Làn sóng ôtô Trung Quốc ở Việt Nam - quả ngọt khó dành cho số đông

Giai đoạn 2024 đến nay, thị trường ôtô Việt Nam đã và đang chứng kiến những xáo trộn đáng kể. VinFast tăng mạnh doanh số, đẩy cán cân thị trường nghiêng về thương hiệu Việt, thay vì các hãng xe Nhật, Mỹ, Hàn.

Song song với những biến động đó, các hãng ôtô Trung Quốc cũng ồ ạt đổ bộ vào Việt Nam, mang theo nhiều xe mới, khai phá phân khúc mới, giới thiệu đa dạng kiểu loại hệ truyền động từ thuần xăng, thuần điện cho đến hybrid các loại.

Tuy nhiên, quả ngọt lại không phải dành cho số đông. Ở trường hợp của ôtô Trung Quốc tại Việt Nam, thành công như kỳ vọng có lẽ chỉ gói gọn trong vài hãng xe nhất định.

BYD, Geely và những cú "quay xe"

BYD đặt chân vào Việt Nam với dải sản phẩm thuần điện. Geely ngược lại, chọn xe xăng để chào sân khách hàng Việt Nam.

Đến lúc này, BYD dường như muốn tập trung nguồn lực nhiều hơn cho xe hybrid, trong khi Geely cũng đang "sống nhờ" vào xe điện đô thị EX2.

Những cú "quay xe" của 2 thương hiệu này phần nào phản ánh những khắc nghiệt mà ôtô Trung Quốc phải đối diện tại Việt Nam.

BYD ra mắt thị trường Việt Nam bằng 3 mẫu xe thuần điện. Ảnh: Phúc Hậu.

BYD chọn ôtô thuần điện, vin vào chiến thắng dễ dàng đạt được tại nhiều nơi để kỳ vọng sẽ tái diễn thành công tương tự ở Việt Nam. Tuy nhiên, sự thiếu hụt hạ tầng trạm sạc công cộng lại trở thành điểm chí mạng, khiến hãng xe xanh hàng đầu thế giới không thể nhanh chóng mở rộng thị phần ôtô thuần điện.

BYD Sealion 6 là điểm khởi đầu cho công cuộc "hybrid hóa" của BYD tại Việt Nam. Sau đó lần lượt những BYD M9, BYD Seal 5 ra mắt càng củng cố thêm định hướng hybrid của thương hiệu ôtô Trung Quốc.

Sắp tới, BYD Sealion 5 cũng chuẩn bị chào sân khách Việt, được dự báo có thể gây ra những xáo trộn cho thị trường SUV cỡ C với khoảng giá khởi điểm 600-700 triệu đồng.

Geely Coolray khi ra mắt Việt Nam lần đầu là những mẫu xe đời cũ. Ảnh: Phúc Hậu.

Geely Coolray là mẫu xe "chào hàng" của thương hiệu ôtô Trung Quốc tại Việt Nam. Ở thời điểm ra mắt lần đầu tháng 3/2025, mức giá khởi điểm 538 triệu đồng của mẫu SUV cỡ B từng gây xôn xao.

Mức giá rẻ hàng đầu phân khúc gây chú ý, nhưng cách để có được mức giá rẻ này còn thu hút nhiều sự chú ý hơn. Khi đó, Geely Coolray về Việt Nam là các mẫu xe đời cũ, dù các thị trường lân cận đã trình làng bản nâng cấp.

Chỉ hơn một năm sau, Geely Coolray bản nâng cấp nhanh chóng được giới thiệu tại Việt Nam. Tuy nhiên vào lúc này, ôtô Geely được người Việt quan tâm nhiều nhất đã không còn là mẫu SUV chạy xăng cỡ B, mà là EX2 - hatchback chạy điện giá dưới 500 triệu đồng.

Cú "xoay trục" của Geely có vẻ không hoàn toàn là sự tình cờ, bởi Geely EX2 chào sân với giá bán khá hấp dẫn, đi cùng động thái chuẩn bị kỹ lưỡng từ đối tác Tasco cho hạ tầng trạm sạc công cộng. Cho đến hết tháng 8, Geely EX2 đang là chủ lực doanh số của thương hiệu tại Việt Nam, ghi nhận lượng bàn giao 1.290 xe, tức nhiều hơn tổng doanh số của cả Coolray và "đàn anh" EX5 trong cùng kỳ.

Phải đến khi 06 ra mắt, thương hiệu Lynk & Co mới trở nên quen mặt với khách hàng phổ thông tại Việt Nam. Ảnh: Phúc Hậu.

Lynk & Co lại là trường hợp có phần thú vị. Thương hiệu ôtô Trung Quốc sở hữu cái tên khá "lạ tai" từng âm thầm gia nhập thị trường Việt và trình làng loạt xe tiền tỷ như Lynk & Co 09 (2,199 tỷ đồng khi ra mắt), Lynk & Co 05 (1,599 tỷ đồng) và Lynk & Co 01 (999 triệu đồng).

Mức giá cao phá vỡ định kiến "xe Trung Quốc giá rẻ", nhưng vô tình trở thành rào cản khiến Lynk & Co khó thuyết phục số đông khách Việt, và những mẫu xe ban đầu phần lớn đóng vai trò làm thương hiệu.

Lynk & Co 06 ra mắt ở giá 729 triệu đồng ngay lập tức trở thành mẫu xe hấp dẫn nhất của thương hiệu. Doanh số trong năm nay vẫn đủ minh chứng cho điều này, khi Lynk & Co 06 với 498 xe bán ra vẫn là "gà đẻ trứng vàng" của thương hiệu xe thuộc sở hữu Geely.

Trình làng SUV điện 02 cùng bản "thường" của sedan 03, Lynk & Co dường như vẫn không quên "nhiệm vụ" định vị phân khúc của mình, khi tiếp tục cho ra mắt những mẫu xe tiền tỷ như Lynk & Co 08 hay Lynk & Co 900.

Chưa rõ các mẫu xe đắt đỏ của Lynk & Co sẽ "làm ăn" ra sao tại Việt Nam, nhưng ít ra về mặt doanh số, thương hiệu này có thể đã tạm an tâm với "bài tẩy" Lynk & Co 06.

Sự thận trọng của Omoda & Jaecoo

Omoda và Jaecoo là 2 thương hiệu quốc tế của tập đoàn Chery. Mẫu xe đầu tiên Omoda C5 từng góp mặt trong nhiều buổi lái thử tổ chức ở Việt Nam, nhưng phải đến cuối năm 2024 mới chính thức ra mắt.

Khoảng 2 tháng sau, đến lượt Jaecoo J7 trình làng. Khách Việt lúc này có thêm lựa chọn hybrid cắm sạc (PHEV) trong phân khúc phổ thông, sau khi Kia Sportage PHEV tạm thời dừng bán.

Từ thời điểm đó, Omoda & Jaecoo gần như "án binh bất động" trên thị trường ôtô Việt Nam. Hai thương hiệu không ra mắt thêm xe mới, chỉ bổ sung các phiên bản cho Omoda C5 và Jaecoo J7, song song với động thái "nhá hàng" các mẫu xe Omoda, Jaecoo và iCaur chuẩn bị trình làng.

Omoda C5 và Jaecoo J7 từng là những cái tên "đơn độc" trong danh mục sản phẩm của thương hiệu tại Việt Nam. Ảnh: Omoda & Jaecoo Việt Nam.

Danh mục sản phẩm của 2 thương hiệu này do vậy có thời gian dài chỉ độc một cái tên. Omoda C5 bán tốt hơn với 2.013 xe sau 8 tháng đầu năm nay, trong khi doanh số cùng kỳ của Jaecoo J7 ở mức 712 xe.

Gần đây, Jaecoo J5 được giới thiệu với tổng cộng 4 phiên bản cho 3 kiểu loại hệ truyền động khác nhau. Màn ra mắt này thu hút sự chú ý, không chỉ bởi sự đa dạng từ xăng, điện cho đến hybrid, mà còn nằm ở chương trình ưu đãi theo hình thức miễn phí sạc/đổ xăng trong tối đa 30 năm.

Omoda 4 cũng được "nhá hàng" chuẩn bị ra mắt thị trường Việt Nam trong tương lai. Đáng chú ý, mẫu xe này được tiết lộ sẽ là sản phẩm lắp ráp tại nhà máy ở Việt Nam - tức cùng nơi xuất xưởng với những chiếc Jaecoo J5 đã bắt đầu đến tay khách Việt.

Sự thận trọng của Omoda & Jaecoo ở Việt Nam dường như xuất phát từ những diễn biến trong quá khứ, hoặc thậm chí ngay ở thời điểm 2 thương hiệu này rục rịch gia nhập thị trường.

Jaecoo J5 là xe Trung Quốc hiếm hoi được lắp ráp ở nhà máy đặt tại Việt Nam. Ảnh: Phúc Hậu.

Cái khó của ôtô Trung Quốc có lẽ là nguyên nhân dẫn đến danh mục đang khá mỏng của Omoda & Jaecoo tại Việt Nam vào lúc này. Tuy nhiên, 2 thương hiệu này đang cho thấy dấu hiệu tăng tốc giai đoạn gần đây, đồng thời cũng sẽ là nhóm ôtô Trung Quốc hiếm hoi lăn bánh trên đường với tư cách "xe nội địa".

Chờ màn trở lại của MG

Nếu phải gọi tên thương hiệu ôtô Trung Quốc nào có thời gian dài hiện diện tại Việt Nam và sở hữu những thành công nhất định, đó phải là MG - thương hiệu ôtô thuộc sở hữu tập đoàn SAIC Motors.

Khi MG G50 ra mắt hồi tháng 3/2025, dải sản phẩm của MG đã trở nên tương đối hoàn chỉnh, trải rộng từ sedan, SUV cho đến MPV và cả xe thuần điện.

MG G50 giúp hoàn thiện dải sản phẩm thương hiệu tại Việt Nam. Ảnh: Đan Thanh.

Từng có thời gian New MG5 với giá 399 triệu đồng là điểm sáng doanh số của thương hiệu ôtô Trung Quốc, nhưng MG ZS lúc này mới là mẫu xe "gánh vác" doanh số với 1.287 xe sau 8 tháng đầu năm.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận MG đang gặp không ít khó khăn tại Việt Nam. Sự hiện diện lâu đời không đủ giúp MG thuyết phục khách Việt. Chỉ MG5 lúc này có thể sở hữu doanh số tốt tại Việt Nam cùng với MG ZS, trong khi phần đông cái tên còn lại đều bán dưới 250 xe ở cùng kỳ.

Trong một thông cáo đưa ra hồi cuối tháng 5, MG Việt Nam công bố Tổng giám đốc mới, đi kèm nhiều chia sẻ về định hướng mới ở tương lai. Bên cạnh cam kết mở rộng dải sản phẩm bằng đa dạng xe từ động cơ đốt trong, hybrid cho đến thuần điện, MG còn để ngỏ khả năng sản xuất nội địa cho các dòng sản phẩm chiến lược.

MG "nhá hàng" thế hệ mới của ZS tại Việt Nam. Ảnh: MG Việt Nam.

Định hướng này của MG nếu được thực thi sẽ khá tương đồng Omoda & Jaecoo, phần nào giải tỏa những lo ngại về xe Trung Quốc thông qua động thái lắp ráp trong nước. Khách Việt có thể an tâm về nguồn cung, mức độ đảm bảo của phụ tùng thay thế cũng cao hơn so với xe nhập khẩu từ nước ngoài.

Thách thức vẫn còn

Cho đến hiện tại, ôtô Trung Quốc đang ít nhiều gặt hái được những thành công nhất định. Vài hãng có thể tạm hài lòng với những gì đạt được, nhưng số khác dường như đang muốn thay đổi chiến lược với tham vọng lớn hơn.

Rào cản tâm lý với xe Trung Quốc ở Việt Nam đang ngày càng hạ thấp. Xe Trung Quốc từ chỗ cạnh tranh bằng giá rẻ, thu hút sự chú ý bằng chiêu trò truyền thông đang hóa lựa chọn đáng cân nhắc với khách hàng Việt Nam khi có nhu cầu mua ôtô mới.

Khó khăn hẳn nhiên vẫn còn và với việc khá nhiều hãng xe vẫn còn đang loay hoay với định hướng, chiến lược hiện tại, thị trường Việt rõ ràng không phải là thị trường "dễ xơi" dành cho ôtô Trung Quốc.