Lâm Đồng tập trung phát triển rừng bền vững

Với 1.149.609 ha đất có rừng, tỉnh Lâm Đồng là địa phương có diện tích rừng lớn nhất cả nước. Ảnh: Lê Phước

Quản lý chặt tài nguyên rừng

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 1.149.609 ha đất có rừng, đứng đầu cả nước. Trong đó, diện tích được tính tỷ lệ che phủ đạt 1.132.111 ha. Tương ứng với tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 46,72%, cao hơn mức bình quân cả nước (42%).

Toàn bộ diện tích rừng của tỉnh đã được giao cho các chủ rừng quản lý, gồm 16 công ty TNHH MTV lâm nghiệp, 3 ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên, 22 ban quản lý rừng và 4 vườn quốc gia như: Vườn quốc gia Tà Đùng, Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà, Vườn quốc gia Cát Tiên và Vườn quốc gia Núi Chúa.

Trong giai đoạn 2020 - 2025, toàn tỉnh trồng mới 19.780 ha rừng tập trung, riêng năm 2025, tỉnh đã trồng thêm gần 3.500 ha, tăng 3,05% so với năm 2024. Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng tiếp tục phát huy hiệu quả, với tổng nguồn thu bình quân hằng năm trên 450 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 20.500 hộ dân, góp phần cải thiện sinh kế và nâng cao ý thức cộng đồng. Hiện có đến 95% diện tích rừng được tuần tra, giám sát bằng hệ thống định vị GPS và phần mềm quản lý rừng số hóa.

Để giữ bình yên cho những cánh rừng, các đơn vị chủ rừng đã phân định rõ trách nhiệm quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng, hạn chế tình trạng chồng lấn, buông lỏng quản lý. Đồng thời, các đơn vị cũng đã chủ động xây dựng phương án quản lý rừng bền vững, gắn với bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển sinh kế cho người dân địa phương.

Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc thiết lập cơ chế phối hợp giữa các đơn vị chủ rừng tại khu vực giáp ranh, điển hình như: giữa Ban Quản lý Vườn quốc gia Tà Đùng, Ban Quản lý rừng phòng hộ Sêrêpốk, Lâm Hà và Đắk Glong - Gia Nghĩa.

Theo ông Khương Thanh Long - Giám đốc Vườn quốc gia Tà Đùng, cơ chế phối hợp giúp tăng cường trao đổi thông tin, tổ chức tuần tra liên ngành, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp. Đặc biệt, trong các khu vực chưa xác định rõ ranh giới, các bên tiến hành thống nhất theo nguyên tắc là đơn vị phát hiện đầu tiên có trách nhiệm lập biên bản ban đầu, sau đó bàn giao cho đơn vị có thẩm quyền xử lý.

Lực lượng bảo vệ tuần tra khu vực rừng vành đai biên giới tỉnh

“Cơ chế hoạt động này giúp các lực lượng cùng phối hợp kiểm tra, truy quét các đối tượng xâm hại rừng trái phép, tháo dỡ lán trại tạm bợ, góp phần ngăn chặn từ sớm nguy cơ xâm hại tài nguyên rừng”, ông Khương Thanh Long cho biết.

Ngoài ra, các đơn vị đặc biệt chú trọng nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy rừng, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm, nhất là trong mùa khô. Qua đó, việc kiểm soát hoạt động sử dụng lửa của người dân trong sản xuất nương rẫy cũng được siết chặt, góp phần hạn chế nguy cơ cháy lan vào rừng.

Giữ vững “lá phổi xanh”

Trước xu thế phát triển bền vững ngày càng cao, việc giữ vững và phát triển “lá phổi xanh” không chỉ có ý nghĩa về môi trường mà còn tạo dư địa cho phát triển kinh tế xanh, nâng cao sinh kế cho người dân.

Theo đó, ngành lâm nghiệp tỉnh xác định, người dân là lực lượng nòng cốt trong bảo vệ rừng, các đơn vị chủ rừng đã đẩy mạnh công tác giao khoán. Hiện nay, toàn tỉnh đã có 479.322 ha rừng, chiếm 41,7% diện tích đất có rừng được giao cho hơn 20.500 hộ dân và 37 tập thể quản lý bảo vệ, trong đó phần lớn là hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Cùng với các chương trình tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lâm nghiệp, người dân đã được nâng cao nhận thức, ký cam kết bảo vệ rừng, không tiếp tay cho các hành vi khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép hay săn bắt động vật hoang dã. Mô hình này không chỉ giúp giảm áp lực cho lực lượng kiểm lâm mà còn tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân. Từ đó, gắn trách nhiệm bảo vệ rừng với lợi ích của bà con.

Nhân viên quản lý Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên sử dụng thiết bị bay flycam để giám sát, quản lý, bảo vệ rừng

Bên cạnh đó, thực hiện đề án Trồng 1 tỷ cây xanh, Lâm Đồng đã đạt nhiều kết quả tích cực. Trong năm 2025, toàn tỉnh trồng được hơn 3,3 triệu cây, lũy kế giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh trồng được gần 58,8 triệu cây, đạt hơn 82% kế hoạch.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và sự chung tay của người dân, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại Lâm Đồng đang có những chuyển biến tích cực. Việc đẩy mạnh kiểm kê rừng, xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ cùng với tăng cường phối hợp tại các khu vực giáp ranh đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế vi phạm ngay từ cơ sở.

Đây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương hoạch định chính sách sát với thực tiễn, sử dụng hiệu quả nguồn lực và theo dõi chặt chẽ diễn biến tài nguyên rừng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh có khoảng 400 đơn vị phải lập phương án quản lý rừng bền vững, song mới khoảng 150 đơn vị triển khai, còn 250 đơn vị chưa thực hiện. Đối với phương án sử dụng đất, trong 49 chủ rừng nhà nước, mới có 15 đơn vị được phê duyệt, 18 đơn vị đang thẩm định và 16 đơn vị chưa triển khai, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và tiềm ẩn nguy cơ vi phạm.

Nguyên nhân chủ yếu do thay đổi ranh giới sau sáp nhập hành chính, hồ sơ địa chính chưa kịp cập nhật, cùng với sự chồng chéo của các quy định pháp luật. Bên cạnh đó, hạn chế về nhân lực, kinh phí và sự thiếu chủ động, phối hợp chưa chặt chẽ giữa các đơn vị cũng khiến tiến độ bị kéo dài.