Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 - 27/02/2026): Vị bác sĩ mang lại cơ hội sống cho hàng trăm ngàn bệnh nhân đột quỵ

Táo bạo tìm đường đi cho chuyên ngành đột quỵ

Nhắc đến PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng, hầu như mọi người đều biết ông là chuyên gia hàng đầu về đột quỵ, người từng được Tổ chức Đột quỵ Thế giới vinh danh vào năm 2021 về những cống hiến to lớn của ông cho chuyên ngành này. Tuy nhiên, ít ai biết, sau ánh hào quang đó là cả một quá trình học hỏi, nghiên cứu không mệt mỏi của vị bác sĩ tài hoa.

Thời điểm cách đây khoảng 30 năm, so với các chuyên ngành khác, Đột quỵ ở Việt Nam bị chậm chân rất nhiều so với các nền y học tiên tiến trên thế giới. Năm 2005, cơ duyên đến khi tôi may mắn nhận được suất học bổng của trường Đại học Quốc gia Singapore về chuyên ngành Đột quỵ. "Thật sự bị choáng ngợp bởi những kiến thức và phương pháp điều trị đang được áp dụng tại Singapore. Họ làm được những điều mà chúng ta chưa thể làm được cho người bệnh vào thời điểm đó”. Điều nay đã làm thay đổi hoàn toàn tư duy của ông.

Sau một năm tu nghiệp tại Singapore, ông quay về Bệnh viện Nhân dân 115 và thực hiện ca đầu tiên sử dụng kỹ thuật tiêu sợi huyết tĩnh mạch để điều trị đột quỵ cho bệnh nhân. Vẫn trăn trở trước việc phải dừng lại ở đó, trong khi ông biết nếu áp dụng kỹ thuật sử dụng dụng cụ can thiệp lấy huyết khối sẽ tăng thêm cơ hội sống, phục hồi cho bệnh nhân đột quỵ. Không ngần ngại, BS Nguyễn Huy Thắng bán mảnh đất của gia đình ở Quận 8 (cũ), tài sản giá trị nhất của vợ chồng ông lúc bấy giờ để tiếp tục qua Mỹ - nơi duy nhất khi đó thực hiện kỹ thuật can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học, tiếp tục con đường học tập, nghiên cứu tại một trung tâm Đột quỵ hàng đầu, với nhiều chuyên gia đầu ngành của thế giới.

Bác sĩ Nguyễn Huy Thắng

Năm 2008, Bệnh viện Nhân dân 115 đã điều trị can thiệp bơm thuốc tiêu sợi huyết qua đường động mạch thành công cho một bệnh nhân đột quỵ cấp bị tắc động mạch não. Đây là trường hợp đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng kỹ thuật can thiệp trong đột quỵ thiếu máu não cấp, mở sang một trang mới cho chuyên ngành đột quỵ nước nhà, và nói không quá thì PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng chính là người đầu tiên đặt nền móng cho sự thành công đó.

"Đến 2012, chúng tôi đưa vào quy trình thường quy kỹ thuật can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ dạng stent đầu tiên trong cửa sổ 8 giờ. Năm 2018, chúng tôi mở rộng tiếp cửa sổ thời gian lên 24 tiếng, cũng là nơi đầu tiên ở Việt Nam vẫn thực hiện ở cửa sổ kéo dài và vừa rồi chúng tôi tiếp tục nghiên cứu mở rộng cửa sổ thời gian đến ngoài 24 tiếng", ông chia sẻ khiêm tốn nhưng đầy tự hào.

Không để bệnh nhân nào bị bỏ lại phía sau

Là thầy thuốc Ưu tú, được Tổ chức Đột quỵ Thế giới trao giải cống hiến năm 2021, cuối năm 2025, ông tiếp tục được tổ chức này mời vào nhóm các chuyên gia xây dựng phác đồ điều trị đột quỵ của thế giới và ông là vị bác sĩ duy nhất của Châu Á được mời. Những thành tựu đạt được mang lại niềm vui nhưng ông chia sẻ, với ông, điều đáng tự hào nhất là không một bệnh nhân nào bị bỏ lại phía sau.

Bác sĩ Huy Thắng hướng dẫn chuyên môn cho các bác sĩ trẻ

Chỉ tính trong năm 2025, số ca can thiệp lấy huyết khối bằng cơ học tại Bệnh viện Nhân dân 115 đã lên tới 1.700 ca, trong khi những trung tâm điều trị đột quỵ lớn nhất nước Mỹ cũng chỉ tối đa 500 - 600 ca/năm, đó là chưa kể số ca sử dụng kỹ thuật tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch. Nhiều giáo sư nước ngoài đến thăm Bệnh viện Nhân dân 115 đã hết sức ngạc nhiên vì cơ sở vật chất, nguồn nhân lực của bệnh viện rất hạn chế, tuy vậy vẫn có thể điều trị cho một lượng bệnh nhân cực lớn.

Trong điều kiện thiếu thốn đó, BS Nguyễn Huy Thắng luôn cố gắng làm được nhiều nhất, tốt nhất cho bệnh nhân nhưng ông vẫn trăn trở: "Điều trị đột quỵ trong giờ vàng rất quan trọng. Mình can thiệp càng sớm thì khả năng thành công càng cao. Một ngày chúng tôi can thiệp 5 - 10 ca và trong đó có nhiều ca đến cùng lúc. Việc không có đủ cơ sở vật chất có thể làm chậm thời gian điều trị vàng, chúng tôi luôn ước ao có được một cơ sở với trang thiết bị hiện đại, để có thể nâng cao chất lượng điều trị”.

Chính vì những trăn trở đó, ông đã tìm tòi, nghiên cứu mở rộng "cửa sổ thời gian" dù ông biết điều đó làm tăng khối lượng công việc cũng như tăng khó khăn trong điều trị, nhưng ông chấp nhận bởi như ông nói: "Nếu giữ khung giờ vàng điều trị như trước đây thì những người đến viện ngoài khung giờ đó sẽ không có cơ hội được chữa trị, hàng nghìn người bệnh sẽ bị bỏ lại". Với ông, "còn hy vọng là còn chữa", "cho họ cơ hội để sống".

Một bệnh nhân vô gia cư được bác sĩ Huy Thắng điều trị

Các bác sĩ Khoa Bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 dịp Tết Bính Ngọ 2026

Ông đã thực hiện thành công thủ thuật lấy huyết khối cơ học, tái thông mạch máu cho một cụ bà 103 tuổi và sau đó bà cụ hồi phục ngoạn mục. Ông cũng là người sẵn sàng điều trị cho người bệnh vô gia cư, không người thân, không khả năng chi trả dù chi phí một ca can thiệp điều trị có thể lên đến hàng trăm triệu đồng, bởi ông tin điều trị kịp thời cho họ không chỉ là tinh thần nhân đạo mà còn tiết kiệm chi phí xã hội về lâu dài. Tấm lòng của ông lan tỏa đến cả những học trò của ông.

Một học trò từng được bác sĩ Huy Thắng dạy đã mạnh dạn nhắn tin cho ông xin thuốc tiêu huyết sợi tĩnh mạch cho bệnh nhân nghèo của mình. Hộp thuốc lên tới hơn chục triệu đồng, nhưng ông quyết định gửi ngay khi biết bệnh nhân đó không có khả năng chi trả viện phí. Trong cái tủ lạnh nhỏ xíu ở phòng ông, lúc nào cũng có một hộp thuốc như vậy dành cho những bệnh nhân nghèo. Với bác sĩ Huy Thắng, tất cả các bệnh nhân đến với ông đều bình đẳng, ai cũng có quyền được cứu chữa, được chăm sóc bằng những gì tốt nhất ông có thể dành cho họ.

Tất cả những điều đó đã đưa Bệnh viện Nhân dân 115 trở thành một trong những trung tâm điều trị đột quỵ lớn nhất Việt Nam, với con số ấn tượng: 20.000 người bệnh mỗi năm, tương đương 1/10 tổng số người bệnh đột quỵ toàn quốc. Cả nước hiện nay có khoảng trên 170 đơn vị điều trị đột quỵ và rất nhiều trong số đó đã được Bệnh viện 115 chuyển giao kỹ thuật.

Ngọc Anh