Lần đầu triển khai tiêm kích hạng nặng J-16 tới châu Phi, Trung Quốc hướng tới điều gì?

Tiêm kích hạng nặng J-16 của Trung Quốc. (Nguồn: Global Times)

Theo thông tin từ quân đội Trung Quốc và truyền thông nước này, nhóm máy bay J-16 cùng máy bay tiếp dầu YY-20A đã tới một căn cứ không quân ở Ai Cập vào khoảng ngày 20-21/8, sau hành trình hơn 6.000 km, bay qua hai châu lục và bốn quốc gia, có tiếp dầu ngay trên không. Cuộc tập trận diễn ra tại Ai Cập từ giữa tháng 8 đến đầu tháng 9, là lần thứ hai không quân hai nước tập trận chung.

Ngoài các tiêm kích J-16, Trung Quốc còn đưa sang nhiều loại máy bay khác gồm máy bay tiếp dầu YY-20A, máy bay cảnh báo sớm KJ-500, máy bay vận tải cỡ lớn Y-20 và trực thăng, tạo thành một lực lượng tương đối đầy đủ. Nội dung tập trận tập trung vào không chiến, giành quyền kiểm soát bầu trời và tìm kiếm cứu nạn trong chiến đấu.

J-16 là loại tiêm kích hạng nặng, có tầm bay xa và mang được nhiều vũ khí hơn các dòng tiêm kích một động cơ như J-10C, đồng thời được trang bị radar và cảm biến hiện đại. Trước lần này, J-16 mới chỉ ra nước ngoài vài lần, chủ yếu là dự thi Aviadarts tại Nga và tập trận Indus Shield với Pakistan. Điều này cho thấy Trung Quốc khá thận trọng trong việc đưa dòng máy bay này ra tập luyện ở nước ngoài.

Lần triển khai tập trận chung này của Trung Quốc có một số điểm đáng chú ý như sau:

Một là, đây là bước nâng cấp rõ rệt so với cuộc tập trận đầu tiên năm 2025. Năm ngoái, Trung Quốc mới chỉ đưa tiêm kích một động cơ J-10C sang Ai Cập. Việc thay bằng J-16 hạng nặng cho thấy Bắc Kinh tin tưởng hơn vào điều kiện sân bãi, hậu cần của Ai Cập, đồng thời muốn tập luyện ở khoảng cách xa hơn.

Hai là, đợt triển khai cho thấy Trung Quốc đang mở rộng khả năng đưa quân đi xa. Việc điều một nhóm tiêm kích hạng nặng cùng dàn máy bay hỗ trợ bay hơn 6.000 km sang Bắc Phi là lời khẳng định rằng không quân nước này có thể hoạt động ở những nơi cách xa lãnh thổ, vươn tới khu vực Bắc Phi và Trung Đông.

Ba là, đây vẫn chỉ là một cuộc tập trận ngắn ngày, chưa phải việc đặt căn cứ quân sự lâu dài. Đến nay, Trung Quốc mới có một căn cứ quân sự ở nước ngoài được xác nhận là tại Djibouti, chưa có căn cứ không quân cố định tại Ai Cập.

Vì vậy, việc đưa J-16 sang Ai Cập chủ yếu nhằm thử khả năng bay đường dài, kiểm tra công tác hậu cần và thắt chặt quan hệ quân sự với Ai Cập - một đối tác quan trọng nằm ngay cạnh kênh đào Suez, chứ chưa phải là bước chuyển sang đóng quân lâu dài ở châu Phi.

Nhìn chung, việc lần đầu đưa tiêm kích hạng nặng J-16 tới châu Phi cho thấy không quân Trung Quốc đang từng bước mở rộng phạm vi hoạt động ra ngoài khu vực quen thuộc. Dù chưa phải là đóng quân lâu dài, động thái này cho thấy Bắc Kinh đang tích lũy kinh nghiệm bay đường dài và tăng cường hợp tác quốc phòng với các nước Bắc Phi - Trung Đông, phản ánh xu hướng vươn tầm ảnh hưởng quân sự của Trung Quốc trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt.