Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét 47 dự án luật, nghị quyết

Chiều 16/10, Văn phòng Quốc hội tổ chức họp báo giới thiệu dự kiến chương trình, nội dung Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh chủ trì họp báo.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh chủ trì họp báo.

Kỳ họp kéo dài 28 ngày, chia làm 2 đợt

Theo Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển, Kỳ họp thứ 2 khai mạc sáng 17/10, dự kiến bế mạc ngày 21/11, tổ chức tập trung và chia làm 2 đợt: đợt 1 từ ngày 17/10 đến 14/11; đợt 2 từ ngày 20 đến 21/11, dự phòng bế mạc ngày 23/11.

Thời gian làm việc dự kiến 28 ngày, trong đó có 6 ngày thứ Bảy và 1 ngày Chủ nhật. Từ ngày 15 đến 19/11, Quốc hội nghỉ để các cơ quan tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, nghị quyết.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển thông tin tại họp báo.

Quốc hội dự kiến xem xét 47 dự án luật, nghị quyết, gồm thông qua 43 dự án và cho ý kiến 4 dự án. Nhiều dự án quan trọng được trình thông qua như: Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước, Luật An ninh dữ liệu, Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Nhóm dự án liên quan trực tiếp đến ngành Công Thương và doanh nghiệp gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực; Luật Đo lường; Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Luật Đầu tư; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp; Luật Bảo vệ môi trường; cùng Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Ngoài ra, có 4 dự án trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2, xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 3 gồm: Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Quốc hội sẽ quyết định Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước và Kế hoạch đầu tư công năm 2027; phê chuẩn quyết toán ngân sách năm 2025; xem xét xử lý vướng mắc của Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh; phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026 - 2035.

Chính phủ đề nghị bổ sung 5 nội dung, trong đó có cơ chế, chính sách phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi, cùng chủ trương đầu tư 3 tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, Quảng Ngãi - Kon Tum, Sơn La - Điện Biên. Hồ sơ phải gửi chậm nhất ngày 25/10/2026 để các cơ quan của Quốc hội thẩm tra.

“Luật hóa” quy định ban hành theo cơ chế đặc thù

Bà Trần Thị Kim Nhung, Ủy viên là đại biểu chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho biết, kỳ họp diễn ra khi hệ thống chính trị vận hành theo mô hình mới sau sắp xếp bộ máy và chính quyền địa phương 2 cấp. Hoàn thiện thể chế phù hợp với bộ máy mới trở thành yêu cầu bắt buộc, phải làm nhanh.

Bà Trần Thị Kim Nhung, Ủy viên là đại biểu chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội thông tin tại họp báo.

Nhiệm kỳ trước, Quốc hội đã cho phép hai cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 190/2025/QH15 và Nghị quyết số 206/2025/QH15, trong đó Chính phủ được ban hành văn bản quy định khác với luật để xử lý vướng mắc. Tuy nhiên, các văn bản này chỉ có hiệu lực chậm nhất đến ngày 28/2/2027. Vì vậy, định hướng quan trọng của kỳ họp lần này là “luật hóa” những quy định đó, bảo đảm hệ thống pháp luật ổn định, đáp ứng yêu cầu thực tế.

Theo bà Trần Thị Kim Nhung, thời gian gấp nhưng chất lượng phải tốt nhất, bởi “ban hành nhanh và nhiều mà thiếu chất lượng có thể vô tình tạo ra điểm nghẽn mới”.  Trong đó, tại Kỳ họp này, Quốc hội sẽ cùng lúc xem xét thông qua các Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản nhằm giải quyết căn cơ khó khăn trong sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân, doanh nghiệp.

Bà Trần Thị Kim Nhung nêu các giải pháp trọng tâm, đảm bảo yêu cầu, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, “đưa thực tiễn vào pháp luật”; lấy người dân làm trung tâm chính sách; phân cấp, phân quyền đi đôi với bảo đảm nguồn lực; khắc phục chồng chéo, phòng chống lợi ích nhóm; coi trọng tổ chức thi hành. Với luật có hiệu lực ngay sau khi thông qua, văn bản quy định chi tiết phải sẵn sàng “ngay khi Quốc hội bấm nút”, không để khoảng trống pháp lý.

Trả lời về chất lượng luật thông qua tại một kỳ họp, bà Trần Thị Kim Nhung khẳng định, quy trình này chỉ rút ngắn thời gian; các bước thẩm định, thẩm tra, thảo luận, tiếp thu, chỉnh lý vẫn phải làm chặt chẽ.

Luật tập trung vào nguyên tắc nhưng không đẩy phần khó xuống văn bản dưới luật; quyền con người, quyền công dân, tội phạm, hình phạt phải quy định cụ thể trong luật. “Luật ngắn hơn nhưng không làm mờ chính sách”, bà Trần Thị Kim Nhung nhấn mạnh.

Ông Hoàng Nam Hải, Ủy viên là đại biểu chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội cho rằng, luật mang tính nguyên tắc sẽ có sức sống lâu dài, điều chỉnh được cả vấn đề mới phát sinh. Việc giám sát được thực hiện nhiều tầng: cơ quan trình dự án luật phải đồng thời trình dự thảo văn bản quy định chi tiết; văn bản này không được vượt phạm vi luật giao và phải có hiệu lực cùng thời điểm với luật. Nhờ vậy, tình trạng “luật chờ nghị định” đã cơ bản được khắc phục.

Ông Hoàng Nam Hải, Ủy viên là đại biểu chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội thông tin tại họp báo.

Trường hợp văn bản có dấu hiệu trái Hiến pháp, luật mà cơ quan ban hành không sửa đổi, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ đình chỉ thi hành và báo cáo Quốc hội bãi bỏ. Dự thảo nghị định cũng phải lấy ý kiến đối tượng chịu tác động và chịu sự phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Về phiên chất vấn đầu tiên tại Kỳ họp, ông Hoàng Nam Hải cho biết, đã dự kiến 6 lĩnh vực: Y tế; Nông nghiệp và Môi trường; Giáo dục và Đào tạo; Khoa học và Công nghệ; Tài chính; Nội vụ. Quốc hội sẽ chọn 2 lĩnh vực. Do khối lượng lập pháp lớn, chất vấn diễn ra trong 1 ngày (dự kiến vào ngày 12/11).

Tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp

Bà Phạm Thị Hồng Yến, Ủy viên là đại biểu chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số năm 2027, chỉ tiêu tăng trưởng dự kiến được giao cụ thể cho từng vùng, tỉnh, thành phố. Điều hành ngân sách phải linh hoạt nhưng giữ nghiêm kỷ luật; hiệu quả chi đánh giá theo kết quả thực tế, gắn trách nhiệm người đứng đầu.

Bà Phạm Thị Hồng Yến, Ủy viên là đại biểu chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thông tin tại họp báo.

Với Luật Đất đai (sửa đổi), giá đất được xác định dựa trên dữ liệu và phương pháp khoa học, công khai, minh bạch; dữ liệu đất đai liên thông với dữ liệu chuyên ngành để ngăn thao túng, hình thành giá ảo, hài hòa lợi ích Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Luật Ngân sách nhà nước tích hợp kế hoạch tài chính 5 năm với kế hoạch đầu tư công trung hạn, đẩy mạnh phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình, khắc phục phân bổ dàn trải, giải ngân chậm.

Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tập trung tháo gỡ khó khăn về vốn, mặt bằng sản xuất, công nghệ, thị trường; mở rộng cơ hội tham gia đấu thầu, mua sắm công, thương mại điện tử; khuyến khích doanh nghiệp đầu chuỗi phát triển nhà cung cấp là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp được hỗ trợ có thời hạn về nền tảng số, kế toán, tư vấn pháp lý. Luật Chứng khoán sửa đổi giảm điều kiện kinh doanh, tháo gỡ vướng mắc trong chào bán, bổ sung cơ sở pháp lý cho dịch vụ mới.

Quang cảnh họp báo.

Chủ trì họp báo, Tổng Thư ký quốc hội, Chủ nhiệm văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh nhấn mạnh, Kỳ họp thứ Hai có nhiều nội dung quan trọng, được cử tri và Nhân dân cả nước kỳ vọng. Trong bối cảnh đó, công tác thông tin cần tiếp tục đổi mới. Báo chí cần truyền thông rõ mục tiêu của các quyết sách. Hội nghị Trung ương 4 vừa qua đã nhấn mạnh yêu cầu, coi trọng tổ chức thực hiện, kịp thời tháo gỡ vướng mắc.