Lần đầu tiên có quy định nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau nghỉ hưu

Hiện nay mới chỉ có văn bản quy phạm pháp luật quy định về nhà giáo thỉnh giảng. Ảnh minh họa: Đinh Hà.

Nội dung trên nằm trong dự thảo Thông tư quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng, do Bộ GD&ĐT ban hành, lấy ý kiến đóng góp trước ngày 3/4.

Khắc phục tình trạng thiếu hụt nguồn nhà giáo thỉnh giảng

Theo Bộ GD&ĐT, việc xây dựng, ban hành Thông tư nhằm thể chế hóa các quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Luật Giáo dục đại học sửa đổi về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng.

Trong bối cảnh thiếu giáo viên cục bộ, việc tìm kiếm giáo viên, giảng viên có trình độ phù hợp để thỉnh giảng không dễ dàng, đặc biệt ở các bộ môn đặc thù dẫn tới nguy cơ thiếu hụt nguồn thỉnh giảng.

Tại các địa phương, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa gặp nhiều khó khăn trong việc thu hút nhà khoa học, giáo viên, giảng viên trình độ cao đến thỉnh giảng, đội ngũ nhà giáo đã nghỉ hưu, có kinh nghiệm công tác tham gia vào quá trình giảng dạy, đóng góp cho cơ sở giáo dục do hạn chế về môi trường làm việc và điều kiện cuộc sống.

"Đội ngũ giáo viên, giảng viên thỉnh giảng, đội ngũ nhà giáo đã nghỉ hưu là lực lượng bổ trợ, có vai trò hỗ trợ và tăng cường cho đội ngũ giáo viên/giảng viên cơ hữu", bộ nhận định.

Do đó, ban hành các quy định nhằm xây dựng đội ngũ thường xuyên tham gia vào quá trình giảng dạy, nghiên cứu khoa học phục vụ cộng đồng là nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng rất cần thiết.

Quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu

Trên thực tế, hiện nay mới chỉ có văn bản quy phạm pháp luật quy định về nhà giáo thỉnh giảng, chưa có văn bản quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu.

Điều này dẫn đến khó khăn trong việc xác định trách nhiệm pháp lý, phân bổ thời gian làm việc, khối lượng giảng dạy, nghĩa vụ nghiên cứu khoa học và việc tính toán các điều kiện bảo đảm chất lượng theo quy định.

Thực trạng này ảnh hưởng đến tính minh bạch trong quản lý đội ngũ giáo viên/giảng viên, gây bất cập trong công tác kiểm định chất lượng giáo dục, xếp hạng cơ sở giáo dục và quản lý nhà nước về giáo dục.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh đổi mới, tự chủ và hội nhập quốc tế đòi hỏi mối quan hệ pháp lý rõ ràng giữa giáo viên/giảng viên và cơ sở giáo dục.

"Việc xây dựng và quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu tại một cơ sở giáo dục nhằm bảo đảm tính ổn định, gắn bó lâu dài của đội ngũ; chuẩn hóa được công tác quản lý nhân sự, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho công tác tuyển dụng, bố trí, phân công nhiệm vụ, đánh giá và sử dụng giáo viên/giảng viên", Bộ GD&ĐT nhìn nhận.

Giảng viên đại học tại TP.HCM trong buổi làm việc với các giảng viên đại học Mỹ. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Dự thảo Thông tư mới quy định cụ thể điều kiện, hình thức hợp đồng và nguyên tắc thực hiện đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu; thời giờ làm việc và nghỉ ngơi; chế độ và chính sách của nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu; quyền và trách nhiệm của cơ sở giáo dục.

Theo đó, nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu được hưởng tiền công, tiền lương, quyền lợi theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động và theo quy định của pháp luật.

Thầy cô được giảng dạy, giáo dục phù hợp chuyên môn đào tạo; tham gia xây dựng, phát triển chương trình đào tạo; lựa chọn, sử dụng tài liệu, học liệu phục vụ hoạt động giảng dạy, giáo dục; hướng dẫn, nhận xét, đánh giá, tham gia khen thưởng, xử lý kỷ luật người học theo quy định của pháp luật và quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục;

Bên cạnh đó, thầy cô cũng được tham gia sinh hoạt chuyên môn, bồi dưỡng nghiệp vụ, được tạo điều kiện thực hiện hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, hưởng chính sách ưu đãi trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định của pháp luật và quy chế hoạt động của cơ sở giáo dục;

Ngoài ra, nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu còn được xem xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư; xét, phong tặng danh hiệu nhà giáo nhân dân, nhà giáo ưu tú khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật và quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục.

Họ có trách nhiệm đảm bảo chất lượng và thực hiện nhiệm vụ của nhà giáo theo quy định của pháp luật; thực hiện các quy định của pháp luật có liên quan đến hợp đồng lao động; tuân thủ thời gian làm việc, chế độ làm việc và các quy định khác của cơ sở giáo dục.

Ngọc Bích