Làm chủ công nghệ lõi, phát triển các sản phẩm quốc phòng hiện đại
Những năm qua, Nhà máy Z131, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng (CNQP) từng bước khẳng định vai trò là một trong những đơn vị nòng cốt trong nghiên cứu, chế tạo các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật (VKTBKT) hiện đại. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân có cuộc trao đổi với Đại tá Nguyễn Đức Thi, Giám đốc Nhà máy Z131 về những nhiệm vụ trọng tâm, thách thức và giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu làm chủ công nghệ lõi, phát triển các sản phẩm quốc phòng hiện đại.
Phóng viên (PV): Nhà máy Z131 xác định vai trò và trách nhiệm như thế nào trong việc triển khai các chương trình, đề án trọng điểm về phát triển VKTBKT hiện đại, thưa đồng chí?
Đại tá Nguyễn Đức Thi: Hiện nay, Nhà máy Z131 đang tập trung nghiên cứu, chế tạo, sản xuất các loại VKTBKT có ý nghĩa chiến lược, góp phần xây dựng nền CNQP tự chủ, tự lực, tự cường và hiện đại. Tham gia các chương trình, đề án trọng điểm phát triển VKTBKT hiện đại không chỉ là nhiệm vụ chính trị trung tâm mà còn là trách nhiệm chiến lược đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trên cơ sở năng lực và công nghệ đã tích lũy, chúng tôi tập trung nâng cao năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, thử nghiệm và sản xuất các loại VKTBKT theo hướng chính xác, thông minh, an toàn và có độ tin cậy. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa dây chuyền sản xuất, đầu tư công nghệ; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học, kỹ sư chất lượng cao và mở rộng hợp tác với các viện nghiên cứu, học viện, doanh nghiệp trong và ngoài Quân đội.
Việc triển khai hiệu quả các chương trình trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trên nhiều phương diện. Trước hết, từng bước làm chủ công nghệ cốt lõi, nâng cao năng lực tự chủ của CNQP, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. Cùng với đó là đáp ứng yêu cầu trang bị cho Quân đội các loại vũ khí hiện đại, phù hợp với tác chiến công nghệ cao; tạo động lực phát triển khoa học, công nghệ quốc phòng, phát huy tính lưỡng dụng của công nghệ và năng lực sản xuất, đồng thời góp phần nâng cao vị thế của Nhà máy Z131 cũng như Tổng cục CNQP trong tiến trình xây dựng nền CNQP hiện đại, tự lực, tự cường.

Đại tá Nguyễn Đức Thi.
PV: Làm chủ công nghệ lõi để chế tạo các sản phẩm quốc phòng hiện đại luôn là mục tiêu đầy thách thức. Theo đồng chí, đâu là những "nút thắt" lớn nhất mà Nhà máy Z131 đang phải vượt qua?
Đại tá Nguyễn Đức Thi: Khó khăn lớn nhất là yêu cầu rất cao về độ chính xác, độ tin cậy và mức độ tích hợp của các sản phẩm quốc phòng thế hệ mới như vũ khí chống tăng, tên lửa phòng không tầm thấp, phương tiện bay không người lái (UAV)... Đối với những sản phẩm này, các khâu từ thiết kế, chế tạo đến lắp ráp, kiểm tra, thử nghiệm phải được kiểm soát chặt chẽ và đồng bộ; sai số ở một công đoạn có thể ảnh hưởng đến chất lượng và tính năng của toàn bộ hệ thống.
Bên cạnh đó là thách thức trong việc làm chủ đồng bộ các công nghệ nền và công nghệ lõi, từ thiết kế khí động học, vật liệu mới, vật liệu năng lượng, cơ khí chính xác, điều khiển bay đến trí tuệ nhân tạo (AI), xử lý ảnh và tích hợp hệ thống. Trong khi công nghệ thế giới phát triển rất nhanh, vòng đời công nghệ ngày càng ngắn thì yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ khoa học, kỹ sư và hệ thống trang thiết bị nghiên cứu, sản xuất ngày càng cao. Ngoài ra, việc nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, từng bước làm chủ toàn bộ chuỗi nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và kiểm tra chất lượng cũng là bài toán trong xây dựng nền CNQP tự lực, tự cường.

Cán bộ, kỹ sư Nhà máy Z131 trao đổi kết quả nghiên cứu sản phẩm quốc phòng. Ảnh: VĂN THẮNG
Mặc dù còn nhiều khó khăn, nhưng với nền tảng công nghệ đã được tích lũy qua nhiều năm, cùng đội ngũ cán bộ kỹ thuật có kinh nghiệm, Nhà máy Z131 đang từng bước tháo gỡ các “nút thắt”, làm chủ những công nghệ then chốt, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và phát triển các sản phẩm quốc phòng hiện đại.
PV: Thời gian tới, Nhà máy Z131 có những giải pháp gì để phát triển các sản phẩm quốc phòng hiện đại?
Đại tá Nguyễn Đức Thi: Chúng tôi xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt để tạo bước phát triển mới về nâng cao năng lực nghiên cứu và sản xuất. Trước hết, Nhà máy tập trung nghiên cứu, làm chủ các công nghệ cốt lõi; đẩy mạnh ứng dụng AI, công nghệ mô phỏng, robot và sản xuất thông minh trong toàn bộ quy trình từ thiết kế đến quản lý sản xuất. Đầu tư đồng bộ các dây chuyền sản xuất hiện đại, hệ thống gia công CNC, thiết bị đo kiểm tiên tiến, nâng cao mức độ tự động hóa nhằm tạo ra các sản phẩm có chất lượng và độ tin cậy cao.
Cùng với đó, Nhà máy đặc biệt coi trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua đào tạo chuyên sâu, bồi dưỡng kỹ năng số, ngoại ngữ, xây dựng đội ngũ chuyên gia đầu ngành và khuyến khích cán bộ trẻ tham gia nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật.
Đồng thời, chúng tôi mở rộng hợp tác với các viện nghiên cứu, học viện, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ cao để tiếp nhận, chuyển giao, làm chủ công nghệ tiên tiến, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ quốc phòng và phát triển kinh tế.
PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!
