Làm gì để xây dựng thành công Tòa án điện tử?
Phó Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Biên Thùy cho rằng phải trả lời được câu hỏi 'Người dân được lợi gì từ tòa án điện tử' thì mới xây dựng được Tòa án điện tử hiệu quả, đúng bản chất phục vụ Nhân dân.
Ngày 10-4, Trường ĐH Kinh tế - Luật (UEL), ĐH Quốc gia TP.HCM phối hợp cùng TAND Khu vực 1 - TP.HCM tổ chức Tọa đàm “Tòa án điện tử trong bối cảnh cải cách tư pháp ở Việt Nam”.
Tham dự tọa đàm có ông Nguyễn Biên Thùy - Phó Chánh án TAND Tối cao; ông Tống Anh Hào - nguyên Phó Chánh án TAND Tối cao; ông Lê Thành Dương - nguyên KSV VKSND Tối cao; ông Dương Ngọc Hải - nguyên Trưởng Ban Nội chính Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM; ông Huỳnh Xuân Long - Chánh án TAND Tỉnh Đồng Tháp; ông Quách Hữu Thái - Phó Chánh án TAND TP.HCM; bà Huỳnh Thị Ngọc Hoa - Phó Viện trưởng VKSND TP.HCM...
PGS-TS Hoàng Công Gia Khánh, Hiệu trưởng UEL phát biểu khai mạc tọa đàm. Ảnh: NGUYỄN CHÍNH
Tòa án điện tử là một hệ sinh thái tư pháp số
Tại tọa đàm, PGS-TS Ngô Hữu Phước, Phó Trưởng Khoa phụ trách Khoa Luật Kinh tế UEL, cho rằng Tòa án điện tử không chỉ đơn thuần là việc số hóa hồ sơ hay xét xử trực tuyến, mà là một hệ sinh thái tư pháp số được tái thiết kế toàn bộ quy trình tố tụng trên nền tảng công nghệ.
Tòa án điện tử chia làm 3 cấp độ: Cấp độ 1 là số hóa tài liệu; cấp độ 2 là tương tác trực tuyến (nộp đơn, phiên tòa trực tuyến); cấp độ cuối cùng là chuyển đổi toàn diện.
PGS-TS Ngô Hữu Phước cũng nêu ra một số điểm ưu điểm của Tòa án điện tử từ một số quốc gia trên thế giới, từ đó rút ra bài học cho Việt Nam.
PGS-TS Ngô Hữu Phước, Phó Trưởng Khoa phụ trách Khoa Luật Kinh tế UEL, trình bày tham luận tại tọa đàm. Ảnh: NGUYỄN CHÍNH
Kinh nghiệm từ TAND Khu vực 1 - TP.HCM
Ông Nguyễn Cao Trí, TAND Khu vực 1 - TP.HCM, trình bày tham luận “Xây dựng Tòa án điện tử từ thực tiễn triển khai tại TAND Khu vực 1 - TP.HCM. Thực tiễn triển khai tại TAND khu vực 1 đã đạt những kết quả đáng ghi nhận. Thứ nhất là chuyển đổi từ hồ sơ giấy sang hồ sơ điện tử. Việc triển khai số hóa hồ sơ vụ án tại TAND khu vực 1 đã tạo ra bước chuyển đổi mang tính nền tảng trong phương thức tổ chức công việc của thẩm phán và đội ngũ cán bộ Tòa án giúp rút ngắn thời gian nghiên cứu và xử lý án (từ 60-80%).
Một trong những kết quả nổi bật là việc nâng cao đáng kể hiệu quả nghiên cứu hồ sơ và giải quyết vụ án thông qua việc kết hợp giữa hồ sơ điện tử và các công cụ hỗ trợ xử lý dữ liệu, bao gồm cả các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Một kết quả quan trọng khác là việc tăng cường tính công khai, minh bạch của hoạt động xét xử thông qua môi trường số. Các bản án, quyết định của Tòa án được số hóa, mã hóa và công bố nhanh chóng trên các cổng thông tin điện tử, tạo điều kiện cho người dân, cơ quan, tổ chức dễ dàng tiếp cận và giám sát hoạt động tư pháp.
Từ thực tiễn triển khai mô hình TAĐT tại TAND khu vực 1 có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm cho quá trình tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng trong toàn hệ thống Tòa án, cụ thể cần khẳng định công nghệ chỉ là phương tiện hỗ trợ, không thể thay thế vai trò trung tâm của con người trong hoạt động xét xử.
Cần có hành lang pháp lý cụ thể
Ông Tống Anh Hào, nguyên Phó Chánh án TAND Tối cao, cho biết chủ trương xây dựng Tòa án điện tử về cơ bản đã có từ lâu. Điều này thấy rõ vào năm 2022 với Nghị quyết 27-NQ/TW. Ông nhấn mạnh AI hay các phần mềm chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế thẩm phán.
Nguyên Phó Chánh án TAND Tối cao cũng nêu ra một số rào cản hiện nay như sự tương thích với các lĩnh vực khác thực tế chưa đồng bộ. Việc ứng dụng công nghệ thông tin của mỗi cá nhân chưa đồng đều nên việc áp dụng còn nhiều khó khăn. Một rào cản khác đó là sự tiếp cận, ứng dụng công nghệ thông tin của người dân còn hạn chế. Một điểm mấu chốt nữa là kinh phí và phần mềm hỗ trợ.
Ông Quách Hữu Thái, Phó Chánh án TAND TP.HCM, đặt vấn đề từ mô hình Tòa án điện tử của một số nước trên thế giới, nước ta nên chọn mô hình nào cho phù hợp. Ông cho biết việc tống đạt các văn bản, giấy tờ tố tụng vẫn là "điểm nghẽn" trong Tòa án điện tử.
Tại tọa đàm, ông Huỳnh Xuân Long, Chánh án TAND Tỉnh Đồng Tháp, nêu thực tế tại địa phương đó là việc áp dụng Tòa án điện tử chưa thực sự hiệu quả vì thủ tục chưa đồng bộ. Thực tế, từ trước đến nay, chưa có cơ quan nào gửi văn bản yêu cầu tống đạt điện tử, do đó quy trình này chưa thực hiện được.
Luật sư Lê Quang Y ví von Tòa án điện tử như là một ngôi nhà, trong đó tòa án là chủ nhà. Vấn đề đặt ra là chúng ta sử dụng ngôi nhà này sao cho hiệu quả, bền lâu. Theo ông cần có chiến lược quốc gia, có hệ thống chung để áp dụng đồng bộ.
Ông Nguyễn Cao Trí, TAND Khu vực 1 - TP. HCM, trình bày tham luận “Xây dựng Tòa án điện tử từ thực tiễn triển khai tại TAND Khu vực 1 - TP.HCM. Ảnh: NGUYỄN CHÍNH
Viện sĩ, PGS-TS Nguyễn Ngọc Điện, Trường ĐH Kinh Tế - Luật, chia sẻ tại tọa đàm. Ảnh: NGUYỄN CHÍNH
Viện sĩ, PGS-TS Nguyễn Ngọc Điện băn khoăn việc xây dựng Tòa án điện tử ở nước ta hiện nay phải chăng khá nóng vội. Theo ông, chúng ta nên có lộ trình, đặt ra các mục tiêu rõ ràng khi áp dụng Tòa án điện tử, nó có khắc phục được các sai sót của mô hình tòa án truyền thống hay không? Số hóa để đạt được những mục tiêu gì mới là vấn đề quan trọng.
Ông Nguyễn Biên Thùy, Phó Chánh án TAND Tối cao, phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: NGUYỄN CHÍNH
Ông Nguyễn Biên Thùy, Phó Chánh án TAND Tối cao đúc kết lại các ý kiến đóng góp tại tọa đàm và cho rằng nước ta cần có chiến lược quốc gia, đào tạo nguồn lực và chuyển đổi số ở các lĩnh vực, ngành khác thì mới mang lại hiệu quả cao cho Tòa án điện tử.
Phó Chánh án TAND Tối cao nêu một số băn khoăn về vấn đề bảo mật thông tin trước thách thức về an ninh mạng; làm sao để bảo vệ quyền nhân thân, quyền con người trong môi trường số?
Ông Thùy cũng đồng tình với quan điểm pháp luật cần có quy định rõ ràng, cụ thể cho Tòa án điện tử. Cuối cùng ông đặt ra câu hỏi “Người dân được lợi gì từ Tòa án điện tử? Chúng ta phải trả lời được câu hỏi này thì mới xây dựng được Tòa án điện tử hiệu quả, đúng bản chất phục vụ Nhân dân".
Các chuyên gia tham dự buổi Hội thảo.
Nhu cầu về nhân sự pháp lý - công nghệ
Trước những biến động trong kỷ nguyên số, thị trường đòi hỏi nhân sự pháp lý không chỉ am hiểu luật mà còn phải có khả năng phân tích rủi ro thuật toán, tư vấn cấu trúc cho mô hình kinh doanh số và ứng dụng công nghệ.
TS Trịnh Thục Hiền
Một khảo sát tháng 9/2025 cho thấy hơn 70% doanh nghiệp có nhu cầu cấp thiết về nhân sự pháp lý - công nghệ, trong khi giáo dục luật truyền thống chưa đáp ứng được các kỹ năng này.
Triết lý đào tạo của Chương trình Cử nhân Luật chuyên ngành Luật & Công nghệ tại Trường ĐH Kinh Tế - Luật tập trung đào tạo các "chuyên gia lai" (Hybrid), những người hành nghề luật có khả năng "đối thoại" với kỹ sư công nghệ. Phương pháp đào tạo dựa trên hệ sinh thái đa ngành, giảng dạy phối hợp và học tập qua dự án.
Nguồn PLO: https://plo.vn/video/lam-gi-de-xay-dung-thanh-cong-toa-an-dien-tu-post903630.html
Tin nóng
Các thông tin rò rỉ mới nhất cho thấy Apple vẫn đang thử nghiệm hai hướng thiết kế cho iPhone 18 Pro.
Trong làn sóng chuyển dịch từ sở hữu sang thuê phần cứng, khung pháp lý ở Việt Nam đã sẵn sàng cho HaaS hay chưa?
Theo Nhật báo Khoa học Kỹ thuật Trung Quốc, tên lửa đẩy Jielong-3 đã đưa thành công vệ tinh thử nghiệm công nghệ internet vệ tinh vào quỹ đạo dự kiến.
Từ vị thế đi sau, Trung Quốc đang nhanh chóng trở thành trung tâm phát triển dược phẩm mới, khiến các hãng dược phương Tây phải chi hàng tỷ USD để bắt kịp. Sự trỗi dậy này vừa hứa hẹn lợi ích cho bệnh nhân, vừa làm lung lay lợi thế lâu nay của phương Tây.
Công ty cổ phần Tập đoàn GG Power chính thức giới thiệu Nhà máy sản xuất pin lưu trữ năng lượng (BESS) có diện tích 1,2 ha tại Khu công nghiệp số 5, Xuân Trúc, Hưng Yên.
Mô hình trí tuệ nhân tạo mới tên Claude Mythos của Anthropic đang gây xôn xao giới an ninh mạng.
Tin mới
Theo phóng viên TTXVN tại châu Mỹ, một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới mang tên Claude Mythos Preview do công ty Anthropic (Mỹ) phát triển đang làm dấy lên lo ngại trong giới chức Bắc Mỹ, khi có khả năng nhanh chóng phát hiện lỗ hổng trong hầu hết các hệ điều hành và trình duyệt web phổ biến.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.
Sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình có không gian văn hóa rộng lớn với mật độ di sản đậm đặc. Đứng trước khối lượng di sản văn hóa khổng lồ, ứng dụng công nghệ số là yêu cầu tất yếu, cấp thiết. Thời gian qua, ngành Văn hóa chủ động phối hợp với các ban, ngành, địa phương từng bước giải quyết bài toán quản lý, đồng bộ hóa dữ liệu và lan tỏa giá trị di sản qua các nền tảng công nghệ thông minh.
Tuần qua, iPhone gập lộ giá gây sốc, MacBook rẻ nhất lên kệ, Apple tăng tốc tự chủ chip AI và Artemis II khép lại hành trình lịch sử quanh Mặt Trăng.
Ngày 12/4, Trường Đại học Ngoại Thương tổ chức diễn đàn kết nối và tư vấn đào tạo sau đại học với chủ đề 'Làm chủ kỷ nguyên số để phát triển bền vững' thu hút sự quan tâm của nhiều sinh viên năm cuối, cá nhân, cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp đang tìm kiếm cơ hội học tập, phát triển chuyên môn và nguồn nhân lực trình độ cao.
Chiến tranh đang trải qua chuyển đổi mang tính căn bản, khi các công nghệ đắt đỏ dần bị thách thức bởi mô hình tác chiến linh hoạt, phi tập trung.
Thời tiết đã vào mùa nắng nóng, việc sử dụng điện đối với các trang trại cơ sở chăn nuôi sẽ tăng cao so với các mùa khác trong năm. Tiết kiệm điện trong chăn nuôi giúp giảm chi phí sản xuất và bảo vệ môi trường. Hiện nay, nhiều cơ sở, trang trại đã áp dụng nhiều giải pháp nhằm tiết kiệm điện như sử dụng đèn led, tận dụng thông gió tự nhiên, và dùng đệm lót sinh học. Tối ưu hóa thiết bị (quạt, bơm) và tránh vận hành trong giờ cao điểm cũng giúp giảm đáng kể hóa đơn tiền điện.