải là tiêu chuẩn xuyên suốt. Một không gian đô thị được chỉnh trang cần đem lại môi trường sống tốt hơn; một chính sách nhà ở phải tạo cơ hội tiếp cận thực chất cho người có nhu cầu; một khoản đầu tư công phải chứng minh được hiệu quả; một chính sách an sinh phải đến đúng người, đúng mục đích. Khi những yêu cầu ấy được đặt ở vị trí trung tâm, việc đánh giá hiệu quả công việc sẽ hướng đến giá trị xã hội thực sự được tạo ra.

Đó cũng là cơ sở để củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng bộ và hoạt động điều hành của chính quyền thành phố. Niềm tin không chỉ được hình thành từ những mục tiêu phát triển được công bố, mà được bồi đắp qua từng vấn đề được giải quyết, từng cam kết được thực hiện và từng lợi ích thiết thực mà người dân được thụ hưởng.