Lâm Đồng kỳ vọng mở nguồn lực mới từ tín chỉ carbon rừng

Sự ra đời của Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế, tạo điều kiện để các dự án carbon rừng sớm đi vào thực tiễn.

Hiện nay, Lâm Đồng là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong triển khai dự án phát triển tín chỉ carbon rừng phối hợp với Liên minh Hợp tác doanh nghiệp (CCTPA). Dự án được thực hiện trên diện tích 957.252 ha rừng, tập trung vào các hoạt động bảo tồn, phục hồi rừng tự nhiên và trồng rừng trên đất trống nhằm tạo ra tín chỉ carbon theo tiêu chuẩn quốc tế Verra (VCS).

Trong bối cảnh thị trường carbon toàn cầu đang phát triển mạnh với giá giao dịch dao động từ 1 - 2 USD đến gần 200 USD/tín chỉ, dự án được kỳ vọng mang lại nguồn thu ổn định cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Đồng thời, đây cũng được xem là giải pháp góp phần nâng cao sinh kế cho người dân sống gần rừng, giảm áp lực khai thác tài nguyên và tăng cường bảo tồn hệ sinh thái.

Lâm Đồng là địa phương đi đầu cả nước trong triển khai dự án phát triển tín chỉ carbon rừng phối hợp với Liên minh Hợp tác doanh nghiệp (CCTPA)

Việc Việt Nam dự kiến vận hành chính thức thị trường giao dịch tín chỉ carbon vào năm 2028 đang tạo thêm động lực cho các đơn vị quản lý rừng trên địa bàn tỉnh. Nhiều chủ rừng kỳ vọng nguồn thu từ tín chỉ carbon sẽ trở thành nguồn lực bổ sung quan trọng cho công tác bảo vệ rừng.

Ông Nguyễn Văn Quế, Phó Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Viên cho biết, các đơn vị chủ rừng mong muốn thị trường tín chỉ carbon sớm được đưa vào vận hành thực tế để tạo thêm nguồn kinh phí phục vụ quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững.

Tuy nhiên, bên cạnh tiềm năng lớn, quá trình phát triển tín chỉ carbon rừng vẫn còn không ít khó khăn. Theo các đơn vị chuyên môn, để tạo ra tín chỉ đạt chuẩn quốc tế cần thực hiện quy trình điều tra, đo đếm, giám sát và xác minh trữ lượng carbon rất nghiêm ngặt.

Hiện Lâm Đồng đang tập trung nguồn lực để điều tra hiện trạng rừng, xây dựng hồ sơ kỹ thuật và hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ dự án. Đây là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự tham gia của các đơn vị chuyên môn độc lập cũng như nguồn kinh phí đáng kể. Đặc biệt nếu quá trình xác minh, chứng nhận và giao dịch kéo dài, giá trị tín chỉ có thể biến động, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế cũng như cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế.

Để tháo gỡ những khó khăn này, ngày 21/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 180/2026/NĐ-CP quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng, có hiệu lực từ ngày 15/7/2026.

Nghị định quy định rõ hai hình thức chi trả gồm chi trả trực tiếp theo hợp đồng hoặc ủy thác thông qua Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng. Đồng thời, văn bản cũng xác định rõ quyền sở hữu tín chỉ carbon đối với các dự án do chủ rừng tự thực hiện, cũng như vai trò đại diện chủ sở hữu của UBND cấp tỉnh đối với diện tích rừng thuộc sở hữu toàn dân.

Theo các đơn vị quản lý rừng, đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp giải quyết những vướng mắc trong phân chia lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và chủ rừng; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc thương mại hóa tín chỉ carbon trong thời gian tới.

Đáng chú ý, Nghị định số 180 cũng quy định nguồn thu từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon rừng phải được ưu tiên sử dụng cho công tác bảo vệ, phát triển rừng và hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng dân cư địa phương. Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp nguồn lợi từ rừng quay trở lại phục vụ chính hoạt động bảo vệ rừng và nâng cao đời sống người dân.

Với diện tích rừng lớn cùng những bước chuẩn bị tích cực trong phát triển tín chỉ carbon, Lâm Đồng đang đứng trước cơ hội hình thành một nguồn lực tài chính mới từ tài nguyên xanh. Khi hành lang pháp lý từng bước hoàn thiện, tín chỉ carbon không chỉ góp phần nâng cao giá trị kinh tế của rừng mà còn tạo thêm động lực để bảo vệ và phát triển rừng theo hướng bền vững trong giai đoạn mới.