KỲ III: Chính quyền số kiến tạo nền quản trị hiện đại

Cách mạng Chuyển đổi số Phú Thọ trong kỷ nguyên vươn mình

Từ số hóa thủ tục đến vận hành chính quyền số

Với phương châm “Thân thiện - Tận tình - Chuyên nghiệp”, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Vĩnh Chân luôn nỗ lực hướng dẫn và giải quyết hồ sơ nhanh chóng, đúng quy định cho người dân.

Bước chuyển mình rõ nét nhất của công cuộc chuyển đổi số tại Phú Thọ nằm ở cách thức bộ máy hành chính được tái thiết và tổ chức lại để vận hành hoàn toàn trên môi trường số. Toàn bộ công việc được đưa lên hệ thống dùng chung, mọi hoạt động lãnh đạo, điều hành không còn diễn ra rời rạc, cục bộ mà được kết nối thành một “trục” thống nhất, xuyên suốt từ cấp tỉnh đến các xã, phường, khu dân cư.

Cuối năm 2025, tỉnh Phú Thọ ghi nhận những con số ấn tượng: 100% cơ quan cấp tỉnh và cấp xã sử dụng thống nhất các hệ thống thông tin dùng chung; toàn bộ văn bản hành chính được trao đổi trên môi trường điện tử và tỷ lệ hồ sơ trực tuyến duy trì ổn định ở mức 90-93%. Những con số này phản ánh sự thay đổi trong tư duy công vụ, đó là từ cách làm thủ công, phụ thuộc vào giấy tờ và quy trình khép kín, bộ máy đã chuyển hẳn sang vận hành theo quy trình số liên thông, cho phép theo dõi, giám sát tiến độ thực hiện.

Đồng chí Nguyễn Minh Tường - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, điểm đột phá lớn nhất của giai đoạn này chính là việc triển khai đồng bộ các hệ thống dùng chung, thay thế hoàn toàn tình trạng phân tán dữ liệu trước đây. Khi dữ liệu và quy trình được đặt trên cùng một nền tảng, việc phối hợp giữa các cấp, ngành trở nên thông suốt, từng bước khắc phục tình trạng “đứt gãy” thông tin hay chậm trễ trong xử lý công việc chung. Song hành cùng hạ tầng, yếu tố con người - vốn là “mắt xích” quan trọng nhất - cũng có bước chuyển biến quan trọng. Hiện nay, khoảng 92% cán bộ, công chức cấp tỉnh đã làm chủ kỹ năng số, từng bước thay đổi thói quen làm việc định kỳ sang xử lý dựa trên dữ liệu cập nhật liên tục, giúp công tác điều hành bám sát biến động thực tế của đời sống.

Trong hệ thống quản trị hiện đại, Trung tâm điều hành thông minh (IOC) không chỉ là nơi hiển thị những biểu đồ mà là “bộ não” tích hợp, chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các lĩnh vực trọng yếu như dân cư, y tế, giáo dục đến đất đai và thủ tục hành chính. Dữ liệu tại đây được lưu trữ, phân tích, tái sử dụng một cách khoa học, giúp lãnh đạo các cấp phát hiện vấn đề sớm hơn, dự báo chính xác hơn và đưa ra quyết định dựa trên bằng chứng thực tiễn.

Trong lĩnh vực dịch vụ công, 87,4% hồ sơ trực tuyến (nhiều thời điểm đạt trên 90%) và đặc biệt là hơn 91% dữ liệu đã được tái sử dụng, giúp người dân không còn phải cung cấp lại những thông tin cũ khi làm thủ tục hành chính. Việc cấp hơn 3,1 triệu căn cước công dân và xác lập hơn 2,4 triệu tài khoản định danh điện tử giúp cho việc kết nối giữa chính quyền và Nhân dân trở nên trực tiếp, minh bạch và thuận tiện hơn.

Hoạt động điều hành của tỉnh cũng có những thay đổi rõ rệt với gần 1,5 triệu văn bản điện tử được trao đổi liên thông và những cuộc họp “không giấy tờ” đã trở thành phương thức làm việc phổ biến, giúp tiết kiệm tối đa thời gian, chi phí xã hội.

Bộ máy hành chính ở Phú Thọ được vận hành trên nền tảng quản trị hoàn toàn mới, nơi dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, văn bản được xử lý hoàn toàn trên môi trường điện tử và dịch vụ công được thực hiện trực tuyến.

Lan tỏa chuyển đổi số

Chuyển đổi số ở Phú Thọ đã từng bước vượt qua giai đoạn “số hóa thủ tục” để vào giai đoạn “vận hành chính quyền số”. Đây chính là nền tảng cốt lõi của mô hình quản trị hiện đại.

Ở góc độ kinh tế, tỉnh đã hình thành động lực tăng trưởng mới với sự hiện diện của khoảng 600 doanh nghiệp công nghệ số, đưa kinh tế số chiếm tỷ trọng 22% GRDP toàn tỉnh. Đối với khu vực kinh tế hộ, chuyển đổi số cũng đang tác động mạnh mẽ đến hoạt động của các tiểu thương, hộ kinh doanh nhỏ lẻ khi họ tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất, kinh doanh, phát triển thương mại điện tử. Chị Nguyễn Kim Liên, hộ kinh doanh ở phường Việt Trì phấn khởi chia sẻ: “Trước đây, bán hàng chỉ quanh khu phố. Nay đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, một ngày tôi có thể chốt đơn cho khách ở cả Hà Nội, Thanh Hóa hay Hải Phòng”. Rõ ràng, công nghệ đã trở thành “cánh tay nối dài” giúp các hộ kinh doanh tiếp cận và mở rộng thị trường rộng lớn mà không cần đầu tư quá lớn vào mặt bằng hay khoảng cách địa lý.

Tại cơ sở, hàng nghìn Tổ công nghệ số cộng đồng đang đóng vai trò là những “người dẫn đường”, kiên trì hướng dẫn từng người dân từ cách cài đặt định danh đến nộp hồ sơ trực tuyến, từ đó thu hẹp khoảng cách số và giúp người dân thực sự làm chủ công nghệ. Các tiện ích số đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống: 100% cơ sở y tế, giáo dục thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt; gần 95% người dân đã sở hữu hồ sơ sức khỏe điện tử.

Đẩy mạnh công tác chuyển đổi số và làm chủ công nghệ tại Sở Giáo dục và Đào tạo.

Thực hiện chuyển đổi số, ngành Giáo dục và Đào tạo là một điểm sáng khi triển khai đồng bộ cơ sở dữ liệu ngành, học bạ điện tử và sổ điểm điện tử trên toàn hệ thống. Đồng chí Hoàng Mạnh Cường - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo khẳng định, mục tiêu cao nhất không chỉ là hiện đại hóa phương tiện dạy học, mà là xây dựng một hệ thống quản trị giáo dục dựa trên dữ liệu để nâng cao chất lượng dạy và học một cách thực chất, bền vững.

Bên cạnh kết quả đạt được, trong quá trình thực hiện chuyển đổi số, Phú Thọ cũng đã nhận diện được những khó khăn, thách thức như: Quy mô và tiềm lực khoa học, công nghệ của tỉnh vẫn còn khoảng cách đáng kể khi đặt lên bàn cân so sánh với các đô thị lớn trong cả nước. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp tại địa phương vẫn trong tình trạng “chưa hoàn chỉnh”, thiếu vắng các tổ chức trung gian đủ mạnh cũng như các cơ chế hỗ trợ thử nghiệm (sandbox) và đặc biệt là sự khan hiếm nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ số. Hạ tầng số của tỉnh chưa đồng bộ và có sự chênh lệch về mức độ tiếp cận giữa khu vực trung tâm và vùng sâu, vùng xa.

Từ thực tế trên, tỉnh Phú Thọ xác định năm 2026 là năm “tăng tốc” triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Tập trung khai thác, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, phát huy tối đa lợi thế, tiềm năng để đưa Phú Thọ vào nhóm địa phương tiên phong về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trở thành động lực then chốt của tăng trưởng hai con số.

Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Đảng bộ và chính quyền tỉnh trong giai đoạn tới là thực hiện bước chuyển mạnh mẽ từ tư duy “đạt tiến độ” sang “đạt hiệu quả thực chất”; từ việc “xây dựng và triển khai ban đầu” sang “vận hành, khai thác và phát huy tối đa hiệu quả”. Tỉnh quyết tâm thay đổi từ cách làm “theo kế hoạch” sang quản trị “theo mục tiêu và sản phẩm”, chuyển từ hình thức “báo cáo tiến độ” sang “báo cáo hiệu quả” thực tế trên thực địa. Trọng tâm cốt yếu của mọi chính sách vẫn là lấy người dân làm trung tâm phục vụ, lấy sự thuận tiện của doanh nghiệp làm kim chỉ nam.

Xây dựng chính quyền số tại Phú Thọ được xác định là phương tiện, nền tảng để kiến tạo mô hình phát triển mới. Từ đó, tạo ra những dư địa mới, những giá trị gia tăng vượt trội để vùng Đất Tổ phát triển nhanh, bền vững và minh bạch hơn, xứng đáng với niềm tin và kỳ vọng của Nhân dân trong giai đoạn phát triển của dân tộc.